Metehan UD/ EGEDESONSÖZ – Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın Bornova Erzene Mahallesi’nde 234 hektarlık alanı kapsayan imar planına ilişkin açılan davada İzmir 2. İdare Mahkemesi yürütmeyi durdurma kararı verdi. Karar, bilirkişi raporunun ardından geldi.
Bornova Belediyesi’nin açtığı davada dosyaya sunulan bilirkişi raporunda, söz konusu planın kamu yararı ve şehircilik ilkeleri açısından uygun olmadığı yönünde görüş bildirildi.
Bilirkişi heyeti, planların 1/100.000 ve 1/25.000 ölçekli çevre düzeni planlarında yer alan orman, tarım ve doğal karakteri korunacak alan kararlarıyla çeliştiğini, bu nedenle kademeli planlama hiyerarşisine uygun hazırlanmadığını değerlendirdi. Raporda, üst ölçekli planlarda yer alan koruma ilkelerinin dikkate alınmadığı, çevresel değerlerin korunması gerekirken yerleşime açıldığı vurgulandı.
Raporda ayrıca planlama alanındaki zeytinliklerin yalnızca tarımsal üretim alanı değil, aynı zamanda ekolojik sistem açısından kritik bir yapı oluşturduğu belirtildi. Bu alanların mikroklima etkisi yarattığı, su döngüsüne katkı sağladığı, yeraltı su kaynaklarını beslediği, yaban hayatı için ekolojik koridor işlevi gördüğü ve ormanlık alanlarla kentsel yerleşimler arasında yangın yayılımını yavaşlatan tampon bölge niteliği taşıdığı ifade edildi. Bu nedenle yapılaşmanın ekolojik dengeyi bozabileceği ve telafisi güç çevresel etkiler doğurabileceği kaydedildi.
Planlarda yaklaşık 5 bin kişilik nüfus öngörülmesine ve düşük katlı yapılaşma kararlarına rağmen, bilirkişi heyeti özellikle eğimli topoğrafyada öngörülen yoğunluk kararlarının ciddi kazı ve dolgu gerektireceğini, bunun da doğal arazi yapısını ve silueti bozacağını belirtti. Bu durumun ulaşım, zemin stabilitesi ve çevresel sürdürülebilirlik açısından da risk oluşturduğu ifade edildi.
Bilirkişi raporunda plan açıklama raporlarının da yetersiz olduğu, planın gerekçesi, vizyonu, hedefleri ve stratejisinin açık biçimde ortaya konulmadığı, nüfus hesaplamalarının ve sosyal-teknik altyapı analizlerinin bilimsel ve bütüncül şekilde yapılmadığı tespitine yer verildi. Plan değişikliklerinde ise yapılan değişikliklerin gerekçelendirilmediği ve altyapı üzerindeki etkilerin analiz edilmediği belirtildi.
Kararda şu ifadeler yer aldı:
“…planlama alanına özgü bilimsel nitelikte kapsamlı bir biyoçeşitlilik çalışmasının yapılmadığı anlaşıldığından dava konusu 1/5000 ve 1/1000 ölçekli Koruma Amaçlı Uygulama İmar Planı Değişikliklerinin imar mevzuatına, planlama ilkelerine, şehircilik esaslara ve kamu yararına uygun olmadığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 27. maddesi uyarınca; dava konusu işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğabileceği ve işlemin açıkça hukuka aykırı olduğu değerlendirilmiştir. Açıklanan nedenlerle; Hukuka aykırılığı açık olan dava konusu işlemin uygulanması halinde telafisi güç zararlar doğabileceğinden, 2577 sayılı Kanun’un 27. maddesi uyarınca teminat alınmaksızın yürütmenin durdurulmasına, karar vermiştir”
PLAN HAKKINDA
Bakanlık tarafından askıya çıkarılan 1/5000 ölçekli Koruma Amaçlı Nazım İmar Planı ile 1/1000 ölçekli Koruma Amaçlı Uygulama İmar Planı’na göre; üst ölçekli planlarda “tarım arazisi” olarak görülen, aynı zamanda “Nitelikli Doğal Koruma Alanı” ve “Sürdürülebilir Koruma ve Kontrollü Kullanım Alanı” statüsündeki bölge yapılaşmaya açıldı. Söz konusu alan, Manisa Çevre Yolu’nun sağında, Evka-3 ile Çiçekliköy arasında, 57’nci Topçu Tugayı’nın karşısında yer alıyor.
MÜLK SAHİPLERİ KİMLER?
Öte yandan planlama alanında bulunan 322 parselin büyük çoğunluğunun şahıs mülkiyetinde olduğu, önemli bir kısmının ise Batıçim, Ergörgülü İnşaat A.Ş. ve GRE İnşaat A.Ş.’ye ait olduğu belirtildi.
Bornova Belediyesi de söz konusu plana olumsuz görüş vererek, alanın engebeli yapısı ve mevcut koruma statüsü nedeniyle yapılaşmaya uygun olmadığını kayıtlara geçirdi. Plan, hem Bornova Belediyesi hem de TMMOB Şehir Plancıları Odası İzmir Şubesi tarafından yargıya taşınırken, bilirkişi raporu da bu itirazları destekler nitelikte oldu.
