Berivan KAYA / EGEDESONSÖZ – İzmir’in kent gündeminde uzun yıllardır tartışmaların odağında yer alan İnciraltı alanı ile ilgili Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği’nin (TMMOB) açtığı davada Danıştay 4. Dairesi, İnciraltı’nı Turizm Merkezi ilan eden Cumhurbaşkanlığı kararına ilişkin iptal kararı vermişti.
TMMOB tarafından Danıştay’a taşınan davada, 30 Ocak 2021 tarihli ve 31380 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren, İzmir İnciraltı Termal Turizm Merkezi sınırlarının belirlenmesine ilişkin 29 Ocak 2021 tarih ve 3456 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı’nın, İnciraltı Turizm Merkezi sınırlarını kapsayan bölümünün hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle iptali talep edilmişti.
Bugün TMMOB İl Koordinasyon Kurulu, dava sonucuna ilişkin basın açıklaması düzenledi.
İNSAN ELİYLE YARATAMAYACAĞIMIZ ALANI İMARA AÇMAK DOĞRU DEĞİL
İnciraltı bölgesinin tarım alanı olduğunu vurgulayan TMMOB İKK Sekreteri Aykut Akdemir, “Ekim ayı içerisinde açılan davalardan birine de bilirkişi raporuna rağmen karar verildi. Bu mahkeme kararı Cumhurbaşkanlığı kararını iptal etmiştir. Bilim ve teknik üzerinden tanımlanan raporda, İnciraltı bölgesinin tarım alanı olduğu ve hâlâ tarım alanı vasfından çıkarılmadığı net şekilde ifade edilmiştir. Bunun dışındaki her türlü imar süreci bilim ve tekniğe aykırıdır. Yaptığımız mücadeleyi aynı kararlılıkla, halkın olanın halkta kalması üzerinden sürdüreceğiz. Turizm alanı vasfını kaybetmemesinin önemi yok. İnsan eliyle yaratamadığınız alanı imara açmak, ister turizm ister konut kavramıyla olsun, doğru değil” dedi.
ALAN TARIM DIŞINDAKİ BİRÇOK SEKTÖRE AÇILDI
İNGEDER’in “tarım yapılmıyor” eleştirilerine yanıt veren Akdemir, “Bölgede 740’a yakın tapu kaydı var. Derneğin üyeleri de bunlar. Tarım alanı olup olmadığına bilimsel verilerle mühendis ve mimarlar karar verir. Suların çekilmesi ya da tarım yapılamadığına dair eleştiriler var. Orada tarım dışındaki birçok sektöre alan açıldı ve kaçak yapılar oluştu. Bu sebeple tarım yapılamıyor. Orada bir güvenlik sorunu da yaşanıyor. Tarım Bakanlığı’nın çıkardığı kanunla birlikte, 2 yıl kullanılmayan alanlar için sorumluluk alınmalı” dedi.
Basın açıklamasını okuyan Şehir Plancıları Odası’ndan Ilgaz Su Aktaş, “Cumhurbaşkanı Kararı’nın İnciraltı Termal Turizm Merkezi sınırlarının yeniden belirlenmesine ilişkin kısmının iptali ve yürütmesinin durdurulması istemiyle TMMOB olarak açtığımız davada, T.C. Danıştay 4. Dairesi’nin 23.12.2025 tarihli kararı doğrultusunda İnciraltı Termal Turizm Merkezi sınırlarının yeniden belirlenmesine ilişkin kısmı iptal edilmiştir. Söz konusu Cumhurbaşkanı Kararı’nın İnciraltı Termal Turizm Merkezi sınırlarına ilişkin kısmında hukuka uygunluk bulunmadığı, uygulanması hâlinde giderilmesi güç veya imkânsız zararların doğmasına yol açacağı tespit edilmiştir” dedi.
