Kemal ANADOL
Önemli bir düzeltme!
22 Haziran 2024 Cumartesi

Sayın Özgür Özel’in CHP Genel Başkan seçildiği Kurultayın üzerinden altı aydan fazla bir süre geçti. Buna karşın yakın siyasal tarihimizin önemli bir olayı yok sayılıyor! İktidar ve muhalefet yanlısı medya organları, ekranda her gece evlerimize konuk olan çok bilmişler, siyaset adamları hatta bizzat CHP yöneticileri bir tarihi pas geçiyorlar. Bu tarih 14 Ekim 1973 Genel Seçimleridir. Önemi de CHP’nin 1961’den bu yana ilk kez birinci parti olmasıdır. Ama ısrarla 1977 seçimlerine gönderme yapılarak CHP’nin kırk yedi yıl sonra birinci parti olduğu konuşulmakta hatta demeçlerde yer almaktadır. Çoğu okur, medya ve siyaset erbabının “Ne var bunda?” dediklerini duyar gibiyim. Bence çok önemli olan bu tarih ayrıntı değildir. Demokrasi yaşamımızın çok önemli bir dönüm noktasıdır. Nasıl mı? Anlatmaya çalışacağım.

Komuta zinciri içinde genelkurmay başkanıyla, kuvvet komutanlarının 1971 günü verdikleri muhtıra siyaset denizini tusunamide olduğu gibi önce sessizliğe büründürmüş sonra da korkunç dalgalarla yerinden oynatmıştı. Başbakan Süleyman Demirel istifa etmişti. Yeni başbakan olarak CHP’deki bir hizbin önde geleni Prof. Nihat Erim bir gecede partisinden istifa ettirilerek yeni hükümeti kurmakla görevlendirilince bu kez başarılı genel Sekreter Bülent Ecevit’in görevinden ayrıldığına tanık olunmuştu. Ecevit, Erim hükümetini destekleyen Genel Başkanı İsmet İnönü ile ters düştüğünü bu nedenle istifa ettiğini söylüyordu. Ayrıca CHP+Ordu=İktidar formülünün geçerli olmadığını, Ortanın Solu hareketinin halka anlatılarak, halkın oyu ile iktidara gelinebileceğini söylüyor, tepeden inmeciliğe karşı çıkıyordu. CHP karpuz gibi ikiye bölünmüştü. Parti meclisinde çoğunluğu elde tutan Ecevit ekibi önce Şeref Bakşık’ı sonra da Kâmil Kırıkoğlu’nu Genel Sekreter seçmişti. Artık ok yaydan çıkmıştı. Nükteleriyle ünlü Osman Bölükbaşı “Azrail Adalet Partisi’ne girdi, cenaze Halk Partisi’nden çıktı” diyordu. İnönü, Ecevit’in partiyi uzaktan kumanda ile yönettiğini söylüyordu. Bu amaçla olağanüstü kurultayı topluyordu. Kurultay’da mevcut Parti Meclisinin güvensizlik oyu ile düşürülmesini istiyordu. Düşünce kendi hazırladığı listeyi kurultaya sunacak ve seçilmesini isteyecekti.

