Topkapı Sarayı bünyesindeki harem bölümünde yer alan “Kadınefendiler ve Cariyeler Taşlığı”, yıllar süren restorasyon çalışmalarının ardından ziyaretçilere kapılarını açtı. Osmanlı saray yaşamının bugüne kadar kamuoyuna sınırlı şekilde yansıyan bölümleri, yeni düzenleme ile ilk kez kapsamlı bir kurgu eşliğinde görülebilecek.
Milli Saraylar İdaresi Başkanlığı tarafından yürütülen çalışmalar kapsamında; cariyeler koğuşu, kadınefendi daireleri, mutfak, çamaşırhane, hamam, kahve ocağı ve yardımcı bölümler yeniden düzenlenerek tarihi atmosferiyle ziyarete hazır hale getirildi.
YASİN YILDIZ: “BURADA 1660’LI YILLARIN SONUNDA GERÇEKLEŞEN HAREM YANGININDAN SONRA KURULAN BİR DÜZEN VAR”
Milli Saraylar İdaresi Başkanı Yasin Yıldız, açılışa ilişkin yaptığı açıklamada harem bölümünün yerli ve yabancı turistlerin en fazla ilgi gösterdiği alanlardan biri olduğunu belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Burada padişah hanımlarının daireleri ve cariyeler koğuşları bulunuyor. Bu cariyeler, Valide Sultan'dan başlamak üzere Osmanlı hareminde padişah ailesinin hizmetinde bulunan özel görevliler. Bu noktada da buradaki mimari kompozisyon, gerek içerde sergilemiş olduğumuz taşınabilir eserler bize çok ciddi fikir veriyor.”
Yıldız, cariyelerin eğitim süreçlerinden günlük yaşam pratiklerine kadar pek çok detayın sergide yer aldığını aktararak, “Burada 1660'lı yılların sonunda gerçekleşen harem yangınından sonra kurulan bir düzen var ve bu yönüyle çok önemli” dedi.
350 YILLIK TARİH YENİDEN AYAĞA KALDIRILDI
2020 yılında başlayan restorasyon çalışmalarının yaklaşık 6 yıl sürdüğünü belirten Yıldız, yapının mimari açıdan oldukça kompleks bir yapıya sahip olduğuna dikkat çekti.
“Yaklaşık 350 yaşında olan binalardan söz ediyoruz” diyen Yıldız, özellikle kadınefendi dairelerinde Osmanlı çini sanatının dikkat çekici örneklerinin yer aldığını vurguladı.
Yıldız açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
“Özellikle kadınefendiler dairelerinde ve padişah eşlerinin dairelerinde Osmanlı çini sanatının muazzam örneklerini gördüğümüz unsurlar var. Sarayın en eşsiz vitraylarının burada olduğunu görüyoruz. Bununla birlikte özellikle erken dönem kalem işlerinin muazzam örnekleri burada bulunuyor.”
750 TARİHİ ESER ZİYARETÇİYLE BULUŞTU
Restorasyon sürecinde yalnızca mimari yapıların değil, tarihi eserlerin de koruma altına alındığı belirtildi. Milli Saraylar uzmanları tarafından yürütülen çalışmalar kapsamında yaklaşık 750 tarihi obje, dokuma ürünü ve dönemin gündelik yaşamını yansıtan materyal restore edilerek sergilendi.
Cariyelerin eğitim süreçlerinde kullanılan eserler, el sanatları ürünleri, günlük yaşam objeleri ve musiki kültürüne ilişkin parçalar da sergi kapsamında ziyaretçilere sunuldu.
CARİYELERİN YAŞAMINA DAİR YANLIŞ ALGILAR YENİDEN DEĞERLENDİRİLECEK
Yeni düzenleme ile Osmanlı sarayındaki cariyelik sistemine ilişkin eksik ve yanlış bilgilerin tarihi belgeler ışığında yeniden değerlendirilmesi hedefleniyor.
Yetkililer, cariyelik kurumunun yalnızca hizmet sistemi değil; aynı zamanda eğitim, disiplin ve saray hiyerarşisine dayalı bir yapı olduğuna dikkat çekiyor.
Cariyeler Taşlığı’nda yer alan küçük odalar, dar revaklar ve ortak kullanım alanları ise hem mahremiyeti koruyan hem de saray içindeki kontrol mekanizmasını ortaya koyan mimari unsurlar arasında gösteriliyor.
HAREM GEZİSİNE 20 DAKİKALIK YENİ ROTA EKLENDİ
“Kadınefendiler ve Cariyeler Taşlığı”nın ziyarete açılmasıyla birlikte Topkapı Sarayı harem gezisine yaklaşık 20 dakikalık yeni bir rota eklendi.
Ziyaretçiler; üç kadınefendi dairesi, cariyeler koğuşu, hamam, mutfak, kiler, kahve ocağı ve hizmet alanlarını mevcut ziyaret düzeni kapsamında ek ücret ödemeden gezebilecek.
Yeni açılan bölümler, salı günleri hariç her gün 09.00 ile 17.30 saatleri arasında ziyaret edilebilecek.
