EGEDESONSÖZ - KESK Tüm Bel-Sen İzmir 2 No’lu Şube Başkanı Nihat Filiz, Karşıyaka Belediye Başkanı Yıldız Ünsal’ın belediye meclisinde Toplu İş Sözleşmesi (TİS) sürecine ilişkin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı yazısını gündeme getirmesine yanıt verdi.
Filiz, söz konusu yazının hukuki bağlayıcılığı olmadığını savunarak, TİS hakkının 1993 yılından bu yana sürdürüldüğünü ve 4688 sayılı yasa öncesinde dahi toplu sözleşme uygulamalarının devam ettiğini hatırlattı.
Açıklamada, 2008 Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararına atıf yapılarak kamu emekçilerinin toplu sözleşme hakkının uluslararası hukukla güvence altına alındığı belirtildi. 6289 sayılı düzenlemeler ve 4688 sayılı yasadaki geçici maddelerin de TİS uygulamalarına hukuki zemin oluşturduğu ifade edildi.
Filiz, Bakanlık yazısının “kanun niteliği taşımadığını ve sadece idari görüş olduğunu” öne sürerek, Sayıştay tespitlerinin de kesin hüküm değil değerlendirme niteliğinde olduğunu söyledi.
Açıklamada ayrıca, İzmir’deki birçok belediyenin benzer süreçlerde TİS imzaladığı hatırlatılarak, “Bu yazı bazı belediyelerde engel olarak görülmezken Karşıyaka ve Bayraklı’da gerekçe yapılması çelişkidir” denildi.
Tüm Bel-Sen, belediye başkanlarını “evrensel hukuk, ILO normları ve anayasal haklar doğrultusunda müzakere masasına” davet ederken, aksi durumda mücadeleye devam edileceği mesajı verildi.
Açıklamanın tamamı şu şekilde:
BASINA VE KAMUOYUNA
EMEKÇİLER TESLİM OLMAYACAK!
Değerli basın emekçileri,
Dün Belediye Meclis Toplantısında Karşıyaka Belediye Başkanı Sayın Yıldız Ünsal, TİS konusunda gelen bir soru üzerine eline Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı yazısını almış, adeta kendisine hukuki bir metin verilmiş gibi meclis üyelerine göstermiştir.
*
Sayın Yıldız Ünsal’a hatırlatmak isteriz:
Biz 1993 yılından bu yana TİS imzalıyoruz. 4688 sayılı yasa yokken de, yasa çıktıktan sonra da TİS imzalamaya devam ettik. O dönemlerde 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları Kanunu’nun hiçbir maddesinde yerel yönetimlerle ilgili TİS konusunda tek bir cümle yoktu. Buna rağmen TİS imzalamaya devam ettik.
*
TARİHSEL GERÇEK VE HUKUKSAL DAYANAK
Yerel yönetimler için TİS’in 4688 sayılı yasaya eklenmesi, sendikamız Tüm Bel-Sen’in Gaziantep Belediyesi ile imzaladığı TİS’in ödenmemesi üzerine iç hukuk yollarının tüketilmesi ve 2008 yılında Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Büyük Dairesi’nin “kamu emekçilerinin toplu sözleşme hakkı vardır” kararıyla gerçekleşmiştir. Bu karar sonrasında Türkiye ihlal nedeniyle tazminat ödemek zorunda kalmış, mevzuatını değiştirmek zorunda bırakılmıştır.
*
6289 SAYILI KANUN VE MUAFİYET GERÇEĞİ
Bu süreç sonrası yapılan düzenleme ile;
6289 sayılı Kanun ile 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları Kanunu’nun 32. maddesi ve ek 14. maddesinde ve 375 sayılı KHK'nin ek 15. Maddelerinde düzenleme yapılmıştır.
15.03.2012 tarihine kadar yapılan TİS ve sosyal denge sözleşmeleri için hukuki muafiyet tanınmıştır.
*
Bu düzenleme ile;
SGK ve vergi borcu bulunsa ve %10’u aşmış olsa dahi,
Personel giderleri oranı %35’i aşmış olsa dahi,
madde sınırlamaları devreye girmeden TİS yapılmasının önü açılmıştır.
Ayrıca bu muafiyet ilk olarak 2015 yılına kadar düzenlenmiş, daha sonra 8. Dönem TİS sürecinde yapılan düzenlemelerle 2027 yılı sonuna kadar uzatılmıştır.