6 Mayıs 1972 günü Ankara Selim Sırrı Tarcan Spor salonunda yapılan CHP 5. Olağanüstü Kurultayı yakın tarihçilerin incelemeye alacakları kadar önemlidir sanıyorum. Bir yanda Garp Cephesi Komutanı, Lozan kahramanı İsmet Paşa diğer yanda genç, çalışkan Ecevit… Ankara’da sıkıyönetim vardı. Kurultayın toplanacağı sabaha karşı Deniz Gezmiş, Yusuf İnan ve Hüseyin Aslan idam edilmişlerdi. Dinleyici yoktu. Onların sıralarında ellerinde telsiz polisler oturuyordu. Salonun çevresinde bir bölük asker silah çatmıştı. Kurultay’da tarihe geçecek konuşmalar yapılmıştı. Ecevit delegelere “Kapıkulu mu olmak istiyorsunuz yoksa özgür insan mı?” diyordu. İnönü ise eğer dediği dinlenmez ve mevcut parti meclisi güven oyu alırsa görevinde ayrılacağını söylüyordu. İkinci gece geç saatte oylama devam ediyordu. Adı okunan delege evet diyerek parti meclisine güven oyu veriyor, hayır diyense güvensizlik beyan ediyordu. Sıkıyönetimin koyduğu sokağa çıkma yasağı gece 23. 00’te başlıyordu. On dakika kala sonuçlar belli olmuştu: 1225 delegeden 1221’i oylamaya katılmıştı. 709 Evet oyu ile Ecevit yanlısı mevcut parti meclisi güven oyu almıştı. Ret oyu verenler 507’de kalmışlardı. Paşa dediğini yaptı ve 8 Mayıs 1972 günü 33 yıldır sürdürdüğü genel başkanlıktan istifa etti.

Tüzük gereği 14 Mayıs 1972 günü toplanan kurultayda Bülent Ecevit Genel Başkan seçildi. Artık CHP’de Ecevit dönemi başlıyordu. CHP Parti Meclisi son darbe hükümetinde, Ferit Melen Kabinesinde yer alan beş CHP’li bakanın ayrılmalarını istiyordu. CHP’nin 12 Mart anlayışı ile hiçbir bağlantısı kalmamalıydı. Aksi halde bu üyeler hakkında disiplin işlemi başlayacaktı. İnönü buna şiddetle karşı çıktı ve 5 Kasım 1972 günü, 49 yıl üyesi, 33 yıl genel başkanı olduğu partisinden istifa etti. 14 Kasım 1972 günü de milletvekilliğinden ayrıldı. Anayasa gereği eski cumhurbaşkanı olarak senato üyesi oldu.

O dönemin Babıali basını aylarca bu olayı diline doladı. İnönü de ayrıldıktan sonra CHP’nin seçim kazanma şansı kalmamıştı. CHP artık marjinal bir partiydi. Ancak onların farkında olmadıkları bir gerçek vardı. Başarılı futbol takımlarının alt yapısı gibi CHP’nin de güçlü bir örgütü vardı. Bu örgüt gençlik kollarında, ana kademelerde 12 Mart faşizmine karşı mücadele vermişti. Genç ama deneyimli ve donanımlıydılar. Onları Ecevit iyi tanıyordu. Çoğunu da kendisi yetiştirmişti. Ama zaman partisini sıkıştırıyordu. Ecevit genel başkan olduktan beş ay sonra CHP seçime girecekti. Tarihe geçecek bir seçim kampanyası sonucu 14 Ekim 1973 genel seçimleri gerçekleşti. Kamuoyu şaşkınlık içindeydi. CHP %33.30 oyla birinci parti olmuş ve 185 milletvekili çıkarmıştı. Adalet Partisi %29.82 oyla 149 sandalye alabilmişti. Seçime ilk kez giren Ferruh Bozbeyli’nin Demokratik Partisi %11.83 oyla 45, Erbakan’ın Milli Selamet Partisi %11.80 oyla 48 milletvekili çıkarmışlardı. Feyzioğlu’nun Milli Güven Partisi 13, Türkeş’in Milliyetçi Hareket Partisi de 3 milletvekili çıkarmışlardı.

CHP kamuoyunun tanımadığı genç ve deneyimli kadrolarla parlamentoya girmişti. Deniz Baykal, Önder Sav, Ali Topuz, Hasan Esat Işık, Erol Çevikçe, Nejat Ölçen, Süleyman Genç, Yüksel Çakmur, Mahmut Türkmenoğlu, Haluk Ülman ve benim gibi isimler ilk kez meclisteydiler.

