Metehan UD / EGEDESONSÖZ – Pandemi döneminde “gözde” meslekler arasına giren moto kuryelik, farklı sektörlerden işsiz kalanların ya da başka bir iş bulamayanların zorunlu tercihi haline geldi.
Moto kuryelerin sayısı her geçen gün artarken, ölümlü trafik kazalarındaki yükseliş de dikkat çekici boyutlara ulaştı. Kuryeler; kimi zaman sipariş yetiştirme baskısı, kimi zaman olumsuz hava koşulları, kimi zaman da trafikte kendilerini görmezden gelen sürücüler nedeniyle hayatlarını kaybetti.
Egedesonsöz’e konuşan İzmir Motokuryeler Derneği Başkanı Burhan Akgül, geçtiğimiz yıl İzmir genelinde 50’nin üzerinde moto kuryenin yaşamını yitirdiğini söyledi.
KURYELERE CİDDİ YÜK BİNDİ
2025 yılı değerlendirmesi yapan Akgül “2024’te 2025 için daha farklı bir tablo beklerken; devlet baskısı, belediye denetimleri, cezalar ve benzeri uygulamalarla karşı karşıya kaldık. Kasa işlemeleri, P1 belgesi gibi düzenlemeler kuryeler açısından ciddi bir yük oluşturdu. Bizler mesleğimizin ‘çok tehlikeli’ sınıfta değerlendirilmesini talep ederken, yalnızca ‘az tehlikeli’den ‘tehlikeli’ sınıfa geçirildik. Buna karşın kuryelerin üzerine çok sayıda yeni yasal sorumluluk yüklendi.” dedi.
YÜZDE 80'İNİ BORÇLU
“Kuryeler çok para kazanıyor” algısıyla denetimlerin artırıldığını ifade eden Akgül, vergi yükü ve ek masrafların da büyüdüğünü belirtti. Akgül şunları söyledi.
“Kuryeler çok para kazanıyor” algısıyla denetimler artırıldı, vergi yükü büyütüldü ve ek masraflar getirildi. Bugün bir kurye 70–80 bin TL kazanıyorsa, bunun yüzde 30–35’ini zorunlu giderlere ayırmak zorunda kalıyor. İzmir’de resmi tespitlere göre 4–5 bin civarında motokurye bulunuyor ancak fiili sayı 15 binin üzerinde. Bu süreç kayıt dışı çalışmayı da artırdı. Zaten kuryelerin yaklaşık yüzde 80’i; vergi dairelerine, trafik cezalarına ve çeşitli kamu borçlarına sahip. Eldiven, kask vizesi, gözlük zorunluluğu, kasa işleme şartı ve şirket kurma mecburiyeti gibi düzenlemelerle birlikte yük daha da ağırlaştı. Artık bir belgeye sahip olabilmek için şirket açmak zorunlu hale geldi. Bu borçlar nedeniyle kuryeler bankalarla da sağlıklı ilişkiler kuramıyor. Vergi, trafik ve diğer kamu borçları ciddi bir finansal tıkanıklık yaratmış durumda. Bugün dört kuryeden üçü borçlu olarak çalışmaya devam ediyor.
