Berivan KAYA/EGEDESONSÖZ- İzmir Büyükşehir Belediyesi İmar ve Bayındırlık Komisyonu, Buca’daki eski cezaevi arazisine ilişkin 1/5000 ölçekli nazım imar planına yapılan itirazların büyük bölümünü “kamu yararı” gerekçesiyle kabul ederek, tartışmalı plan değişikliğinin iptal edilmesini ve önceki plan kararlarının yeniden geçerli olmasını önerdi.
TMMOB Şehir Plancıları Odası ve TMMOB Peyzaj Mimarları Odası olmak üzere meslek odaları ile vatandaşlar tarafından yapılan çok sayıdaki itirazı “kamuoyu hassasiyetleri ve kamu yararı” gerekçesiyle büyük ölçüde haklı buldu. Bu kapsamda, 12 Ocak 2026 tarihli ve 04.32 sayılı meclis kararıyla onaylanan plan değişikliğinin iptal edilmesi yönünde görüş bildirdi.
Alınan karar doğrultusunda, söz konusu alan için daha önce yürürlükte bulunan 10 Ocak 2024 tarihli 1/5000 ölçekli nazım imar planı kararlarının yeniden geçerli olması önerildi. Komisyon raporları oy çokluğuyla kabul edilirken, bu durum eski cezaevi arazisine yönelik yapılaşma ve kullanım kararlarının yeniden tartışmaya açılmasına neden oldu.
Söz konusu plan değişikliği; İnönü Mahallesi sınırları içerisinde, mülkiyetinin büyük bölümü İller Bankası A.Ş.’ye ait olan çok sayıda parseli kapsıyor. Alan, büyüklüğü ve merkezi konumu nedeniyle uzun süredir konut, ticaret ve yeşil alan dengesi açısından kent gündeminin en tartışmalı başlıkları arasında yer alıyor.
Yeni süreçte gözler, İzmir Büyükşehir Belediyesi Meclisi’nin vereceği nihai karara çevrildi.
ODALARIN ALIŞKANLIKLARI
İtirazlara ilişkin açıklamalarda bulunan AK Partili Adem Öztürk, “Peyzaj Mimarları ve Şehir Plancılarının itirazları aynı başlıklarda. Odaların yaptığı her plana itiraz alışkanlıkları var. İptal gerekçesinde, ‘kamu yararı’ yazıyor. Bu plan geçerken aklınız neredeydi? Çocuk oyuncağı mı? İtirazları kabul etmekle kalmayıp yetkinizi aşıp, plan iptali istiyorsunuz. Siyasi karar diyoruz ya, bu kararı nereye koyacaksınız? Hukuki mi, teknik mi yoksa siyasi bir karar mı? Buca’nın kanayan yarasına nasıl bir katkıda bulundunuz?” dedi.
AK Partili Özgür Kaner ise, “İptal kararlarını mahkemeler verir. Meclis her zaman verdiği kararların aksine yeni kararlar alır. Burada hem meclis kararının iptali hem plan iptali plan şeklinde yazılması hukuka aykırı. Hukuk tekniği açısından hata yapılmamalı” dedi.
İTİRAZLARI HAKLI BULMAMIZ NEDEN ŞAŞIRTICI?
CHP Meclis Üyesi Esra Koçdemir ise yanıt olarak, “2022 yılında bu alan rezerv alan ilan edildi Bakanlık tarafından, alan İller Bankasına devredildi. 2022 yılında biz rezerv alan kararına itiraz ettik, nedeni de resmi gazetede yayımlanmaması, davayı belediye kazandı ve plan iptal edildi. 2024 yılında belediye yeni bir plan uyguladı. İller Bankası’nın açtığı davalar reddedildi. Biz kamulaştırma yükü çıkabileceği ve bu yükün belediyeye yüklenmemesi gerektiğini düşünerek yüzde 45 ile plan yapılmasına karar verdik. Ancak odalar ve şahıslardan gelen itirazları inceledik. İtirazları haklı bulmamız neden şaşırtıcı? Yakın dönemde Urla revizyon planlarında da itirazları da kabul ederek gereğini yaptık. Kamudan kamuya kamulaştırma yükü doğmayacağı bize iletildi, bu yargının karar vermesi bir konu bu da tarafımızca uygun görüldü. Süreç bundan ibaret” dedi.