*
KRİTİK HUKUKİ GERÇEK
4688 sayılı Kanun Geçici 14. madde açıkça şunu düzenler: 15.03.2012 öncesi TİS uygulayan belediyeler, belirli şartlarda bu sözleşmeleri sürdürebilir ve yenileyebilir.
Ve en önemlisi:
Bu kapsamda yapılan ödemeler nedeniyle kamu görevlileri hakkında idari veya mali takibat yapılamaz.
*
ÇEVRE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI YAZISI GERÇEĞİ
Karşıyaka Belediye Başkanı Sayın Yıldız Ünsal’ın ve Bayraklı Belediye Başkanı Sayın İrfan Önal’ın sığındıkları Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı yazısı bir hukuki belge değildir.
Bu yazılar:
Kanun değildir.
Bağlayıcı düzenleme değildir.
Sadece idari görüş niteliğindedir.
Aynı şekilde Sayıştay incelemelerinde ortaya çıkan “kamu zararı” tespitleri de kesin hüküm değil, idari değerlendirmedir. Ve açık gerçektir ki:
Bugüne kadar belediye başkanlarına rücu eden tek bir uygulama yoktur. Rücu süreçleri varsa dahi emekçilere yöneltilmiştir.
*
SOSYAL DEMOKRATİK SORUMLULUK
Sosyal demokrat bir parti yasakların yanında yer alamaz. Evrensel hukuk, ILO’nun 87, 98 ve 151 sayılı sözleşmeleri ve Anayasa’nın 90. maddesi gereği;
Örgütlenme hakkı,
Toplu pazarlık hakkı,
güvence altındadır.
*
Hiçbir Belediye Başkanı emekçilerle karşı karşıya gelerek iş barışını zedeleyemez, çalışma barışını bozamaz, emekçilerin hakkını gasp edemez, imza altına alınan TİS’leri geri çekemez.
*
SORUYORUZ
Eğer Çevre Şehircilik Bakanlığı yazısı “mutlak engel” ise;
İzBB, Konak, Karabağlar, Menemen, Kemalpaşa, Menderes, Çeşme, Çiğli, Gaziemir... belediyelerine bu yazılar gitmedi mi?
*
Bu belediyeler nasıl oldu da özgür toplu pazarlık ruhuna uygun, evrensel hukuku esas alarak TİS imzaladı? Gerçek sosyal demokratlık budur.
TİS’leri müzakere ederek, özgür toplu pazarlık yolunu esas alarak imzalayan belediye başkanlarımıza teşekkür ediyoruz.
*
Yasakçı yorumlara sığınan Bayraklı ve Karşıyaka belediye başkanlarını;
hukuka, evrensel demokratik değerlere
emekçilerin haklarını korumaya, özgür toplu pazarlık hakkımızı güvenceye alan müzakere masasını kurmaya çağırıyoruz.
*
SON SÖZ
Yasakçı yorumlara sığınan belediye başkanlarını;
evrensel hukuka, ILO normlarına
Anayasa’nın 90. maddesine, özgür toplu pazarlık hakkına uymaya davet ediyoruz.
*
Aksi halde;
Biz 30 yıldır bu hakkı kullanıyoruz.
Kullanmaya da devam edeceğiz.
Bu haklar;
bedeller ödenerek kazanılmıştır.
Masa başında verilmemiştir.
Bir iki idari yazıyla geri alınamaz
Ve bilinmelidir ki:
Ölümüne bir mücadele ile kazanılan haklarımızdan asla vazgeçmeyiz.
*
Biz haklarımızın farkındayız. 30 yıldır özgür toplu pazarlık hakkımızı kullanıyoruz, kullanmaya devam edeceğiz. Bedeller ödeyerek, canımızı ortaya koyarak elde ettiğimiz kazanımlarımızdan; bir iki belediye başkanının iki dudağından çıkacak sözle vazgeçmeyiz.
*
Sendikal hak ve özgürlükler mücadelemizde ödediğimiz bedelleri tekrar öder, demokratik, meşru, yasal, anayasal bütün haklarımızı kullanır sonuna kadar direniriz.
DİRENE DİRENE KAZANACAĞIZ!
Nihat Filiz
Tüm Bel-Sen İzmir 2 Nolu Şube Başkanı