HABERLER>SAĞLIK
24 Haziran 2021 Perşembe - 08:13

Turkovac’ı geliştiren profesör: Virüs tanıdıktı!

Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, Kayseri Erciyes Üniversitesi’nin geliştirdiği aşı adayının adını ‘Turkovac’ olarak duyurdu. Turkovac’ın faz 3 çalışmaları da başladı. Bugüne kadarki 2 aşamayı büyük bir başarıyla geçen Turkovac’ı geliştiren Prof. Dr. Aykut Özdarendeli, ABD’de üç yıl corona virüs üzerinde çalıştığını belirtirken, "En azından tanıdık bir virüs, bunu yenebiliriz diye düşündüm" dedi.

Turkovac’ı geliştiren profesör: Virüs tanıdıktı!

Çin'in Vuhan kentinde Aralık 2019'da ortaya çıkan ve kısa sürede tüm dünyaya yayılan Covid-19, Türkiye'de ilk olarak 11 Mart 2020'de tespit edildi.

Salgınının yıkıcı etkilerini ortadan kaldırılabilmek için Türkiye, en etkin yollardan biri olan yerli aşının üretilmesi için çalışmalarına hızla başladı. 

Hayata geçene 18 yerli aşı çalışması içinde en hızlı ilerleyeni, Erciyes Üniversitesince geliştirilen aşı oldu. 

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, yerli Covid-19 aşısıyla Türkiye'de yeni bir dönemin kapılarının aralandığını belirterek aşının adının "TURKOVAC" olduğunu açıkladı. 

Aşıyı, Prof. Dr. Aykut Özdarendeli'nin başında olduğu Erciyes Üniversitesi bünyesindeki Aşı Araştırma ve Geliştirme Merkezi ile İyi Klinik Uygulama ve Araştırma Merkezi'nde görevli ekip geliştiriyor.

Hürriyet gazetesinden Musa Kesler'in sorularını yanıtlayan Prof. Dr. Aykut Özdarendeli, "Doktora sonrası ABD’de üç yıl corona virüs üzerinde çalışmıştım. Pandemi çıkınca en azından tanıdık bir virüs, bunu yenebiliriz diye düşündüm" dedi. 

Özdarendeli'ye sorulan sorular ve cevaplarından öne çıkanlar şöyle; 

İlk aşı çalışmalarınız nasıl başlamıştı?
-Aşıya çalışmaya ilk doğrulanan corona vakası Türkiye’de çıktıktan hemen sonra başladık. Vaka 11 Mart’ta çıktı. Biz hemen Rektörümüz Prof. Dr. Mustafa Çalış ile bir araya geldik. Aşı konusunu konuştuk. Ben hemen projemi hazırlayıp mart ayı sonunda çalışmalara başladım. Zaten burası 2013 yılında kurulmuş Türkiye’nin ilk aşı merkezidir. Uluslararası standartlarda bir merkez, burada Kırım Kongo çalışmaları da yapıldı.

Birikmiş bir tecrübe var mıydı?
-Zaten o çalışmaların oluşturduğu birikimin üzerine inşa ettik çalışmalarımızı. Bir de ilginç bir tesadüf olabilir. Ben doktora sonrası Amerika’da 3 yıl ‘koronavirüs’ üzerine çalıştım. Aşı üzerine değil ama. Ülkeye 2001’de döndüm. 2003’te Kırım Kongo vakaları çıktı. Bu vakalara yönelik çalışmaları başlattık. TÜBİTAK, Sağlık Bakanlığı ve üniversitenin işbirliğinde bir projemiz vardı. 2010’da o konuda aşı çalışmalarına başladık. 2010’dan itibaren bu aşı çalışmalarımız devam ediyordu. Bu çalışmalardaki tecrübenin çok büyük bir olumlu katkısı oldu.

Pandemi çıkınca neler hissettiniz?
-Ben 2001’de döndüm Türkiye’ye. Sonrasında SARS ve MERS gördük. Koronavirüsün bu tür salgınlara yol açabileceğini görmüştük. Ama böyle büyük bir pandemi beklemiyorduk. Pandemi çıkınca biraz avantajlı olduğumuzu da düşündük. Kafamdan ‘En azından tanıdık bir virüs, bunu yenebiliriz’ diye geçirdim.