Üç aylık bir bunalımdan sonra Ecevit’in Başbakanlığında CHP-MSP Hükümeti kurulmuştu. 1974 Kıbrıs Barış Harekâtını da bu hükümet gerçekleştirmişti. Yakın geçmişe bakarken bazı önemli olayların pas geçilmesi hem siyaseten hem de tarih olarak büyük yanlıştır.

Bir kez daha yineleyelim. CHP 1961’den sonra ilk kez, 14 Ekim 1973 seçimlerinde %33.3 oyla birinci parti ve peşinden iktidar olmuştur. Hoş bir rastlantı olarak 5 Kasım 2023 günü CHP Genel Başkanı seçilen Özgür Özel de beş ay sonra yapılan 31 Mart 2024 seçimlerinde birinci partinin başındaydı. Tüm iyi niyetiyle siyasete giren gençlerimizin yakın geçmişi ve özellikle siyasal tarihi iyi hem de çok iyi bilmeleri gerekiyor. Bugün politikadaki düzey düşüklüğünün nedenlerinden biri de bilgisizlik ve cehalettir!

Yazdır   Önceki sayfa   Sayfa başına git  
YORUMLAR
Toplam 12 yorum var, 10 adet görüntüleniyor. Onay bekleyen yorum yok.

Küfür, hakaret içeren; dil, din, ırk ayrımı yapan; yasalara aykırı ifade ve beyanda bulunan ve tamamı büyük harflerle yazılan yorumlar yayınlanmayacaktır.
Neleri kabul ediyorum: IP adresimin kaydedileceğini, adli makamlarca istenmesi durumunda ip adresimin yetkililerle paylaşılacağını, yazılan yorumların sorumluluğunun tarafıma ait olduğunu, yazımın, yetkililerce, fikrim sorulmaksızın yayından kaldırılabileceğini bu siteye girdiğim andan itibaren kabul etmiş sayılırım.
 
Saffet 29 Haziran 2024 Cumartesi 09:44

Güzel bir yazı,böyle faydalı yazılarınıza teşekkür edelim,yararlansınlar okuyarak.İzmir den Milletvekili seçildiğinizde Rahmetli Cengiz Çerezcioğlu na atılan çizikleri hatırladım bir yandanda,yoksa Erdal İnönü ve Sizden sonra sıralammaya girecekti önseçimde,hem Veli Aksoy hemde ne yazıkki o zamanın sosyalistleri farkında omadan çizik attılar Aliağa ve Dikili de Erdal İnönü de kontenjan adayı Münir Beyazit i yapınca derin yapı önünü kesti bizim tabandaki sosyalistleri,anımsadım onuda taban hareketini başlatanlardan biri olarak,Neyse Lütfü Osman vefat ettiler Allah rahmet eylesin,Sizi hiç terketmediler,Birol Bora da ların çiziklerde katkıda bulunmuşlardı,Biz böyle bir numarayı hiç unutmadık Sayın Anadol.Siyasetteki haksızlıkları o zaman daha iyşi anlamıştık.Dürüstçe biz oylarımız kullanmıştık,Lütfü;Osman a anlatmıştım sizede anlatmış oldum.Saygılarımla.

Yorumu oyla      0      0  
Murat Yakar 24 Haziran 2024 Pazartesi 09:39

Ne kadar acıdır ki..siyasetin geçmiş tarihi bize dışarıdan nasıl müdahalelere maruz kaldığımızı gözümüze sokarak gösteriyor..Bi gecelik müdahalelerle istenen istifalar..parti değişimleri.. devamlı değişen bilhassa İngiliz yapımı senaryolarla alt üst edilen Türk siyaseti... Yazık ki ne yazık..hatta yazıklar olsun..kendini onurunu gururunu ayaklar altına alıp bu oyunlara alet olanlara...

