HABERLER>SAĞLIK
28 Haziran 2022 Salı - 09:32

Maymun çiçeği beklenmedik bir hızda evrimleşti

Yeni bir çalışma, maymun çiçeği virüsünün beklenenden çok daha hızlı bir şekilde mutasyona uğradığını ve muhtemelen bir "hızlandırılmış evrim" döneminden geçtiğini öne sürdü.

Maymun çiçeği beklenmedik bir hızda evrimleşti

Mayıs ayında tespit edilmesinden bu yana 48 ülkede 3 bin 500'den fazla kişiye bulaşan Maymun çiçeği virüsü onlarca yeni mutasyon nedeniyle artık daha bulaşıcı olabilir.

Nature Medicine Dergisi'nde 24 Haziran'da yayınlanan yeni bir araştırmaya göre, virüs 2018'den 2019'a kadar tespit edilen vakalarda görülmeyen 50 yeni mutasyon taşıyor.

Çalışmanın yazarları, bilim insanlarının genellikle maymun çiçeği gibi virüslerin her yıl bir veya ikiden fazla mutasyon kazanmasını beklemediğini ifade etti.

VİRÜS AFRİKA'NIN ÖTESİNE YAYILDI
Maymun çiçeği, virologların maymunlarda ve kemirgenlerde doğal olarak dolaşabileceğini düşündüğü nadir bir hastalıktır. Bir ortopoks virüsü, çiçek hastalığına neden olan variola virüsü ile aynı aileden ve cinsten gelir ve genellikle endemik olduğu Batı ve Orta Afrika'nın ötesine yayılmaz.

Ancak bu yıl, hastalık Afrika'nın da ötesine yayılarak bilim adamlarını şaşırttı ve Dünya Sağlık Örgütü'nün (WHO) salgını küresel bir sağlık acil durumu olarak sınıflandırmayı düşünmeye başlamasına yol açtı.

Maymun çiçeği virüsü, Batı Afrika ve Kongo Havzası bölümleri olarak bilinen iki bölüme ayrılabilir. Her bir daldaki virüsler farklı ölüm oranları taşır. Batı Afrika dalı yüzde 1 ölüm oranına sahipken, Kongo Havzasındaki virüsün yüzde 10 ölüm oranı taşıdığı düşünülüyor. Şu anki salgının Batı Afrika kanadı tarafından yönlendirildiği görülüyor.

“MUTASYON ORANI BEKLENENDEN 6 İLA 12 KAT DAHA YÜKSEK”
Büyük bir çift sarmallı DNA virüsü olan maymun çiçeğinin 2018'de ilk dolaşmaya başladığından beri, HIV gibi bir RNA virüsünden farklı olarak çok az mutasyon geçirmiş olabileceği tahmin ediliyordu. Ancak araştırmacılar maymun çiçeği örneklerinden DNA topladıktan ve genetik bilgileri yeniden yapılandırdıktan sonra mutasyon oranının beklediklerinden 6 ila 12 kat daha yüksek olduğunu buldu.

Araştırmacılar makalede, maymun virüsünün mutasyon oranındaki büyük sıçramanın "Orthopoxvirüsler için ikame oranına ilişkin önceki tahminler göz önüne alındığında beklenenden çok daha fazla olduğunu" yazdı. Çalışmada "Verilerimiz devam eden viral evrimin ve potansiyel insan adaptasyonunun ek ipuçlarını ortaya koyuyor" ifadesi kullanıldı.

HASTALIĞIN BULAŞMA YOLLARI DEĞİŞMİŞ OLABİLİR
Tarihsel olarak, maymun çiçeği açık cilt lezyonları, vücut sıvıları, yakın cilt teması veya havadaki öksürme ve hapşırma ile ortaya çıkan solunum damlacıkları ile kişiden kişiye bulaşır. Ancak yeni enfeksiyonların benzeri görülmemiş hızı, virüsün konakçılarına nasıl bulaştığı konusunda bir şeylerin değişmiş olabileceğini düşündürüyor.

Araştırmacılar tarafından tanımlanan mutasyonların çoğu, virüsün insan bağışıklık sistemiyle, özellikle APOBEC3 adı verilen virüsle savaşan enzimlerin bir ailesiyle teması nedeniyle ortaya çıkmış olabileceklerine dair ipuçları taşıyor.

Bu enzimler, genetik kodlarını kopyalarken onları hata yapmaya zorlayarak virüslere saldırır ve bu genellikle virüsün parçalanmasına neden olur. Bu da virüsün genetik kodunda mutasyona neden olur.

Araştırmacılar bu tür savaşların tekrar tekrar meydana geldiğini ve virüsün kısa sürede birçok mutasyon geçirmesine neden olduğunu düşünüyor.

VİRÜS NASIL MUTASYONA UĞRADI?
Virüsün mutasyon oranı 2018'de arttı. Bunu nedenine dair üç ayrı fikir var. Bunlardan ilki virüs 2018’den beri insanlarda düşük seviyelerde dolaşıyor ve enzimlerle yaptığı savaşlar yoluyla bir takım yeni mutasyonlar geçirmiş olabilir.

