Tayfun MARO
Bitmeyen burjuva devrimi
28 Ekim 2021 Perşembe

Osmanlı İmparatorluğu’nda sistemin kapitalizme entegrasyonunda kayda değer iki dönem var; 1839-1908 ve 1908-1922 dönemleri; sistemin kapitalizme göre örgütlenmesi ve entegrasyon, 1923’ten sonra Cumhuriyet rejimi tarafından tamamlandı. 

Cumhuriyet’in kuruluşundan günümüze sermaye birikimi sorunu yaşayan sistem, karma ekonomi ve devletçilik gibi uygulamalarla burjuva sınıfının oluşumuna destek vermeye çalıştı.

Ne var ki milli burjuvazi ve ağır sanayi oluşturma çabalarına 1960 darbesiyle set çekildi. Sovyetler Birliği ile ağır sanayi kurmaya dayalı ilişkilere kapitalist sistemin metropolleri sıcak bakmadı.

Ve altmış darbesi sonrasında, değişimin gerçekleşmesi tam 20 yıl sürdü; 71 muhtırası ve nihayet 80 darbesiyle son nokta koyuldu.

24 Ocak kararları ve Seksen darbesini izleyen yıllarda, inşaat sektörü ve ticaret burjuvazisi öne çıktı. Ülke ekonomisi, bir ucu inşaat diğer ucu ticaret, liberal döneme girdi. Cemaatler siyasal yaşamda daha etkili olmaya başladı.

İslam’ın siyasallaşması uluslararası sistem tarafından da hoşgörüyle karşılanıyordu. Belki de mütedeyyinlerin iktidar nimetlerine daha yakın durması ve sistemle barışık hale gelmesi isteniyordu. Liberal dönemin hedefi, insanın tüketim toplumunun bireyi olmasıydı.  

İktidar grubu ile İstanbul burjuvazisi arasında oluşan, devletin yönetim biçimi ve kamusal alanın küresel talepler doğrultusunda dönüşüm mutabakatı, 2009 yılından sonra bozuldu. Ve Gezi olayları ile bu kopuş aleniyet kazandı.

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi yürürlüğe girdikten sonra da İstanbul Burjuvazisi ile ilişkiler eni konu sorunlu hale geldi.

Cumhuriyet devriminin yüzyıllık öyküsünde burjuvazinin rolü sıkıntılıdır. Cumhuriyet’in kuruluşundan itibaren burjuvazi, “devlet eliyle inşa edilen kapitalist sistem” baskısını kırmayı başaramadı. Bu nedenle, 60, 71, 80 müdahalelerine boyun eğerek dümen suyuna girdi.

Yani, endüstri çağında ortaya çıkan burjuva devrimlerinde burjuvazinin öncü rolünü, Türkiye burjuvazisi doğru dürüst üstlenemedi.

İkibinli yıllar boyunca İslamcı zihniyetin yönetiminde bunalan Türkiye Cumhuriyeti, Endüstri Çağı sona ererken, dış dinamiklerin değişim baskısı altında da bunalıyor.

Ve öyle görünüyor ki, insanlık Endüstri çağından Dijital çağa geçerken, görece en hazır sınıf olarak burjuvazi, öncü rolü üstlenecek.

Akıllardaki soru; Cumhuriyet’in birinci yüzyılında yüklenemediği öncü rolü, burjuvazi, ikinci yüzyılda yüklenebilecek mi?

Cumhuriyet Bayramı kutlu olsun.

Yazdır   Önceki sayfa   Sayfa başına git  
YORUMLAR
 Onay bekleyen yorum yok.

Küfür, hakaret içeren; dil, din, ırk ayrımı yapan; yasalara aykırı ifade ve beyanda bulunan ve tamamı büyük harflerle yazılan yorumlar yayınlanmayacaktır.
Neleri kabul ediyorum: IP adresimin kaydedileceğini, adli makamlarca istenmesi durumunda ip adresimin yetkililerle paylaşılacağını, yazılan yorumların sorumluluğunun tarafıma ait olduğunu, yazımın, yetkililerce, fikrim sorulmaksızın yayından kaldırılabileceğini bu siteye girdiğim andan itibaren kabul etmiş sayılırım.
 

Bu haber henüz yorumlanmamış...

FACEBOOK YORUM
Yorumlarınızı Facebook hesabınız üzerinden yapın hemen onaylansın...
Tayfun MARO
Tayfun MARO
Kırk yıl önce kırk yıl sonra
Filiz SEZER
Filiz SEZER
2021’in kelimeleri
Muhittin AKBEL
Muhittin AKBEL
Alkışlarda yaşayacaklar
Mehmet KARABEL
Mehmet KARABEL
Asgari ücret kaç para ol(ma)malı?
İhsan Özbelge ÖZDURAN
İhsan Özbelge ÖZDURAN
Paha biçilmez miras…
Dr. Berna BRIDGE
Dr. Berna BRIDGE
Birleşik Krallık yasta-Fransa’yla ara çok gergin
Neşe ÖNEN
Neşe ÖNEN
Anda kalmadan, anı yaşamak
Harun ÖZDEMİR
Harun ÖZDEMİR
Faiz/Riba mümkün mü?
Prof. Dr. Mustafa KAYMAKÇI
Prof. Dr. Mustafa KAYMAKÇI
Diyabet, yoksulluk ile bağlantılı değil mi?
Kemal ANADOL
Kemal ANADOL
Yaprak dökümü...
ÇOK OKUNANLAR
ÇOK YORUMLANANLAR
GAZETE EGE'DE SONSÖZ
KünyeKünye İletişimİletişim FacebookFacebook TwitterTwitter Google+Google+ RSSRSS Sitene EkleSitene Ekle Günün HaberleriGünün Haberleri
Maxiva