Metehan UD / EGEDESONSÖZ – İzmir’in Torbalı ilçesinde 1 Ekim’de İki-El Metal Tozları Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’ne ait fabrikada meydana gelen ve 25 yaşındaki işçi Halid Abdül Kadir’in yaşamını yitirmesiyle sonuçlanan patlamanın ardından tesiste yürütülen faaliyetlere ilişkin yeni ayrıntılar ortaya çıktı.
Subaşı Mahallesi’nde bulunan tesiste meydana gelen patlamada 7 işçi yaralanmış, yaralılardan 3’ünün durumunun ağır olduğu açıklanmıştı. Ağır yaralanan Suriyeli işçi Kadir, tedavi gördüğü İzmir Şehir Hastanesi’nde yaşamını yitirdi.
Olayla ilgili soruşturma sürerken patlamanın kesin nedeni henüz açıklanmadı. ÇED dosyasında yer alan bilgiler ise fabrikanın faaliyet konusu, üretim kapasitesi, kullanılan proses ve tesiste kurulması planlanan ergitme ocaklarına ilişkin ayrıntıları ortaya koydu.
ŞİRKETİN SAHİBİ ÇAĞLARDAĞ AİLESİ
Ticaret Sicil Gazetesi’nde yer alan bilgilere göre şirketin son sahibi Aynur Çağlardağ olarak görülüyor. Şirketin internet sitesinde ise İKİEL Metal Tozları’nın 1982 yılında Mehmet Çağlardağ tarafından İzmir Çınarlı’da kurulduğu, daha sonra üretim faaliyetlerinin Işıkkent Dökümcüler Sitesi’ne taşındığı belirtiliyor.
Şirket, alüminyum, çinko ve bakır başta olmak üzere çeşitli metal tozları ürettiğini açıklıyor. Şirketin internet sitesinde Torbalı’daki yeni fabrikasında 5 bin metrekarelik üretim alanında faaliyetlerini sürdürdüğü bilgisi de yer alıyor.
ŞRİKET SAHİBİ TUTUKLANDI
Torbalı Cumhuriyet Başsavcılığı, iş yeri sahibi Aynur Çağlardağ'ın sevk edildiği mahkemece tutuklandığını açıkladı.
TORBALI TESİSİ İÇİN 2025’TE BAŞVURU YAPILDI
ÇED Proje Tanıtım Dosyası’nda yer alan bilgilere göre şirket, Torbalı Subaşı Mahallesi, 232 Sokak No:10/1 adresinde, tapu kaydına göre Uzunoğlu Çukuru Mevkii 217 ada 17 parselde faaliyet gösteriyor.
Şirketin söz konusu tesis için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na 7 Kasım 2025 tarihinde başvuru yaptığı belirtildi.
Dosyada projenin faaliyet konusu, “Tehlikeli ve Tehlikesiz Atıkların Fiziksel Yöntemlerle Geri Kazanımı” olarak tanımlandı. Tesisin toplam ergitme kapasitesi ise 6 bin 660 ton/yıl olarak gösterildi.
ÇED süreci kapsamında yapılan değerlendirme sonucunda Bakanlık tarafından 23 Mart 2026 tarihinde “ÇED Gerekli Değildir” kararı verildi.
Böylece patlamanın meydana geldiği tesise ilişkin ÇED kararının olaydan yaklaşık 6 ay önce verildiği ortaya çıktı.
TESİSİN BULUNDUĞU ALAN KİRALANMIŞ
Proje dosyasına göre şirket, tesisin bulunduğu parselde kiracı olarak faaliyet gösteriyor.
Tapu sahibi Kansan Makine ile şirket arasında 6 Mayıs 2025 tarihinde kira sözleşmesi imzalandığı belirtildi. Kira sözleşmesi ve tapu bilgilerinin ÇED dosyasının eklerinde yer aldığı kaydedildi.
