EGEDESONSÖZ – İzmir’in Bergama ilçesinde yürütülen arkeolojik yüzey araştırmalarında tespit edilen kalıntılar için koruma kararı çıktı. Bergama’nın Bölcek Mahallesi İçdere Mevkii’nde, 138 ada 4 parsel sınırları içerisinde bulunan alan, Kültür ve Turizm Bakanlığı İzmir 2 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından 1’inci ve 3’üncü derece arkeolojik SİT alanı olarak tescil edildi.
YÜZEY ARAŞTIRMASINDA TESPİT EDİLDİ
Kurul kararında yer alan bilgilere göre alan, Bergama Antik Kenti’nde sürdürülen kazı çalışmalarına paralel olarak Bergama ve Kınık ilçelerinde gerçekleştirilen arkeolojik yüzey araştırmaları sırasında gündeme geldi.
2024 yılında yapılan araştırmalarda Bölcek Mahallesi İçdere Mevkii’ndeki 138 ada 4 parsel içerisinde arkeolojik kalıntıların bulunduğu belirlendi. Bunun üzerine alanın 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında değerlendirilmesi için ilgili kurumlar arasında yazışma süreci yürütüldü.
İzmir İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü’nün 27 Ekim 2025 tarihli yazısının ardından konu, alanın arkeolojik açıdan değerlendirilmesi amacıyla ilgili kurulların gündemine taşındı. Bergama Kazı Başkanlığı’nın Mart 2026 tarihli yazısı ve İzmir 2 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’nun kurum görüşlerini istemesi sonrasında hazırlanan rapor da kurul tarafından incelendi.
TÜMÜLÜS VE YERLEŞİM İZLERİ
Koruma envanterinde alan, “Bölcek İçdere Yerleşimi 1. (birinci) ve 3. (üçüncü) Derece Arkeolojik SİT” adıyla kayıt altına alındı.
Envanterde alanın genel tanımı, 138 ada 4 parsel sınırları içerisindeki arkeolojik alan olarak yer aldı. Alana ilişkin kayıtlarda mevcut tehditler bölümünde ise kaçak kazılar gösterildi.
Araştırma sırasında elde edilen bulguların alanın arkeolojik niteliğine ilişkin önemli veriler içerdiği belirtildi. Envanterde, bölgenin büyük bölümünün kaçak kazılar nedeniyle tahrip edilmiş olduğu, ancak mevcut özelliklerin alanın geçmişine ilişkin değerlendirme yapılmasına olanak sağladığı kaydedildi.
Arazi incelemelerinde ayrıca bir tümülüs çevresinde yerleşim varlığına işaret eden seramik parçalarının bulunduğu belirtildi. Buluntuların Helenistik, Roma İmparatorluk ve Osmanlı dönemlerine tarihlendirildiği ifade edildi.
KORUMA DERECELERİ BELİRLENDİ
Kurul, yapılan incelemelerin ardından alanın 1’inci ve 3’üncü derece arkeolojik SİT olarak tescil edilmesine karar verdi.
Kararla birlikte SİT alanının sınırları, kurul kararının eki olarak hazırlanan 1/5000 ölçekli kadastral pafta üzerinde işaretlendi. Alanın sınırlarının belirlenmesinde ilgili Kadastro biriminden alınacak son durumun esas alınması gerektiği de kararda belirtildi.
Tescil kararıyla birlikte söz konusu parsel, arkeolojik SİT statüsü kapsamında koruma hükümlerine tabi hale geldi.
KAÇAK KAZI TESPİTİ DE KAYITLARA GİRDİ
Alanla ilgili hazırlanan envanterde dikkat çeken başlıklardan biri de kaçak kazıların oluşturduğu tahribat oldu.
