Rifat ÖZER
Takkiye
9 Haziran 2024 Pazar

Sadık Hidayet İranlı bir yazar… 1903’de Tahran’da doğdu. Fransız Lisesini bitirdi. Üniversite için Avrupa’ya gitti. Tahran’a dönünce memurluk ve tercümanlık yaptı...

Bir ara da Hindistan’a gitti. Sanskritçeyi ve Budizmi öğrenerek, Aydınlanmış Kişi anlamlı Buda’nın kimi yazılarını Farsçaya çevirdi…

Sadık Hİdayet’in, İran Dili ve Edebiyatını, uluslararası çağdaş edebiyatla entegre ettiği kabul edilir... Beethoven ve Çaykovski’yi dinlemeyi sever, resimle de uğraşırdı…

İran’ın gerilemesine neden olarak, monarşiyi ve ruhban (din adamlığı) sınıfını görürdü…

Onlara yoğun eleştiri getirdi. Bu iki kurumun kendisince kötü yönlerini, İranlıların görmez ve duymazlığına bağladı, bundan rahatsız oldu. 1950 de yine Fransa’ya döndü…

‘Kör Baykuş ‘ en ünlü eseridir. Bir çok romanı ve özellikle “Hacı Ağa” adlı kitabı, Fransa’daki kütüphanelerde ve kitapçılarda bulunamaz olmuştu. Zaten eserleri Avrupadaki politik islamcı çevrelerce de eleştiriliyordu…

Bu iki kitap da 2005 yılında düzenlenen 18. Uluslararası Tahran Kitap Fuarında yasaklanmıştı… Sonra da kitaplarının tümü, Kasım 2006 yılından itibaren İran’da yasaklandı!

1951’de Paris’teki dairesinde, tüm delikleri kapatıp havagazı musluğunu açarak intihar etti… Temiz giyimli, tıraşlı, cebinde parası ve yakılmış müsveddelerin kalıntıları ile, mutfakta yerde yatarken bir arkadaşınca bulundu…

O’da, Paris’te Yılmaz Güney’li Pere Lachaise (Per Laşez) mezarlığında yatıyor şimdi…

***

Sadık Hidayet’in “Hacı Ağa” karakterini anlatan romanında ; baş karekterin çevirdiği dolapları ve marifetlerini öyle bir anlatışı varki, okurken insanın, bu karakter için sinirlenip öfkeye kapılmaması elde değil!

Anlatımların bir yerinde Hacı Ağa, “… Ne yapalım, hem takiyye yapmak caiz ki” de diyor! En iyisi, uzun da olan bunları isteyen meraklıları kitabından okuyabilir…

Çevirmen Okan Alay da kitaptaki önsözünde; Hacı Ağa’nın, İran’ın siyasal, sosyal, ekonomik ve kültürel yaşamını yansıtan kurmaca metin olduğunu söylüyor da… Günümüz İran’ının ve Ortadoğu coğrafyasının pek değişmediğini de ilave ediyor.

***

Sadık Hidayet’in, ölümünden 28 yıl sonra İran’da şunlar gerçekleşmiş oluyor;

Atatürk’ün çağdaş ilke ve devrimlerinden etkilenerek, Monarşik Rıza Şah tarafından kurulan laik rejim, İran’daki kırmızı ve siyah ittifakının el ele vermesiyle… 1979’da yıkıldı ve ilk tasfiye edilenler de ittifakçı kırmızılar, yani sol düşünürler oldu!

Ayetullah Humeyni’nin başında bulunduğu bir din devleti kuruldu… Başta kadın Milli Eğitim Bakanının idamı olmak üzere… laikler ve ilericiler etkisiz hale getirildi!

2022 yılında da, 22 yaşındaki Mahza Amini, ailesiyle ziyaret ettiği Tahran’da saçı görünüyor diye, ahlak polisi tarafından gözaltına alınıp dövüldü… Ölümü İranı ayağa kaldırdı!

***

İtalyan şair Dante “Ok vurdu hedefini yaydan çıktığı anda” demişse de, Sadık Hidayet’in okları hedefini bir tutturmuş, bir ıskalamıştı;

Ama…

İran’da olanları görseydi eğer, oklarından birinin hedefindeki laik rejimi kuranlar için, İran’ı geriletenlerden dermiydi şimdi?

“Mollaların eline bir testere geçecek olsa, testerenin dişleri birbirini yemeğe başlar” derken, üstelik bir de iktidar olmalarına, çok üzülmez miydi şimdi?

İyi Pazarlar…

Yazdır   Önceki sayfa   Sayfa başına git  
YORUMLAR
Toplam 1 yorum var, 1 adet görüntüleniyor. Onay bekleyen yorum yok.

Küfür, hakaret içeren; dil, din, ırk ayrımı yapan; yasalara aykırı ifade ve beyanda bulunan ve tamamı büyük harflerle yazılan yorumlar yayınlanmayacaktır.
Neleri kabul ediyorum: IP adresimin kaydedileceğini, adli makamlarca istenmesi durumunda ip adresimin yetkililerle paylaşılacağını, yazılan yorumların sorumluluğunun tarafıma ait olduğunu, yazımın, yetkililerce, fikrim sorulmaksızın yayından kaldırılabileceğini bu siteye girdiğim andan itibaren kabul etmiş sayılırım.
 
Boş kere boş 9 Haziran 2024 Pazar 12:36

Hiç anlamamış Sadık Hiadyeti

Yorumu oyla      0      0  
FACEBOOK YORUM
Yorumlarınızı Facebook hesabınız üzerinden yapın hemen onaylansın...
Mehmet KARABEL
Mehmet KARABEL
Despina ve ötesi…
Engin ÖNEN
Engin ÖNEN
Çeşme ve Bodrum neden daha pahalı?
Ender ALDANMAZ
Ender ALDANMAZ
İZBAN kullananlara kötü bir haberim var!
Rifat ÖZER
Rifat ÖZER
Dönemi biterken Ekrem Bulgun…
Tayfun MARO
Tayfun MARO
İnsanlığın kendisi mesele iken…
Nedim ATİLLA
Nedim ATİLLA
Sanatımızın çok büyük ustasını kaybettik
Prof. Dr. Mustafa KAYMAKÇI
Prof. Dr. Mustafa KAYMAKÇI
Bu dünyadan Çetin Yetkin Hoca geçti
Ayda ÖZEREN
Ayda ÖZEREN
Keşke bir kedi sevmiş olsaydınız…
Kemal ANADOL
Kemal ANADOL
Hepiniz oradaydınız!
Hanzade ÜNUZ
Hanzade ÜNUZ
100 yıl sonra bile korkutuyor
ÇOK OKUNANLAR
ÇOK YORUMLANANLAR
FACEBOOK'TA EGE'DE SON SÖZ
GAZETE EGE'DE SONSÖZ
KünyeKünye İletişimİletişim FacebookFacebook TwitterTwitter Google+Google+ RSSRSS Sitene EkleSitene Ekle Günün HaberleriGünün Haberleri
Maxiva