EGEDESONSÖZ - İzmir’in Aliağa ilçesinde yer alan "Gemi Söküm Bölgesi"nin geleceğini şekillendirecek yeni imar planları Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü tarafından askıya çıkarıldı.
İzmir 5. İdare Mahkemesi’nin 25.12.2024 tarihli kararıyla iptal edilen eski planların ardından, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı iptal gerekçelerini dikkate alarak yeni bir çalışma başlattı. Yapılan düzenlemelerle hazırlanan 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı ve 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı, 26 Mart 2026 tarihinde Bakanlık makamınca onaylandı.
Yeni imar planı raporuna göre bölge; gemi söküm yerleri, yan sanayi alanları, idari hizmet alanları ve teknik altyapı alanları olarak bölümlendirildi. Planlama kapsamında yapılaşma koşulları ise şu şekilde netleşti:
-
Gemi Söküm ve Sanayi Alanları: Emsal (E) = 0,60, Yençok (Yükseklik) = 15,50 metre.
-
İdari ve Teknik Alanlar: Emsal (E) = 0,60, Yençok = 9,80 metre.
-
Sosyal Donatılar: Bölgede ayrıca çalışanların ihtiyaçları için cami, park, otopark ve acil durumlar için helikopter iniş alanı (Heliport) ayrıldı.
Plan açıklama raporunda yer alan verilere göre, toplam 776 bin 84 metrekarelik planlama alanının kullanım dağılımı netleşti. Bölgenin ana faaliyet alanı olan Gemi Söküm Yerleri için 543 bin 810 metrekare ayrılırken, Gemi Söküm Yan Sanayi alanı için 139 bin 896 metrekarelik bir saha belirlendi.
Planda; yol ve otopark alanlarına 64 bin 897 metrekare, park ve yeşil alanlara 11 bin 704 metrekare, idari hizmet alanına 6 bin 218 metrekare, helikopter iniş alanına (heliport) 4 bin 266 metrekare, teknik altyapı alanına 3 bin 489 metrekare ve ibadet alanına (cami) 1804 metrekare yer ayrıldı.
03.04.2026 tarihinde askıya çıkan planlar, 02.05.2026 tarihine kadar bir ay süreyle İzmir Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü ilan panosunda ve kurumun resmi internet sitesinde incelenebilecek. Vatandaşlar ve ilgili taraflar bu süre zarfında plana ilişkin görüş ve itirazlarını sunabilecek.
Plan açıklama raporunda şu ifadeler yer aldı:
Plan sahası için bu ölçekte hazırlanan ilk plan olan "Gemi Söküm Bölgesi'ne yönelik olarak hazırlanmış olan 1/1.000 ölçekli Mevzi İmar Planı; (mülga) T.C. Bayındırlık ve İskân Bakanlığı tarafından 24.06.1986 tarihinde onanmıştır. 2009 yılında ise (mülga) T.C. Bayındırlık ve İskân Bakanlığı, Teknik Araştırma ve Uygulama Genel Müdürlüğü, 16.01.2009 tarihli, B.09.TAU.0.17.00.00-44 sayılı yazısında bölge için güncel Mevzuat'a uygun olarak, "3261 sayılı Kıyı Kanunu" ile "3194 sayılı İmar Kanunu" hükümlerine göre değerlendirilmek üzere yeniden plan hazırlanması gerektiğini bildirmiştir.
Ardından 2021 yılında; güncel ihtiyaçlara cevaben ve yürürlükteki Mevzuat'a uygun olarak hazırlanan "İzmir İli, Aliağa İlçesi, "Gemi Söküm Bölgesi" amaçlı 1/1.000 ölçekli Uygulama İmar Planı Revizyonu"; T.C. Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın 15.03.2021 tarihli, 523390 sayılı yazısı ile Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı 1 no'lu Kararnamesinin 97 ve 102. maddeleri ile 3621 sayılı Kıyı Kanununun 7. maddesi uyarınca Bakanlık Makamınca onaylanmıştır. Ancak söz konusu planın iptaline yönelik açılan dava neticesinde plan; planın ana ulaşım omurgası olan 24,5 mt. genişlikli yolun otopark alanları ile sonlanması ve otopark alanlarının erişilebilir bulunmaması sebebi ile İzmir 5. İdare Mahkemesi tarafından 2021/1371 esas no, 2022/1839 no'lu mahkeme kararı ile kısmen iptal edilmiştir.
Sonrasında; mahkeme kararları doğrultusunda yapılan yeni düzenlemeler neticesinde hazırlanan "İzmir İli, Aliağa İlçesi, "Gemi Söküm Bölgesi" amaçlı 1/1.000 ölçekli Uygulama İmar Planı Revizyonu" T.C. Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın 04.04.2023 tarihli, 6131099 sayılı yazısı ile onanmıştır. Ancak söz konusu plan; otopark alanlarına dair yer seçimi kararlarının hatalı bulunması gerekçesi ile İzmir 5. İdare Mahkemesi'nin 2023/1771 esas no'lu, 26.09.2024 tarihli kararı ile iptal edilmiş ve alan plansız duruma düşmüştür.
Plan sahasının çevresinde ise farklı tesisler için farklı tarihlerde hazırlanarak onanmış olan sanayi alanlarına yönelik hazırlanmış çeşitli planlar yürürlüktedir.