SİYASİ BİR KARARI MI ALIYORSUNUZ?
AK Partili Burçin Kevser Sevil ise itirazların kabulüne tepki göstererek, “Burada sanki kamunun Hazinenin herhangi bir malı İller Bankasına devredilmiş de İller Bankası da burada konut yapmak istiyor gibi algı oluşturmanın anlamı yok. Burası Adalet Bakanlığı mülkiyetinde, İller Bankası bunun maddi karşılığını ödedi ve mülkiyet edindi. Bu alanın tamamen yeşil alan olarak planlanmasını istemenin çok makul olduğunu düşünmüyorum. Cemil Tugay’ın ifade ettiği gibi 2 ay önce 18 milyar TL kamulaştırma yükü var, buyurun kamulaştırın. Kamu zararı ortaya çıkmaması için gereken neyse yapmak zorundayız. İtirazları haklı bulmanızı anlamıyoruz. Bugün burası yeşil alan olsun denilmiyor, 2 sene önce de deniliyordu ve 2 ay önce de deniliyordu. 2 ay önce Tugay bu plana sahip çıkıyor. Vatandaştan gelen talep değişmemişken o itirazların bugün kabul edilmesini anlamamamız gayet normal. Bu alan İller Bankasına ait olmasa idi, Ege Şehir Planlama parasını ödeyip mülk sahibi olsaydı aynı kararla mı yaklaşacaktınız? Görkem Duman’ın, Cemil Tugay’ın sahip çıktığı planın itirazlarını bugün neden kabul ettiğinizi bize açıklamanız gerekiyor. Siz siyasi karar mı alıyorsunuz yoksa başka kamu kurumunun zarara uğramasını mı istiyorsunuz. İmar komisyonu kim, meclis çalışma yönetmeliğinde nerede duruyor da meclis kararını iptal ediyor” dedi.
KANAYAN YARANIN İTİRAZLARINI NEDEN DİKKATE ALMAYALIM?
CHP’li Meclis Üyesi İpek Kul Bayar ise, “Ekstra kast aramaya gerek yok. Bu itirazla birlikte önceki meclis kararı uygulanacak. Bu usulen de izlenecek yok. İller Bankası kamu kurumuyken Egeşehir’e verdiğimiz tahsisler neden eleştiri konusu oldu? Önceki Buca planları acelece geçirildi dediler peki Buca Cezaevi gibi bir kanayan yarada neden itirazlar dikkate almayalım? Biz kamu yararını gözetmek kadıyla bu kararı aldık. Plan yaparken süreçleri titizlikle inceliyoruz” dedi.
KUTLANMASI GEREKEN BİR DURUM
CHP’li Elvin Sönmez ise, “Odalar hep itiraz yapar demesini kendisine yakıştırmadım. İtirazlar uzun çalışmalar sonucu yapılır. Bu itirazların itibarsızlaştırılması benim canımı acıttı. Askı süreci diye bir şey var. Bu itirazların değerlendirilmesi kutlanması gereken bir durumdur. Teknik gerekçeleri algılayamamış olabilirsiniz. 2 yıl önce bu sesi yükselten kişilerden biri olarak kutlamak istiyorum” dedi.
Zafer Levent Yıldır ise, “Bu meclis yine değerlendirmeleri önüne koyarak tekrar düşünür. Siyasi olduğuna dair bir kanıt oluşturmaz” dedi.
KENDİNİZLE ÇELİŞİYORSUNUZ!
AK Partili Hüsnü Boztepe ise, “Bu siyasi bir karar. Meslek Fabrikası ile ilgili bir yasa var. Meclis kararını iptal etmek alışkanlık haine geliyor. Soyer döneminde olan kararları iptal ederek kendi kendinizle çelişiyorsunuz. Kemalpaşa ve Sasalı planlarıyla ilgili bir gün çıkıp, ‘yanlış karar aldık’ desinler” dedi.