Aşı çalışmasında ilk başarınız neydi?
-İlk vaka Türkiye’de çıktığında Rektörümüz Prof.Dr. Mustafa Çalış başkanlığında toplandık ve hemen çalışmalara başladık. İlk olarak virüsü izole ederek aşı çalışmalarımıza başladık. Çok da hızlı yaptık bunu. Mart’ın 25’inde biz virüsü konfirme etmiştik. Nisan ayında genetiğini, DNA dizilimi çıkarttık. Mayıs ayında da fareler üzerinde çalışmaya başladık. Çok hızlı bir şekilde işledi bu süreç. Farelerde bu inaktif aşı adayının koruyucu olduğunu 2020’nin Ağustos ayında gösterdik. Klinik öncesi çalışmaları ekimde raporladık.

FAZ 2 sonuçlarını aldığınızda ne hissettiniz?
-Biz burada süreci başından itibaren analitik olarak takip ettiğimiz için böyle iyi sonuçlar bekliyorduk. Faz 3’e geçebilmek için çok ciddi bir prosedür var. Güvenlik, kalite kontrol, üretim gibi konularda... Bunlar ciddi zaman alan süreçler. Bu süreçte sadece Erciyes Üniversitesi değil hem üretici firma hem TÜSEB tarafı çok ciddi emek verdi. Tabii biraz süreç bu anlamda uzadı. Bu insanı geriyor tabi. Fakat benim faz 2’nin iyi sonuçlanacağına dair bir şüphem yoktu. İKUM koordinesinde yürütülen faz 2’ye katılan bütün gönüllülerde antikor oluştu. Antikor miktarı kişiden kişiye fark ediyor. Tam rakam vermeyeyim ama çok iyi bir ortalama yakaladığımızı rahatlıkla söyleyebilirim. Genel ortalama çok iyi.

Aşı çalışmasında son durum nedir?
-Çok güçlü bir aşı adayımız var. Cumhurbaşkanımızın dediği gibi son dönemeçteyiz. Bu zamana kadar aşının güvenli olduğu ortaya konuldu. Artık faz 3’te bu aşının sahadaki etkinliğini, gücünü göreceğiz. Faz 3’ün koordinasyonunu ve sponsorluğunu TÜSEB yapıyor. Yanılmıyorsam 20 bin gönüllü olacak. Yurtdışı ayağı da olabilir. O zaman sayı artabilir.

Basında veya sosyal medyada ‘yorgun’ fotoğraflarınızı niye görmedik hiç, yorulmadınız mı?
-Yorulduk tabii. Çalışmaktan değil de stresli bir süreç tabi. Bir baskı var, bir sorumluluk var. Bilim yaparken işin farklı boyutlarını da götürmek zorundasınız. Bizim işimiz projenin sonuçlarını resmi muhataplarıyla paylaşmak. Gerekli açıklamaları Rektörlüğümüz ve Bakanlık zaten yapıyordu. Ayrıca ekibimi de hem basından hem de sosyal medyadan korumak gerekiyordu. Yani motivasyonları bozulmasın diye.

En çok ne konuda zorlandınız?
-Zamanla yarışıyoruz. En çok zorlandığımız konu o oldu. Türkiye 1998’den beri aşı üretmiyor. Yığılmış bir tecrübe ve üretim altyapısı yok.  İnsanlar ölüyor. Bir an önce bir çözüm bulmak gayretindeyiz. Üzerimizde vicdani bir baskı var. Kendi kendimize büyük bir sorumluluk hissediyoruz. Bu bizi zorladı. Bunu itiraf etmem lazım. Onun dışında zaten bizim laboratuvarımız yoğun çalışan bir ünite…

Planladığınız takvime uygun olarak ilerleyebildiniz mi?
-Bu tür konularda net bir tarih vermek doğru değil. Birçok değişken var. Farklı konularla uğraşıyorsunuz. Sapmalar olabiliyor. Ama 7 ay içinde faz 3’e geçildi. Bunu gerçekten önemsemek lazım. Türkiye tarihinde önemli bir çalışma. Pandemiden dolayı esnetilen bazı kurallar var ama normal şartlarda 5-6 yılda gelinebilecek bir aşamayı yaklaşık 1 yılda tamamladık. Bu önemli.

