METEHAN UD /EGEDESONSÖZ- İzmir’in tarımsal üretim merkezlerinden Torbalı Ovası’nda planlanan büyük ölçekli kağıt fabrikası projesine verilen “ÇED olumlu” kararı yargıya taşınırken, İzmir 5. İdare Mahkemesi’nde görülen duruşmada çevresel etkiler, su kaynakları ve kamu yararı tartışması öne çıktı.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından onaylanan proje, Bera Holding bünyesindeki Konya Kağıt A.Ş.’nin Torbalı’nın Gazi Mustafa Kemal Mahallesi sınırlarında 928 bin metrekarelik alanda kurmayı planladığı entegre tesisi kapsıyor. Projenin günlük yüz binlerce litre su çekmesi ve yeni yeraltı su kuyuları açılması öngörülüyor.
“Keşif ve bilirkişi yapılmadan karar verilmesin” talebi
Duruşmada söz alan İzmir Büyükşehir Belediyesi avukatı, yargılamanın erken aşamada duruşmaya taşınmasının keşif ve bilirkişi sürecini zayıflatabileceği uyarısında bulundu. Avukat, “Öncelikle keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmalı” diyerek, çevresel etkilerin bilimsel olarak ortaya konulması gerektiğini vurguladı.
Belediye tarafı ayrıca, Anayasa’nın 56. maddesine atıf yaparak çevre hakkının devletin koruma yükümlülüğü altında olduğunu hatırlattı. Dava konusu alanın büyük bölümünün tarım arazisi ve bir kısmının orman niteliğinde olduğu belirtilerek, “kamu yararı dengesi”nin tartışılması gerektiği ifade edildi.
Ayrıca bölgedeki yeraltı su kaynaklarına dikkat çekilerek, “Su havzalarına yakınlık ve etkilerinin yeterince araştırılmadığı” iddiası dile getirildi.
Bakanlık: “Daha önce aynı konuda ret kararı var”
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı vekili ise daha önce aynı parsellerle ilgili açılan başka bir davada ret kararı verildiğini hatırlattı. Bu kararın dosyaya sunulduğunu belirten Bakanlık temsilcisi, yargının önceki içtihadına dikkat çekti.
Şirket: “Üstün kamu yararı var”
Şirket avukatı ise projenin hukuka uygun olduğunu savunarak, daha önce alınan bilirkişi raporlarında jeoloji açısından sakınca bulunmadığını, tarım dışı kullanım izninin de verildiğini aktardı.
Savunmada, “üstün kamu yararı” vurgusu öne çıktı. Çevresel etkilerin ÇED raporunda değerlendirildiği ve gerekli taahhütlerle birlikte olumsuz bir etkinin ortaya çıkmayacağı ifade edildi. Şirket tarafı, bu gerekçelerle davanın reddini talep etti.
Şirketin avukatı şunları söyledi:
Davacı vekilinin iddialarının esasında söylediği gibi 2025/634 esas sayılı dosya konu olmuş, üstün kamu yararı gerekçe gösterilerek davamızın reddine karar verilmiştir. O dosyada alınan bilirkişi raporunda, jeoloji mühendisi açısından bir sakınca olmadığı tespit edilmiştir. Sadece tarım bilirkişisi çekince koymuştur. Onun çekincesi de 5403 sayılı Yasa'nın 13. maddesine aykırı hiçbir şey yoktur, çünkü tarım dışı kullanım izni verilmiştir. Gerekçesi üstün kamu yararıdır.
Çevreye olumsuz bir etki yaratmayacağı tespit edilmiştir ÇED raporunda. idarenin taahhütleri ile birlikte çalışma ve taahhütlerle yürütüldüğünde projenin çevreye olumsuz bir etkisi olmayacağı ortaya çıkacaktır. Bu nedenle davanın reddine karar verilmesini talep ediyoruz.
Su kullanımı ve tarım arazisi tartışması
Proje tanıtım dosyasına göre tesisin üretim sürecinde 1 ton kâğıt için yaklaşık 8 metreküp su kullanılması öngörülüyor. Yeni açılacak kuyularla birlikte günlük toplam su çekiminin 1.500 tonun üzerine çıkacağı belirtiliyor.
Mahkeme, tarafların beyanlarının ardından dosyada keşif ve bilirkişi incelemesi yapılıp yapılmayacağına ilişkin değerlendirme yapacak.
PROJE HAKKINDA
Tesiste MDF, mobilya, inşaat ve laminant parke endüstrisinde kullanılmak üzere yılda 130 bin ton baz kağıt üretilmesi hedefleniyor. Şirket bu proje için 3,5 milyar TL bütçe ayırdı. Proje kapsamında ayrıca fabrikanın enerji ihtiyacını karşılamak amacıyla 2 adet kojenerasyon gaz türbini tesis edilecek.
HOLDİNGİN YÖNETİCİLERİ KİMLER?
Projenin sahibi Bera Holding'in yöneticileri arasında Haşim Şahin, Telat Seher, Osman Elvan, Veysel Alver, Cemalettin Tunç Efe, Cihat Kıvrak, Ömer Serdar ve İlhan Hanağası yer alıyor.