TARIM ALANI NİTELİĞİNİ KORUYOR
ŞPO’dan Ilgaz Su Aktaş, dava konusu karara ilişkin olarak; şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve kamu yararına aykırılık bulunduğunu, İnciraltı Bölgesi’nin sahip olduğu toprak yapısı sebebiyle tarım alanı niteliğini koruduğunu, aksini ortaya koyan herhangi bir bilimsel çalışma bulunmadığını, dava konusu alanın tarım dışı amaçlı kullanımını uygun bulan İl Toprak Koruma Kurulu kararının İzmir 4. İdare Mahkemesi kararı ile iptal edildiğini; alanın flora ve faunasının mutlak suretle korunması gerektiğini, dava konusu alanın tarım dışı kullanılmasına ilişkin Tarım ve Orman Bakanlığı işleminin iptali istemiyle açılan davanın İzmir 6. İdare Mahkemesi dosyası ile devam ettiğini aktardı.
Ilgaz Su Aktaş açıklamasının devamında, “İzmir 4. İdare Mahkemesi’nin kararı ile söz konusu turizm merkezinin flora ve faunası ile tarımsal niteliğinin korunması gerekliliği kesinlik kazanmıştır. Alanın konut ağırlıklı olarak imara açılmasının temel alındığı, dava konusu Cumhurbaşkanlığı Kararı’nın ardından onaylanan imar planlarında alana ilişkin daha önce mahkemelerce alınmış iptal kararlarının yok sayıldığı, gerçekleştirilen işlemin ilgili mevzuata aykırı olduğu belirtilerek davaya konu kararın İnciraltı Termal Turizm Merkezi’ne ilişkin kısmının iptali ve öncelikle yürütmesinin durdurulması istenmiştir” dedi.
TURİZM ODAKLI YAPILAŞMAYA AÇILAN PLANLARIN DAYANAĞI ORTADAN KALKTI
Aktaş, Cumhurbaşkanı Kararı’nın İnciraltı Termal Turizm Merkezi sınırlarına ilişkin kısmında hukuka uygunluk bulunmadığına karar verildiğini dile getirerek, “Bu karar ile; İnciraltı Bölgesi’nde ilk kez 1989 yılında Bakanlar Kurulu kararı ile belirlenen, 1991 ve 2007 yıllarında sınırları genişletilen ve dava konusu kararla sınırları yeniden belirlenen, tam 36 yıldır yürürlükte olan Turizm Merkezi kararı iptal edilmiştir. Bölgenin turizm merkezi yapılmak üzere tarım dışı amaçla kullanılmasını uygun bulan tüm kararlar dayanaksız kalmıştır. Tarım alanlarıyla, Çakalburnu Lagünü’yle, Kent Ormanı’yla, flora ve faunasıyla bütüncül bir ekosistem alanı olan İnciraltı Bölgesi’ni turizm odaklı yapılaşmaya açmaya çalışan imar planlarının dayanağı ortadan kalkmıştır” dedi.
SİYASETÇİLER ALANI KENDİ SİYASİ ÇIKARLARI İÇİN KULLANDI
Yerel ve merkezi siyasetçilere tepki gösteren Aktaş, “Yaklaşık 40 yıldır İnciraltı Bölgesi’nde yapılaşma ve rant beklentisinin oluşmasının bir nedeni bölgenin Turizm Merkezi ilan edilmesiydi. Yerel ve merkezi siyasetçiler, bölgede yaratılmış olan imar talebini kendi siyasi çıkarları lehine yıllarca kullandı. Bölgenin turizm merkezi olması itibarıyla planlanması gerektiği temel bir tezdi. Danıştay 4. Daire Başkanlığı’nın kararı ile birlikte İnciraltı Bölgesi’nin Turizm Merkezi alanı olmasının herhangi bir bilimsel ve teknik bilgiye dayalı olmadığı tescillenmiş oldu. Dolayısıyla bölgenin imar planları ile yapılaşmaya açılmasının hem bilimsel ve teknik dayanağı hem meşruiyeti kalmamış, mevzuat dayanağı da ortadan kalkmıştır. İnciraltı’nı rant baskısına karşı korumaya devam edeceğiz” dedi.
PLAN YETKİSİ BAKANLIKTA
Ilgaz Su Aktaş, alanın doğal sit alanı olması nedeniyle planlama yetkisinin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nda olduğunu söyledi.
