Metehan UD/ EGEDESONSÖZ – İzmir’de son dönemde yaşanan “İzmir Körfezi’ni Gediz Nehri kirletiyor mu?” tartışması, bilim insanları ile yerel yönetim arasında görüş ayrılığına dönüştü. Uzmanlar, akıntı sistemine işaret ederek Gediz’in etkisinin olmadığını olduğunu savunurken, İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay ise nehrin körfez üzerindeki etkisinin göz ardı edilemeyeceğini belirtti.
UYDU GÖRÜNTÜLERİ İLE ANLATTI
Egedesonsöz’e konuşan Prof. Dr. Cemal Saydam, uydu verilerinin Gediz kaynaklı kirliliğin körfezin iç kesimlerine taşındığı yönündeki iddiaları desteklemediğini ifade etti. Saydam, “Yerelde ‘Körfez’i Gediz kirletiyor’ deniyor ancak uydu görüntüleri bunun tersini gösteriyor. Gediz’den çıkan su dış körfeze yöneliyor. Teşhisi doğru koyamazsanız, yapılan çalışmalar doğru olsa bile iç körfezdeki kirliliğe çözüm bulamazsınız” dedi.
TUGAY’DAN ‘CAHİLCE’ ÇIKIŞI
Öte yandan İzmir Körfezi Çalıştayı’nda konuşan Başkan Cemil Tugay ise bu görüşlere sert çıktı. Tugay, bazı çevrelerde dile getirilen “akarsular körfezi etkilemiyor” söylemlerinin bilimsel olmadığını savunarak, “Gediz Nehri’nin çıkışına bir cisim bıraksak, akıntıyla körfeze taşınacağına eminim. Bilimsel olarak da bu suların sirkülasyonla körfez içine taşındığını biliyoruz. Bu katkıyı yok saymak doğru değil” ifadelerini kullandı.
2010’DAKİ ÖLÇÜM ÖRNEĞİİ
Tartışmaya katılan TÜBA Çevre, Biyoçeşitlilik ve İklim Değişikliği Çalışma Grubu Üyesi Prof. Dr. Doğan Yaşar ise doğrudan ölçümlere dayanan verileri hatırlattı. 2010 yılında yapılan çalışmada körfezin dört noktasına akıntıölçer yerleştirildiğini belirten Yaşar, İzmir Körfezi’ndeki kıyı akıntısının Karaburun’dan başlayarak Foça hattında ilerlediğini ve bu sistemin değişmeyeceğini vurguladı.
‘HİÇ Mİ DANIŞMANI YOK?’
Yaptıkları ölçüm çalışması hakkında açıklamalarda bulunan Prof. Dr. Yaşar “2010 yılında biz deniz bilimleri enstitüsü olarak belediyeyle proje yaptık. Koordinatörü de bendim. Körfezin 4 noktasına akıntıölçer yerleştirdik. Model değil direkt olarak ölçüm yaptık. Ki zaten oşinografiler olarak biz akıntı sistemini ezbere biliriz. İzmir Körfezi’nde de kıyı akıntısı Karaburun’dan başlar, Foça tarafından devam eder. Bu sistemi kimse değiştiremez ama görüyoruz Sayın Tugay nereden çıkardı bilmiyorum ‘Gediz Nehri’nin çıkışına top koysak ben bu topun akıntı ile körfeze gireceğine eminim. Bilimsel olarak da biliyoruz ki bu sular sirkülasyon yoluyla körfezin içine taşınıyor.” dedi. Hiç mi danışmanı yok? Eskiden akıntıölçerler yokken bir topun altına bir ağırlık bağlanır suya bırakılırdı. Boş bir su şisesi petini atıp da deneyebilirler. Yenikale’den giren su 14 günde Körfez’de çıkıyor. Büyükşehir neyin peşinde bilmiyorum. Gediz’den çıkan Körfez’e inme şansı hiçbir şekilde yok. ” dedi.
‘BÜYÜKŞEHİR BİLİMLE YÖNETİLMİYOR’
Prof. Dr. Yaşar şunları söyledi:
Yapacakları tek bir şey var. Karadan gelen tüm pis su kaynaklarını keserseniz 1 yıl sonra Körfez’de su yüzersiniz. Bilime çok uzaklar onu görmüş olduk. Hadi diyelim Gediz’den gelen su Körfez’e iniyor. O zaman sormazlar mı ‘sen değil misin içerideki kirli suyun çıkması için Körfez’in kuzeyine bir sirkülasyon kanalı yapmak isteyen sen değil misin’ diye. Bunlar kirlilikten de bihaberler. Derelerden gelen kirli elementler, tabakalı silikatların içine girerler ve aşırı tuzlu deniz suyuna girdiklerinde de çökerler. Hiçbir yere de gitmezler ancak suyun hızıyla 8-10 kilometre giderler. Değil kanal açmak, kökünden de kazısanız o kirlilik orada kalır. İzmir Büyükşehir Belediyesi maalesef bilimle yönetilmiyor.