Mutasyon ve varyantlara karşı etkili olacak mı?
-İngiliz varyantına karşı bir çalışmamız var. Çalışmalarımızın sonuçlarına göre İngiliz varyantına karşı tamamen etkili.

Uğur Şahin ve Özlem Türeci’nin çalışmalarını takip ediyor musunuz?
-Kendileriyle gurur duyuyoruz. Hiç görüşmedim ama çalışmalarını takip ediyorum. Kanser tedavisine yönelik tecrübelerini aşıya aktardılar ve çok hızlı bir başarı yakaladılar.

Sizce aşı ne kadar önemli?
-Türkiye’de şu an çok hızlı bir aşılama devam ediyor. Hastalıkla mücadele için çok önemli başarı… Ayrıca bugün Türkiye’de birçok ekip aşı için çalışıyor. Hepsine çok teşekkürler. Çok büyük emek veriyorlar. Aşının stratejik bir ürün olduğunu, Türkiye olarak bazı aşıları mutlaka kendimizin üretmesi gerektiği mesajını aldık diye düşünüyorum.  Hiç maliyet hesabı yapmadan kendi aşımızı üretmeliyiz. Ayrıca aşı üzerine çalışan çok genç ekipler var. Bu da bizim için çok büyük bir kazanç.

25 YILLIK BİRİKİM
Prof. Dr. Özdarendeli Veterinerlik Fakültesi mezunu. Doktorasını viroloji üzerine yaptı. ABD’de 3 yıl ‘koronavirüs’ çalıştı. Türkiye’de Kırım Kongo vakaları üzerine yoğunlaştı. 2009-2010’da ABD’de çalışmalarını yürüttü. 25 yıldır viroloji üzerine araştırmalar yapıyor.

 
İzmir'de 2 umut taciri ve 45 kaçak göçmen yakalandı!
 
'Delta' varyantı görülen 18 kişi karantinada
YORUMLAR
Toplam 6 yorum var, 6 adet görüntüleniyor. Onay bekleyen yorum yok.

Küfür, hakaret içeren; dil, din, ırk ayrımı yapan; yasalara aykırı ifade ve beyanda bulunan ve tamamı büyük harflerle yazılan yorumlar yayınlanmayacaktır.
Neleri kabul ediyorum: IP adresimin kaydedileceğini, adli makamlarca istenmesi durumunda ip adresimin yetkililerle paylaşılacağını, yazılan yorumların sorumluluğunun tarafıma ait olduğunu, yazımın, yetkililerce, fikrim sorulmaksızın yayından kaldırılabileceğini bu siteye girdiğim andan itibaren kabul etmiş sayılırım.
 
bucalı 24 Haziran 2021 Perşembe 17:50

Ankara rumuzlu senin gibiler yüzünden bu hastalık geçmiyor. ..zihniyetiniz farklı. ..

Yorumu oyla      0      0  
ANKARA 24 Haziran 2021 Perşembe 11:08

Arastirmalar Yapilan Analizler Stratejik Arastirmalar Ve de En Son Asınin Ticari Anlasmalari Ve de Yapilan Aciklamalar Net Gosteriyor Ki; Bu Virus İnsan Eliyle Ortaya Cikarildi! Ve de Bu İşin Bir Ortagida Bill GATES Olmaktadir. Abdullah CİFTCİ İsimli Arastirmacilarin Youtub Videolari İncelenmeli Analizleri Acik Ve Net! Hatta Aşının İcin de Dunyanin En Minik Mikro Çip''i Bile Var! Ozetle! Aşı Hikaye Oyun Şahane! Aktor İse Bill GATES

Yorumu oyla      0      0  
Komedi 24 Haziran 2021 Perşembe 10:47

Oyun böyük

Yorumu oyla      0      0  
24 Haziran 2021 Perşembe 10:44

Doktor bey 3 yıldır üstünde çalıştığını söylüyor. Kasım 2019'da çıkan virüs bu yıl bile 2. senesini doldurmamışken nasıl oluyor da 3 senedir üstünde çalışıyorsunuz bi anlatsana?

