Metehan UD/ EGEDESONSÖZ - İzmir’in merkezinde, kentin en eski ticaret akslarından biri olan Anafartalar Caddesi akşam saatlerinde farklı bir hareketliliğe sahne oluyor. Ramazan akşamının yaklaşmasıyla birlikte sokaklarda iftara yetişme telaşı dikkat çekiyor. Bir yanda iftar yemeği dağıtılan noktalarda oluşan kuyruklar, diğer yanda günün son alışverişini yapmaya çalışan insanlar… Kentin yoksul mahallelerinden biri olan Basmane’nin ara sokaklarında hayat, Ramazan’ın ve yoksulluğun izleriyle iç içe akıyor.
Cadde üzerinde yürürken bir fırının camına asılmış yazı dikkat çekiyor: “Hayırlı Ramazanlar, Dinlenmiş karafırın ekmek 5 TL.” Somuncu Baba Fırını’nın dışında askıya asılmış ekmekler de var. İhtiyacı olanlar askıdan bir ekmek alıp sessizce yoluna devam ediyor.
Fırının işletmecisi Mustafa Gökgöz, “dinlenmiş ekmek” uygulamasını yıllardır sürdürdüklerini söylüyor. Gökgöz bu uygulamanın yaklaşık 11-12 yıldır devam ettiğini söylüyor. Dinlenmiş ekmeğin fiyatı ise yaklaşık iki ay önce 5 lira olarak yeniden belirlenmiş.
‘NE GELİRSE HEPSİ SATILIYOR’
Gökgöz, gün içinde dağıtım yaptıkları bakkallardan iade gelen ekmekleri tezgâha koyduklarını anlatıyor. “Ne kadar ekmek gelirse hepsi satılıyor” diyen Gökgöz, bazen 100, bazen 200 ekmeğin kısa sürede alıcı bulduğunu belirtiyor. Özellikle bölge halkının bu ekmeklere ilgi gösterdiğini dile getiren Gökgöz, bazı müşterilerin iadelerin gelmesini beklediğini söylüyor.
TERCİH BAYATLANMIŞ EKMEK
Bölgedeki ekonomik koşulların talebi artırdığını ifade eden Gökgöz, kalabalık ailelerin daha uygun fiyatlı olduğu için dinlenmiş ekmeği tercih ettiğini anlatıyor. Fırında üretilen ekmeğin kara fırında ve katkısız olduğunu vurgulayan Gökgöz, bu nedenle ekmeğin çok daha geç bayatladığını söylüyor.
‘İSRAFIN DA ÖNÜNE GEÇİLMİŞ OLUYOR’
Gökgöz, kendisinin de zaman zaman dinlenmiş ekmek tükettiğini belirterek, “Hem israf olmuyor hem de insanlar faydalanıyor. Akşam aldığımız ekmeği sabah evde yemiyor muyuz? Yiyoruz. Böyle olunca hem üçte bir fiyatına ekmek alıyorlar hem de israfın önüne geçilmiş oluyor. Hem 3’de 1 fiyatına alıyorlar hem de dua almış oluyoruz. Allah da bereketini veriyor.” dedi.
DAYANIŞMANIN DİĞER ADI: ASKIDA EKMEK
Fırının önünde askıya asılan ekmekler ise dayanışmanın başka bir boyutunu gösteriyor. İmkânı olan müşteriler, askıda ekmek bırakıyor. Gökgöz, bazen askının tamamen boş kaldığını, bazen ise binlerce liralık bağış geldiğini anlatıyor. Kimi zaman bir müşteri iki pide alıp para üstünü askıda ekmek olarak bırakıyor, kimi zaman ise doğrudan bağış yapılıyor.
Gökgöz “Askıda ekmek de sürekli olarak oluyor. Birisi geliyor para veriyor ve biz de onu parça parça dışarıdaki ekmek askısına asıyoruz. İhtiyacı olan gelip kendisi alıp gidiyor. Bazen hiç askıda ekmek olmuyor bazen de 5 bin, 10 bin geliyor. Ya da geliyor biri, 200 TL veriyor, 2 pide alıyor, ‘para üstünü askıda ekmek olarak dağıt’ diyor” dedi.
‘İHTİYACI OLAN ALIP GİDİYOR’
Ramazan ayıyla birlikte askıda ekmek sayısının da arttığını söyleyen Gökgöz, ihtiyaç sahiplerinin gelip ekmeği askıdan alarak yoluna devam ettiğini ifade ediyor.
İftara dakikalar kala Anafartalar Caddesi’nde hareket biraz daha hızlanıyor. Kimi iftar sofrasına yetişmeye çalışıyor, kimi de fırının önündeki askıya göz atıyor. Gün boyunca gelen ve giden ekmekler, küçük bir dükkânın önünde mahalledeki ihtiyacı da dayanışmayı da görünür kılıyor. Ramazan akşamında cadde yavaş yavaş boşalırken, askıdaki birkaç ekmek ise ihtiyaç sahibini beklemeye devam ediyor.