TESİSTE 3 OCAK KURULDU, 2 OCAK DAHA PLANLANDI
ÇED dosyasının teknik olmayan özetinde tesiste 3 adet ergitme ocağının kurulumunun gerçekleştiği bilgisi yer aldı.
Dosyaya göre ilerleyen süreçte 2 ergitme ocağının daha ilave edilmesi planlandı. Böylece tesisin nihai durumda 5 ergitme ocağına sahip olması öngörüldü.
Tesisin toplam ergitme kapasitesi ise 6 bin 660 ton/yıl olarak belirtildi.
METAL ATIKLAR ERİTİLİP TOZA DÖNÜŞTÜRÜLÜYOR
ÇED dosyasında tesisin üretim sürecinin genel hatları da anlatıldı.
Buna göre ergitme ocaklarının potalarında eritilen atıklar, kepçe yardımıyla atomize ünitelerinin haznesine aktarılıyor. Metal eriyik, atomize ünitelerinde bulunan tünellerde yüksek hava basıncının etkisiyle pulverize ediliyor ve havada soğutuluyor.
Bu işlem sonucunda boyutları 10 ile 1000 mikron arasında değişen metal tozlarının elde edilmesi planlanıyor.
Dosyada tesisin faaliyetinin temelini oluşturan sürecin, farklı metal içerikli atıkların eritilmesi, atomize edilmesi ve metal tozuna dönüştürülmesi olduğu belirtildi.
ALÜMİNYUMDAN ÇİNKOYA, KURŞUNDAN BAKIRA
Proje dosyası, tesiste yalnızca metal tozu üretiminin değil, farklı nitelikteki metal içerikli atıkların işlenmesinin de planlandığını ortaya koydu.
Tesise kabul edilmesi planlanan atıklar arasında alüminyum ve çinko metalürjisinden kaynaklanan cüruflar, demir dışı döküm atıkları, demir dışı metal çapakları ve talaşları ile metal toz ve parçaları yer aldı.
Bunun yanı sıra bakır, bronz, pirinç, alüminyum, kurşun, çinko ve kalay gibi metaller ile metal içeren atıkların da tesiste işlenmesi planlandı.
Dosyada, belediye atıkları kapsamında ayrı toplanan metallerin de tesis tarafından kabul edilebilecek atıklar arasında bulunduğu belirtildi.
BEŞ FARKLI ÜRETİM SÜRECİ
ÇED Proje Tanıtım Dosyası’ndaki iş akışına göre tesiste beş farklı başlık altında metal tozu üretimi yapılması planlandı.
Bunlar; alüminyum cüruflarından metal tozu üretimi, çinko ve çinko cüruflarından metal tozu üretimi, bakır, bronz, pirinç, alüminyum, kurşun, kalay ile çeşitli demir dışı metal atıklarından metal tozu üretimi, öğütme parçaları ve öğütme maddelerinden metal tozu üretimi ile ocak cüruflarından metal tozu üretimi olarak sıralandı.
Dosyada ayrıca üretimin farklı aşamalarında ergitme, atomizasyon ve soğutma işlemlerinin gerçekleştirileceği bilgisi yer aldı.
PATLAMANIN NEDENİ HENÜZ NETLEŞMEDİ
Öte yandan ÇED dosyasında yer alan faaliyet ve üretim süreçlerinin, 1 Ekim’de meydana gelen patlamanın nedeni olduğuna ilişkin şu aşamada resmi bir tespit bulunmuyor.
Patlamanın hangi üretim süreci, ekipman ya da maddenin etkisiyle meydana geldiği henüz açıklanmadı.
İlk bilgilere göre olayın bakım-onarım çalışmaları sırasında meydana geldiği ve fabrika içerisinde ağır hasar oluştuğu bildirildi. Patlamanın kesin nedeninin belirlenmesi için yürütülen soruşturmanın sonuçlanması bekleniyor.