Yorumu oyla      1      0  
24 Haziran 2021 Perşembe 10:41

Ankara rumuzlu arkadaş aşı olmayanlara uygulanacak yaptırımları da biliyor mu peki? Sorarım sana. Her şey yalan ise bu kadar ölen insan ne peki? Oyunmuş. Bilimsel bir dayanağın var mı? Neresi oyun bu işin bi anlatsana biz de bilelim

Yorumu oyla      0      0  
ANKARA 24 Haziran 2021 Perşembe 09:52

Polis Zoruyla da Olsa Ben Aşı Olmayacağım! Covid 19 Labr. Ortaminda Yapılmıştır Ve de Ticari Siyasi Bir Oyundur. Bill Gtas Denen Bilgisayarcı Çin deki Labrt. Kurucu Ortaklarindandir! Oyuna Gelmeyin! Oyun Oyun Oyun... Aşiyi Bulduk Diye Mujdeleyen Sozde Turk Kokenli Abd''liler de Bu İsin Para Kisminda Hep Yalan Hep Hikaye...

Yorumu oyla      0      3  
FACEBOOK YORUM
Yorumlarınızı Facebook hesabınız üzerinden yapın hemen onaylansın...
KATEGORİDEKİ DİĞER HABERLER
Dünya ayaklandı: 218 gündür virüsü atlatamıyor!
Brezilya'da bilim insanları bir hastanın 218 gündür Covid-19'u neden atlatamadığını araştırıyor.
Bakan Koca açıkladı: Delta varyantı İzmir'de!
Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, "Cuma günü itibariyle 18 yaşından gün almış ...
'Delta varyantı Türkiye’de 134 kişide görüldü'
Normalleşme takviminde yeni adımlar atılırken dünya genelinde etkisini ...
 
Sağlık çalışanlarının istifa yasağı kalkıyor
Sağlık Bakanlığı, 1 Temmuz itibariyle sağlık çalışanlarına uygulanan istifa ...
Bilim Kurulu toplanıyor: Gündem Delta varyantı
Sağlık Bakanlığı Koronavirüs Bilim Kurulu uzun bir aranın ardından yüz ...
Yaz aylarında pik endişesi… Yeni bela Delta!
Turizm sezonunun açılması ve seyahat kısıtlamalarının kalkmasıyla birlikte ...
 
İzmir Tabip Odası’ndan 1 Temmuz yorumu: Sokağa çıkma yasağı zaten anlamsızdı!
1 Temmuz itibariyle, saat 22.00'den sonra ve pazar gününün tamamını kapsayan ...
Haftalık il verileri açıklandı: İzmir'de büyük düşüş!
Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, sosyal medya hesabından İllere göre haftalık ...
Salgında günün bilançosu: 57 vefat, 6 bin 143 yeni vaka!
Türkiye'nin 22 Haziran 2021 günlük corona virüs tablosu açıklandı.
 
Cumhur BULUT
Cumhur BULUT
Tunç Soyer’den subliminal mesajlar
Mehmet KARABEL
Mehmet KARABEL
Ben Demirel’in kızıyım! İnsan babasına ihanet eder mi?
Tayfun MARO
Tayfun MARO
Sistemin buyurduğu gibi…
Muhittin AKBEL
Muhittin AKBEL
Herkes tatile, o köylere!
Nedim ATİLLA
Nedim ATİLLA
Turizm kurtuldu ya eğitim?
Rifat ÖZER
Rifat ÖZER
Doğrular
İhsan Özbelge ÖZDURAN
İhsan Özbelge ÖZDURAN
Paşa'nın rotası...
Ayda ÖZEREN
Ayda ÖZEREN
Bir Ters Bir Yüz Haraşo’sun Hayat…
Filiz SEZER
Filiz SEZER
Jeff Bezos ve Takiyüddin
Harun ÖZDEMİR
Harun ÖZDEMİR
Darlanmak
ÇOK OKUNANLAR
ÇOK YORUMLANANLAR
GAZETE EGE'DE SONSÖZ
KünyeKünye İletişimİletişim FacebookFacebook TwitterTwitter Google+Google+ RSSRSS Sitene EkleSitene Ekle Günün HaberleriGünün Haberleri
Maxiva