Metehan UD/ EGEDESONSÖZ – İzmir'in akciğerleri de olarak bilinen Menemen ve Karşıyaka ilçesi sınırlarında kalan Yamanlar Dağı üzerinde bulunan Karagöl Tabiat Parkı taş ocağı tehlikesi ile karşı karşıya.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, S.K.Y Petrol Madencilik Şirketi'nin Karagöl Tabiat Parkı’na iki kilometre uzaklıkta açmak istediği taş ocağı ile ilgili çevresel etki değerlendirme süreci başlattığını duyurdu.
Proje tanıtım dosyasına göre faaliyet alanı 10,75 hektarlık ÇED talep sahasını kapsıyor. Ocakta yıllık 750 bin ton üretim, kırma-eleme tesisinde ise yıllık 390 bin ton kapasite öngörülüyor. Proje onay alırsa maden sahasında dinamit kullanılacak. Proje sahası Menemen'in Kır Mahallesi sınırlarında yer alıyor.
Faaliyet alanının tapu kayıtlarında “orman” arazisi olarak geçtiği, ayrıca 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı’nda da “orman alanı” statüsünde bulunduğu belirtildi.
MAHKEMELER DAHA ÖNCE İPTAL ETMİŞTİ
Söz konusu taş ocağı projesi, geçmişte birçok kez yargıya taşınmış ve iptal edilmişti. İzmir 6. ve 2. İdare Mahkemeleri tarafından verilen iptal kararları, daha sonra Danıştay tarafından da onanmıştı.
Mahkeme kararlarında özellikle şu risklere dikkat çekilmişti:
· Değirmendere Barajı’nın koruma alanında bulunması
· Orman ve yangına hassas bölgede yer alması
· Endemik ve nadir türlerin bulunduğu ekosistemi tehdit etmesi
· Yeraltı ve yüzey su kaynaklarına zarar verme riski
· Bölgenin yüksek peyzaj ve doğal bütünlük değerine sahip olması
Bu gerekçelerle verilen “ÇED Gerekli Değildir” kararları iptal edilmiş ve sonraki başvurular da aynı risklerin ortadan kalkmadığı gerekçesiyle reddedilmişti.
BAKANLIK DAHA ÖNCE VETO ETMİŞTİ
Şirketin son olarak yaptığı başvuru, Çevre Bakanlığı Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü’nün “iptal kararlarının gerekçeleri giderilmeden aynı nitelikte başvuru yapılamayacağı” yönündeki görüşü doğrultusunda reddedilmişti. Bakanlık, 2021 yılında ÇED sürecini mevzuata aykırılık gerekçesiyle sonlandırmıştı.
Ancak proje sahibi şirket, aynı ruhsat sahası içerisinde yeniden hazırladığı proje dosyasıyla başvuruda bulundu. Yeni dosyada patlatma tasarımı, hidrojeolojik etüt, hava kalitesi modellemesi ve tarım arazileri üzerindeki etkiler gibi teknik raporların Dokuz Eylül Üniversitesi ve Ege Üniversitesi öğretim üyeleri tarafından hazırlandığı belirtildi.
DOĞAL SİT ALANLARINA YAKINLIĞI DİKKAT ÇEKİYOR
Proje sahasının Karagöl Tabiat Parkı’nın yanı sıra doğa yürüyüş parkurları, mesire alanları ve yoğun orman varlığıyla çevrili olduğu ifade ediliyor. Önceki bilirkişi raporlarında, bölgenin bütüncül ekosistem yapısına sahip olduğu ve madencilik faaliyetlerinin geri döndürülemez çevresel etkiler yaratabileceği vurgulanmıştı.
Yeni ÇED süreci kapsamında proje dosyası yeniden incelenecek ve nihai karar, yapılacak teknik değerlendirmeler ve kurum görüşleri doğrultusunda verilecek.
ŞİRKET ALİAĞA MERKEZLİ
Ticaret Sicil Kayıtları'na göre SKY Petrol Şirketi'nin sahibi Kayhan Yalçınkaya görünüyor. Aliağa merkezli şirketin sahibi olan Yalçınkaya'nın Aliağa'da birçok yatırımı ve projesi bulunuyor. Yalçınkaya aynı zamanda petrol markası TECO'nun da yönetim kurulunda yer alıyor.
KARAGÖL HAKKINDA
İzmir'in 30 km uzağındaki Yamanlar Dağı'nda bulunan Karagöl'ün efsanevi hikayeleri ile ünlü. 18 hektarlık bir alana sahip olan Karagöl Tabiat Parkı, deniz seviyesinden 850 metre kadar yükseklikte yer almaktadır. Jeolojik hareketler sonucunda oluşmuş bir Göle sahip olan bu Tabiat Parkı, adını da bu göl üzerinden almış durumda.
Dairesel ve küçük bir gölün etrafında toplanmış olan bu özel Tabiat Parkı, el değmemiş bir doğayı yaşamak için birebir olanak tanıyor. Volkanik taşlar ve Kaya parçaları ile muhteşem bir yeşilliği yürüyüş esnasında gözler önüne seren Tabiat Parkı, günümüzde doğal bir alan olarak en çok tercih edilen yerlerden biri.
Fotoğraflar: Yücel Sevingül