Metehan UD/ EGEDESONSÖZ – Aydın ve Muğla sınırları içinde yer alan, jeolojik yapısı, biyolojik çeşitliliği ve kültürel mirasıyla Türkiye’nin en önemli doğal alanlarından biri olan Latmos Dağları, taş ocaklarının ardından bu kez rüzgar enerji santrali projeleriyle gündemde.
Bakanlık, Sabancı Holding’e bağlı EnerjiSA tarafından planlanan “Falp Rüzgar Enerji Santrali” için geçtiğimiz dönemde ÇED olumlu kararı vermişti. Ancak Milas Belediye Başkanlığı’nın açtığı dava sonucu Muğla 1. İdare Mahkemesi, proje tanıtım dosyasını ve bilirkişi raporlarını inceleyerek söz konusu kararı iptal etti.
Mahkeme kararında; proje alanında yerleşim bulunmadığı, tarım alanlarının etkilenmeyeceği, türbinlerin hava ve su kirliliği yaratmayacağı gibi pek çok unsurun sakınca oluşturmadığı belirtilse de, ÇED raporunda önemli eksiklikler bulunduğuna dikkat çekildi.
Kararda özellikle, inşaat ve işletme aşamalarında yapılacak ağaç kesimlerinin orman florasına etkilerinin yeterince değerlendirilmediği, yeni yollar, türbin alanları, şalt merkezi ve şantiye kurulumu nedeniyle oluşacak kazı ve dolgu çalışmalarının vejetasyon üzerindeki tahribatına karşı somut önlemler öngörülmediği vurgulandı. Bitkisel çeşitliliğe ilişkin verilerin yetersiz olduğu ve alanın gerçek flora yapısını tam olarak yansıtmadığı ifade edildi.
Öte yandan, RES projelerinden en fazla etkilenen türler arasında yer alan kuşlar için yapılan ornitolojik izleme çalışmalarının da yetersiz olduğu, fauna üzerindeki etkilerin ÇED raporunda tam anlamıyla ortaya konulamadığı bilirkişi raporlarıyla tespit edildi.
Bu gerekçelerle mahkeme, “ÇED Olumlu” kararında hukuka uyarlık bulunmadığına hükmetti.
İPTAL SONRASI YENİ BAŞVURU
Mahkeme kararına rağmen EnerjiSA’nın aynı proje için yeniden ÇED süreci başlatması, Latmos’un geleceğine ilişkin endişeleri yeniden gündeme taşıdı. 2009/7 sayılı genelge doğrultusunda yapılan yeni ÇED başvurusu, 5 Mart 2026’da Bakanlık tarafından masaya yatırılacak.
4 BİN AĞAÇ KESİLECEK
Proje alanının büyük çoğunluğu, Aydın-Muğla-Denizli Planlama Bölgesi 1/100.000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı’na göre “Orman Alanı” kullanımında kalıyor. Proje hayata geçerse 4 bin 55 ağaç kesilecek. ÇED sahası 10 tane endemik bitki türü ve 27 tane koruma altındaki canlının yaşam alanı.
LATMOS: FIRTINA TANRISININ EVİ
Latmos’un geçmişine dair kültür izleri, Neolitik Dönem’e kadar uzanıyor. Latmos, Anadolu’nun kutsal kabul edilen dağlardan biri. Bu dağ sisteminin en tepe noktası olan Tekerlekdağ, Fırtına Tanrısının evi olarak kabul ediliyor. Fırtına Tanrısı, Hititler döneminde Tarhunt, Antik Çağ’da ise Zeus olarak karşımıza çıkıyor. Antik Yunan mitolojisinde bu dağların, Ay Tanrıçası Selene’nin sevgilisi genç çoban ve avcı Endymyon’u gizlediği mağarayı barındırdığına inanılıyor. Hrıstiyanlık döneminde Latmos bölgesi korunaklı ve huzurlu bir bölge olması nedeniyle manastırlar için bir tercih edilmiş. Latmos’da bilinen en erken buluntular, 7-8 bin yıl öncesine ait kaya resimleri. 1994'te Anneliese Peschlow-Bindokat tarafından keşfedildiği günden bu yana 170’den fazla farklı kaya resmi belgelendi. Bu sayının gelecekte yeni araştırmalar sonucu daha da artması bekleniyor. Latmos kaya resimleri Anadolu’daki en önemli tarih öncesi keşiflerinden biri kabul ediliyor.