Bir diğeri virüs uzun süredir biz fark etmeden endemik olmayan ülkelerdeki hayvanlar arasında yayılıyor olabilir ve sonra bu yıl aniden insanlara geri sıçramış olabilir.

Bir başka fikir ise 2017'de Nijerya'yı vuran bir maymun çiçeği salgınının ardından virüsün çoğunlukla Afrika ülkelerinde yayılması, bu yıl endemik olmayan ülkelerde yeniden dirilmeden önce daha küçük topluluklar arasında hareket ederken hızla evrimleşmesine sebep olmuş olabileceği yönünde.

MAYMUNLARDAN ZİYADE KEMİRGENLERDE YAYGIN
Adına rağmen, maymun çiçeği en yaygın olarak insanlara kemirgenlerden bulaşır. Afrika ip sincapları, çizgili fareler, dev keseli sıçanlar ve fırça kuyruklu kirpiler hastalığı ana muhafaza eden hayvanlar olduğuna inanılan türlerdir.

Maymun çiçeği için doğrudan bir tedavi henüz test edilmedi. Ancak doktorlar hastalara çiçek hastalığı aşısı ile aşılanmış insanlardan alınan antikorları ve oluşturulan ilaçları uyguluyor.

 
Bayram tatili planlayanlara kötü haber… Biletler uçtu!
 
DEÜ'den eğitime lisansüstü destek
YORUMLAR
 Onay bekleyen yorum yok.

Küfür, hakaret içeren; dil, din, ırk ayrımı yapan; yasalara aykırı ifade ve beyanda bulunan ve tamamı büyük harflerle yazılan yorumlar yayınlanmayacaktır.
Neleri kabul ediyorum: IP adresimin kaydedileceğini, adli makamlarca istenmesi durumunda ip adresimin yetkililerle paylaşılacağını, yazılan yorumların sorumluluğunun tarafıma ait olduğunu, yazımın, yetkililerce, fikrim sorulmaksızın yayından kaldırılabileceğini bu siteye girdiğim andan itibaren kabul etmiş sayılırım.
 

Bu haber henüz yorumlanmamış...

FACEBOOK YORUM
Yorumlarınızı Facebook hesabınız üzerinden yapın hemen onaylansın...
KATEGORİDEKİ DİĞER HABERLER
TTB’de seçim sonucu belli oldu
TTB’nin 74. Büyük Kongresi’nde seçimi mevcut yönetimde yer alan Etkin ...
Koca duyurdu: Hekimler için emeklilik kararı
Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, 58 hekimin katılımıyla bakanlıkta 6,5 saat ...
LÖSEV'den İzmir'e hastane müjdesi: Arazisi hazır!
LÖSEV, 21. Uluslararası Lösemili Çocuklar Ayı kapsamında “Büyük LÖSEV ...
 
'Omicron'a karşı daha etkili aşı geliştirdik'
Pfizer-BioNTech, güncellenen COVID-19 aşılarının Omicron varyantına karşı ...
Avrupa’da Covid-19 vakaları yeniden artmaya başladı
Avrupa ülkelerinde Covid-19 vakaları yeniden artmaya başladı. Birçok Avrupa ...
İnternette hastalık teşhisi hasta ediyor
Sağlık sorunlarına çözümü internetten arayan, hatta bu yolla hekime başvurmak ...
 
Maymun çiçeği salgını 10 kat büyüyebilir
En az 42 ülkede tespit edilen maymun çiçeği hastalığına ilişkin küresel ...
10 saniye tek ayak üzerinde duramayanlar erken ölebilir
Araştırmalar, tek ayak üzerinde 10 saniye dengede kalamayan orta yaşlı ...
Yeni alt varyantlar akciğeri hedef alıyor!
İngiltere'de uzmanlar koronavirüs vakalarında artış yaşandığını belirtirken ...
 
Harun ÖZDEMİR
Harun ÖZDEMİR
Benden uzak bir yazı!
Kemal ANADOL
Kemal ANADOL
Midilli…
Metin ÖNEY
Metin ÖNEY
Adalet...
Mehmet KARABEL
Mehmet KARABEL
Orta direk nasıl 'batan direk' oldu?
Tayfun MARO
Tayfun MARO
Tunç Soyer’in siyaset dili
Oya DEMİR
Oya DEMİR
Uyumun bütünleşik formülü başlıyor!
Ender ALDANMAZ
Ender ALDANMAZ
Kırılma!
Nedim ATİLLA
Nedim ATİLLA
Kırkağaç’ın tarihsel ve kültürel birikimi
Rifat ÖZER
Rifat ÖZER
Komşuda kadın
İhsan Özbelge ÖZDURAN
İhsan Özbelge ÖZDURAN
İzmir bir Avrupa şehridir vesselam!
ÇOK OKUNANLAR
ÇOK YORUMLANANLAR
GAZETE EGE'DE SONSÖZ
KünyeKünye İletişimİletişim FacebookFacebook TwitterTwitter Google+Google+ RSSRSS Sitene EkleSitene Ekle Günün HaberleriGünün Haberleri
Maxiva