Ozan EKİZ / EGEDESONSÖZ – İsrail ile İran arasında başlayan fiili savaş sonrasında dünya ekonomisini etkileyen güncel gelişmeler yaşanıyor. Saldırılar sonrasında İran, Hürmüz Boğazı’nı kapatma kararı aldı ve boğazdan geçen bütün gemileri vuracağını açıkladı. İran’ın açıklamasının ardından petrol fiyatları felaket senaryosuna ulaştı ve brent petrol fiyatı 81 dolardan işlem görüyor. Gelecek süreçte ise petrol fiyatlarının artışının devam etmesi bekleniyor.
‘LOJİSTİK VE ZAMAN MALİYETLERİYLE BERABER HAM PETROL VARİL FİYATLARI YÜKSELECEK’
İzmir’in ‘petrol sahası’ olarak bilinen ve ham petrolün işlendiği sanayi kuruluşlarının yer aldığı Aliağa Bölgesi ise yaşanan durumundan direkt etkilenen yer olarak göz önüne geliyor. Konuyla ilgili olarak İMEAK DTO Aliağa Şubesi Yönetim Kurulu Başkanı Adem Şimşek, açıklamalarda bulundu. Şimşek, Aliağa Limanı’na gelen gemilerin direkt olarak Hürmüz Boğazı ve Süveyş Kanalı ile bağlantılı olmadığını ancak ilerleyen süreçlerde maliyetlerin yükselebileceğini belirterek, “İran ile Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail arasındaki gerilimin karşılıklı saldırılar sonucunda Hürmüz Boğazı üzerindeki belirsizlikler oluşmuştur. Küresel enerji piyasalarında olduğu kadar Türkiye'nin en büyük elleçleme yapılan liman bölgesi olan Aliağa özelinde de yakından takip ettiğimiz bir süreç yaşıyoruz. Bugün itibarıyla bölgedeki durumu şu başlıklar altında değerlendirebiliriz. Aliağa Bölgesinde bulunan Tüpraş ve Star Rafineri gibi dev tesislerimiz Türkiye’nin petrol işleme kapasitesinin merkezindedir. Hürmüz Boğazı'ndaki spekülasyonlar ve kısıtlamalar, ham petrol fiyatlarında (Brent) varil başına ciddi artışları (bazı senaryolara göre 100 doların üzerine çıkma riski) tetiklemiş durumda. Aliağa'daki rafineriler ham maddeyi genellikle uzun vadeli kontratlarla alsa da, boğazdaki gerginlik navlun (taşıma) fiyatlarını ve savaş riski sigorta primlerini artırarak girdi maliyetlerini yükseltiyor. Sadece Hürmüz Boğazı’ndaki kısıtlamalar değil onunla direkt bağlantılı Süveyş Kanalındaki aksamalar hem geliş zamanlarını hem de tüm tedarik zincirlerini etkilemektedir. Bölgemiz rafinerilerinin ham petrol tedarikinde Hürmüz Boğazı’nın kullanımındaki bölgelere çok az bağlı olmasından dolayı şuan fiziki olarak çok büyük sıkıntı görülmemektedir. Ama zaman ve lojistik maliyetlerinin yükselmesi sonucunda ham petrol varil fiyatlarının yükselişi göreceğiz” dedi.
‘BÖLGEDE AKSAMA YOK, ÜMİT BURNU’NA ROTA KAYIŞI VAR’
Aliağa’da süreçte bir aksama yaşanmadığını ancak bazı konteynerlerin rota değiştirdiğini belirten Şimşek, “Aliağa'da fiziksel bir abluka yok ancak "fiyat ve zaman" baskısı hissedilebilir. Bölgemizde bir aksama kesinlikle yaşanmıyor. Çok uzak olmayan bir süreçte Süveyş Kanalında yaşanan bombalamalar Ümit Burnu üzerinden rotaların değişmesine sebebiyet vermişti. Bazı konteyner hatları çok hızlı tepki vererek bu rotaya yönelmiş durumdalar” ifadelerini kullandı.
‘DEĞİŞEN ZEMİN SEKTÖRÜMÜZE NELER GETİRİR TAKİP EDİYORUZ’
Aliağa Liman Bölgesi’nin alternatif rotalara yönelebilmesi ve bu rotalardan birinin Rusya olma ihtimali sorusu üzerine yanıt veren Şimşek, şunları söyledi:
Süre gelen ambargo şartlarından dolayı Rusya Bayraklı gemilerin bölgemize gelişlerinde yaşanan sıkıntıların hemen değişeceğine düşünmüyorum. Değişen zemin ve ticari şartların sektörümüze neler getireceğini takip ediyor olacağız.