Yorumu oyla      0      0  
Nazim arat 23 Haziran 2024 Pazar 23:13

O dönemde kongreler en az 3 gün sürer ve çatır çatır muhalefet konuşurdu, kongrelerde DOLAR DAGITILDI gibi bir cümle hiç kurulmadı, duyulmadı. Saraçhane bulbulleride yoktu, fondas medya da yoktu

Yorumu oyla      0      0  
Berber Orhan EZİNE 23 Haziran 2024 Pazar 09:54

Çok Doğru Kemal Abi Şimdiki Partililer imiz İlk Önce Partimizin Tarihini Öyrenmeleri Gerekiyor

Yorumu oyla      1      0  
Hatalı isimler 22 Haziran 2024 Cumartesi 22:43

Yazıda geçen isimler soy isimler hatalı...

Yorumu oyla      0      0  
Ceyhun Balcı 22 Haziran 2024 Cumartesi 18:58

Unutkanlığın (!) yerleşiklerini bugünlerde anımsatmalarınız yerinde olmuş.

Yorumu oyla      0      0  
Mustafa Kupcu 22 Haziran 2024 Cumartesi 16:26

Teşekkürler Kemal agabey ben de o yillari ve kurultaylari yasadım.Sabri Ergul'', Un gençlik kollarında idim.

Yorumu oyla      0      0  
Can Agartan 22 Haziran 2024 Cumartesi 13:40

Çok güzel tarihi bir yazı yazmışsınız Ağabeyim.Goruslerinize aynen katılıyorum.Saygilar sunarım AgabeyimSaglicakla kalın

Yorumu oyla      0      0  
Eski Delege 22 Haziran 2024 Cumartesi 13:00

Sayın Anadol bir çok partilinin bilmediği hatta bir çok kimsenin bilmediği doğru bilgileri paylaştığınız için teşekkkür ederiz sizin dönemin idealist parti yöneticileri hiç yok şimdi herkes kendi adamını belediye başkanı olarak atamak için çaba sarf ediyorlar atananlarda onlara biat ederek HALK ve seçmen umurlarında değildir ihale rant yüksek maaş ile işe yerleştirme yapılıyor başka bir şey yaptıkları YOKTUR...

Yorumu oyla      1      0  
Mücella Çakır 22 Haziran 2024 Cumartesi 11:39

Çok güzel bir yazı olmuş tarihi özetlemişsiniz

Yorumu oyla      0      0  
FACEBOOK YORUM
Yorumlarınızı Facebook hesabınız üzerinden yapın hemen onaylansın...
Dr. Berna BRIDGE
Dr. Berna BRIDGE
Çocuklara verdiğimiz mesajlar
Tayfun MARO
Tayfun MARO
Tunç Soyer’in 100 gün değerlendirmesi
Ender ALDANMAZ
Ender ALDANMAZ
Bir Kent Lokantası gözlemi
Mehmet KARABEL
Mehmet KARABEL
Yarınlarda cumhurbaşkanı kim olur muhabbeti!
Dr. Hakan TARTAN
Dr. Hakan TARTAN
Hem soru–yorum... Hem yazı–yorum...
Nedim ATİLLA
Nedim ATİLLA
Turizm kirliliği zirvede!
Kemal ANADOL
Kemal ANADOL
Bugün 15 Temmuz…
Engin ÖNEN
Engin ÖNEN
Işık söndürme eylemi neden başarısız oldu?
Rifat ÖZER
Rifat ÖZER
Bir acılı gün ve Enver Dündar Başar
Prof. Dr. Mustafa KAYMAKÇI
Prof. Dr. Mustafa KAYMAKÇI
Küresel iklim değişikliği ve tarım
ÇOK OKUNANLAR
ÇOK YORUMLANANLAR
FACEBOOK'TA EGE'DE SON SÖZ
GAZETE EGE'DE SONSÖZ
KünyeKünye İletişimİletişim FacebookFacebook TwitterTwitter Google+Google+ RSSRSS Sitene EkleSitene Ekle Günün HaberleriGünün Haberleri
Maxiva