EGEDESONSÖZ - TMMOB Şehir Plancıları Odası İzmir Şubesi, Bayraklı’da kamuya ait bir pazar alanına ilişkin alınan imar planı değişikliğini yargıya taşıdı. Şube, söz konusu düzenlemenin kamu yararına aykırı olduğu ve kamu mülkiyetindeki alanların ticaret alanına dönüştürülerek satışa açılmasının hukuka uygun olmadığı gerekçesiyle dava açtı.
Dava konusu plan değişikliği, Bayraklı Belediye Meclisi’nin 07 Ocak 2026 tarihli kararı ve ardından İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi’nin 14 Ocak 2026 tarihli onayıyla yürürlüğe girdi. Düzenleme kapsamında Yamanlar Mahallesi’ndeki 25883 ada 1 parselde yer alan ve mevcutta “Açık Pazar Alanı” olarak planlanan taşınmazın kullanım amacı “Katlı Pazar Alanı ve Ticaret Alanı” olarak değiştirildi.
Şehir Plancıları Odası, söz konusu alanın imar uygulamalarıyla kamuya terk edildiğini, bu nedenle kamu hizmeti amacı dışında kullanılamayacağını savundu. Açıklamada, plan değişikliğinin taşınmazı dolaylı olarak özel kullanıma ve satışa açtığı belirtilerek bunun Anayasa’nın mülkiyet hakkına ilişkin 35. maddesi ile imar mevzuatına aykırı olduğu ifade edildi.
Oda açıklamasında ayrıca, plan değişikliklerinin şehircilik ilkeleri ve kamu yararı doğrultusunda yapılması gerektiği vurgulanarak, “Plan değişikliği rant üretme aracı olarak kullanılamaz” denildi. Düzenlemenin kentte kamu hizmeti alanlarını daralttığı ve kamusal erişimi sınırladığı da ileri sürüldü.
TMMOB Şehir Plancıları Odası İzmir Şubesi, kamuya ait alanların özelleştirilmesine karşı hukuki sürecin sürdürüleceğini açıkladı.
Şehir Plancıları Odası'nın açıklaması şu şekilde:
KAMUYA AİT MÜLKLERİN SATIŞINA İLİŞKİN MÜCADELEMİZİ SÜRDÜRÜYORUZ!
Bayraklı Belediye Meclisinin 07.01.2026 tarih ve 16 sayılı kararı ile kabul edilen, İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin 14.01.2026 tarih ve 04.71 sayılı kararı ile 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun 7/b maddesi uyarınca onaylanan İzmir İli, Bayraklı İlçesi, Yamanlar Mahallesi, 25883 Ada 1 Parselin içerisinde bulunduğu "Açık Pazar Alanı"nın "Katlı Pazar Alanı ve Ticaret Alanı" olarak değiştirilmesine ilişkin 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı Değişikliği ve dayanağı 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı Değişikliği Şubemiz tarafından 25.04.2026 tarihinde dava konusu edilmiştir. Söz konusu plan değişikliği kamu yararı açısından ciddi aykırılıklar içermektedir.
Dava konusu plan değişikliği ile meri 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı`nda "Pazar Alanı" kullanım kararında kalan alan, "Ticaret Alanı" kullanım kararına dönüştürülmüştür.
Kamu hizmetlerinde kullanılmak üzere kamu yararı ilkesi çerçevesinde imar uygulaması ile edinilen bu taşınmazlar, imar uygulamaları sonucunda özel ve tüzel kişiler tarafından Belediye`ye kamu hizmetinde kullanılmak üzere terkin edilmiştir. Dolayısıyla kamu hizmetlerinde kullanılmak üzere Belediye tarafından edinilen bu taşınmazların imar planı değişikliği yapılmak suretiyle özel kullanıma müsait hale getirilerek, özel ve tüzel kişilere satılması yoluna gidilmesi, kamu yararı ilkesine aykırıdır.
Anayasa‘nın 35. maddesinde "Herkes, mülkiyet ve miras haklarına sahiptir. Bu haklar, ancak kamu yararı amacıyla, kanunla sınırlanabilir. Mülkiyet hakkının kullanılması toplum yararına aykırı olamaz." denmektedir. Dolayısıyla 3194 sayılı İmar Kanunu kapsamında rızaen de olsa kamu yararı amacıyla kamuya yani Belediye`ye terk edilmiş bir taşınmazın plan değişikliği yoluyla 3. şahıslara satılması yoluna gidilmesi Anayasa‘nın 35. maddesine aykırılık teşkil etmektedir.
3194 sayılı İmar Kanunu ve planlama ilkeleri gereği, plan değişikliklerinin şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve kamu yararı ile gerekçelendirilmesi gerekir.
Plan değişikliği rant üretme aracı olarak kullanılamaz!
Söz konusu değişiklikle kamu yararının aksine, kentin ve kentlinin geleceğini ipotek altına alan, kamu hizmetlerinde kullanılmak üzere kamunun mülkiyetine geçmiş bir alanın ticaret alanına dönüştürülmek suretiyle satılmasıyla önemli bir kamu zararı oluşmakta, halkın kamusal hizmetlere ulaşımı engellenmektedir.
Bahse konu planlara 25.04.2026 tarihinde İzmir 6. İdare Mahkemesi, 2026/630 E. kayden dava açılmıştır.
Halkın kamusal ihtiyaçlarına cevap vermesi için değerlendirilmesi gereken alanların özelleştirilmesine ve bu alanlarda halkın kullanımını kısıtlayan bütün düzenlemelere karşı gerekli hukuki girişimleri sürdüreceğimizi kamuoyuna saygıyla duyuruyoruz.
TMMOB Şehir Plancıları Odası İzmir Şubesi
