EGEDESONSÖZ- İzmir’in Torbalı ilçesinde TOKİ tarafından sosyal konut yapılması planlanan alanla ilgili üst ölçekli plan değişikliği askıya çıkarıldı.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından 3 Eylül 2026 tarihinde onaylanan İzmir-Manisa Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı Değişikliği, 23 Eylül-22 Ekim 2026 tarihleri arasında askıda kalacak.
Plan değişikliği, Torbalı’nın Yeniköy Mahallesi’nde 1856 parselde kayıtlı yaklaşık 16,1 hektarlık alanı kapsıyor. Söz konusu alan, mevcut 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı’nda “tarım arazisi”, 1/25.000 ölçekli İzmir Büyükşehir Bütünü Çevre Düzeni Planı’nda ise “orman alanı” ve “tarım alanı” olarak belirlenmiş durumda.
Plan değişikliğiyle alanın “tarım arazisi” kullanımından “kentsel gelişme alanı” kullanımına dönüştürülmesi öngörülüyor.
TOKİ SOSYAL KONUT İÇİN PLAN DEĞİŞİKLİĞİ
Plan değişikliğinin gerekçe raporunda, TOKİ’nin 15 Haziran 2026 tarihli yazısıyla söz konusu alanda sosyal konut yapılması amacıyla plan değişikliği talebinde bulunduğu belirtildi.
Yaklaşık 16,1 hektarlık alanda “İlkevim 250.000 Sosyal Konut Projesi” kapsamında dar ve orta gelirli vatandaşlara konut üretilmesinin amaçlandığı aktarıldı.
Raporda, Torbalı’nın nüfusunun da plan değişikliğinin gerekçeleri arasında gösterildi. TÜİK verilerine göre ilçenin 2014 yılında 150 bin 127 olan nüfusunun 2025 yılında 224 bin 133’e yükseldiği, 11 yıllık dönemde yüzde 49,3 oranında artış yaşandığı belirtildi. İlçe için çevre düzeni planındaki planlama nüfusu ise 280 bin kişi olarak ifade edildi.
Planlama alanının Torbalı İlçe Merkezi’ne yaklaşık 6 kilometre mesafede ve Torbalı Karma ve Mobilya Organize Sanayi Bölgesi’ne bitişik konumda olduğu kaydedildi.
BÜYÜKŞEHİR: PLAN DEĞİŞİKLİĞİ KAMU YARARINA AYKIRI
Plan değişikliğine ilişkin kurum görüşleri arasında İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin itiraz niteliğindeki değerlendirmesi de yer aldı.
Büyükşehir Belediyesi’nin 16 Ekim 2025 tarihli yazısında, plan değişikliğinin üst ölçekli planlardaki mekânsal kararlar, mevcut ve kapasite nüfusu, konut ve diğer kullanım arzı ile doluluk oranları gibi veriler yeterince incelenmeden hazırlandığı belirtildi.
Büyükşehir, söz konusu yaklaşımın “mülkiyet esaslı parçacıl planlama” niteliğinde olduğunu savundu.
Belediyenin görüşünde, 1/25.000 ölçekli İzmir Büyükşehir Bütünü Çevre Düzeni Planı’nda “Tarım Alanı” ve “Orman Alanı” olarak belirlenen bölgenin konut, ikinci konut, sanayi veya turizm tesisi gibi kentsel kullanımlara açılmasının; İmar Kanunu, Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği, üst ölçekli planların ilke ve stratejileri ile plan bütünlüğü açısından uygun olmadığı değerlendirildi.
Büyükşehir Belediyesi ayrıca söz konusu plan değişikliğinin “kamu yararına aykırı nitelikte olduğu” görüşünü Bakanlığa iletti.
TORBALI BELEDİYESİ DE KARŞI ÇIKTI
Torbalı Belediyesi de plan değişikliğine olumlu görüş vermedi.
Belediyenin 26 Eylül 2025 tarihli yazısında, Yeniköy Mahallesi 1856 parselde yapılması planlanan imar planı çalışmalarının üst ölçekli plan kararlarına, plan bütünlüğüne ve kamu yararına uygun olmadığı belirtildi.
Torbalı Belediyesi ayrıca parsel bazında yapılacak bu tür plan değişikliklerinin aynı bölgede ileride hazırlanabilecek benzer plan değişikliklerine emsal oluşturabileceği uyarısında bulundu.
TARIM DIŞI KULLANIMA İZİN VERİLDİ
Öte yandan İl Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından hazırlanan tarımsal etüt raporunda alanın “Kuru Marjinal Tarım Arazisi” olarak değerlendirildiği belirtildi.
İl Müdürlüğü, 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu’nun ilgili hükümleri kapsamında yaklaşık 16,18 hektarlık arazinin imar planı çalışması amacıyla tarım dışı kullanılmasını uygun gördü.
İzmir Orman Bölge Müdürlüğü de 2021 tarihli görüşünde 1856 parselin kesinleşmiş orman kadastrosuna göre orman sınırları dışında kaldığını bildirdi.
ZEMİNDE STABİLİTE VE ŞİŞME-OTURMA RİSKİ
Plan değişikliği gerekçesinde alanın jeolojik özelliklerine ilişkin değerlendirmeler de yer aldı.
3 Şubat 2026 tarihinde onaylanan imar planına esas jeolojik-jeoteknik etüt raporuna göre alanın “Önlemli Alanlar-2.1 (ÖA-2.1) Önlem Alınabilecek Nitelikte Stabilite Sorunlu Alanlar” ile “Önlemli Alanlar-5.1 (ÖA-5.1) Önlem Alınabilecek Nitelikte Şişme Oturma Açısından Sorunlu Alanlar” kapsamında kaldığı belirtildi.
OSB İÇİNDEN YOL UYARISI
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın görüşünde ise taslak plan açısından, Sağlık Koruma Bandı alanından geçirilmesi önerilen 12 metre genişliğindeki ulaşım bağlantısı dışında sakınca görülmediği bildirildi.
Bakanlık, ancak OSB sınırları içerisinden konut alanlarına geçiş sağlayacak yol güzergâhlarının oluşturulmasının OSB mevzuatı ve bölgenin kontrollü giriş-çıkış yapısı nedeniyle uygun olmadığını belirterek plan çalışmalarında OSB sınırlarına riayet edilmesini istedi.