AVM YAPACAKSANIZ MÜCADELE EDECEĞİZ!
AK Partili Fırat Eroğlu ise, “2 ay önce farklı söylemde bulunan Belediye Başkanı bambaşka bir yaklaşımda bulunuyor. Tüm teknik bilgiler ve hukuki bilgiler bir anda değişti. Büyükşehir planlarında burası AVM’ydi. Burayı AVM’den çıkaran bakanlıktı. Siz şimdi ne yapmak istiyorsunuz bilmiyoruz. Niyetiniz AVM yapmaksa biz mücadele edeceğiz. Bizim 3 bin 159 metrekare yerimiz var, boş duruyor, saat kulesinin yanında. Orayı yeşil alan yapalım, insanların da talebi var. Basmane Çukuru’ndaki hakkınızdan feragat edin yeşil alan olsun. Neden bunlara itiraz ediyorsunuz. 60 gün önce meclis kararı alınmış” ifadelerine yer verdi.
18 MİLYAR TL’Yİ NEREDEN BULACAKSINIZ?
AK Parti Grup Başkanvekili Hakan Yıldız ise, “Yeni dönemde Cemil Bey’i başkanlık yapmaya davet ediyoruz. 3’te birine geliyor. O birinin de yarısına giriyor. Bu alışkanlıklardan yeni dönemde vazgeçsinler. Aynı imar komisyonu aynı üyeler. 2 ay önce Buca planlarını oybirliği ile geçirirken ne 26. Maddeye ne diğer hususlara baktılar. Şimdi de savunmakta zorlanıyorlar. Bayraklı’da pazaryeri geçirdik. Bir emsali iki emsal yaptık. 2 katlık yeri 10 kat yaptık. O zaman bu maddeyi aramadınız mı? İtfaiye alanını ticarete çevirdik. O zaman kat artışları yok muydu? Size gelince oldu ama kamu yapmak isteyince olmadı. Size gelince sorun yoktu, kamu yapınca sorun oldu. Bu kadar emek verilmiş ve İller Bankası Genel Müdürü bu kente geldi. Şehir Plancıları Odası’nın itirazını aldınız ve bir komisyon toplantısında İller Bankası’nın bilgisi yokken 26. Madde dediniz. Burada itirazları kabul ettiniz. Siz planı yok edemezsiniz. Bu meclis planı onaylamıştır. Yeni plan getirisiniz o plan geçer, askıya çıkar ve kesinleştir. Ancak çelişkilerinizle dolu kenti mahkum ettiğiniz anlayış bu. Cemil Bey bunlara cevap veremeyeceği için meclisten ayrıldı. 18 milyar TL kaynağımız yok dediğiniz. Bizim Genel Sekreterlik makamımız bunca çalışmayı boşuna mı yaptı? Sizin komisyon üyeleriniz onların günlerce verdiği emeği bir kalemde yanlış diyebilir misiniz? 18 milyarı nasıl bulacaksınız? Buca’nın sorununu nasıl çözeceksiniz? Tunç Bey zamanında yeşil alan olarak tarım lisesi yapacağı ve 2,5 emsale çıkardığınızda o plana yapılan itirazları neden dikkate almadınız. Kültürpark planlarına yapılan itirazları neden reddettiniz? Aynaya mı bakacasınız nereye bakacasınız bilmiyorum ama bu kentte yarattığınız kaotik ortamı ne zaman bırakacaksınız” dedi.
CHP Grup Başkanvekili Yağmur Yurdakul Özkan ise yanıt olarak, “İtirazların kabul edilmesi hususu fazla manipüle edildi. Bunu büyüterek siyasi operasyon diyerek siyasi operasyona maruz kalanların psikolojisini anlamaya çalışıyorlar sanırım. ‘Hiçbir haber verilmeden’ dediler ve hiçbir haber verilmeden bir kamu kurumuna müdahale edildi. Meslek Fabrikası’nda hiçbir haber verilmeden, bize sorulmadan, eğitim gören onlarca insana hiç sorulmadan bu kentte bir kamu kurumunu polisle bastılar. Nasıl izah edeceklerini izleriz” dedi.