Meclis Başkanlığı’na sunulan teklifte yer alan düzenlemeler özetle şöyle: Sanal ağ sağlayıcılara 15 yaş altı çocuk kaydını engelleyecek etkin yaş doğrulama sistemleri kurma zorunluluğu getirilecek. Ayrıca ağ sağlayıcılar, ebeveynlerin çocuklarının hesap ayarlarını yönetebileceği, sanal ağlarda satın almalar gibi ücrete dayalı işlemleri izne bağlayabileceği ve ekran kullanım süresini sınırlandırabileceği “ebeveyn kontrol mekanizmalarını” sağlamakla yükümlü olacak.
Zararlı içerikler
Günlük erişimi 10 milyondan fazla olan sanal ağ sağlayıcıların; yaşam hakkı, kişilerin can ve mal güvenliği, milli güvenlik ve kamu düzeninin korunması gibi “gecikmesinde sakınca bulunan hallerde” zararlı içeriklere en geç bir saat içinde müdahale etmesi zorunlu olacak.
Bilgisayar oyunları
Günlük erişimi 100 binden fazla olan yurt dışı kaynaklı oyun dağıtıcıları Türkiye’de temsilci belirleme ve oyunları yaş kriterlerine göre derecelendirmek zorunda olacak. Sanal ağ sağlayıcılar ile oyun dağıtıcılarına, periyodik “risk değerlendirmesi” yapma ve bu değerlendirmeyi BTK’ya bildirme zorunluluğu getirilecek.
Yaş sınırı tercihi 16
Radyo Televizyon Üst Kurulu’nun (RTÜK) sanal medyaya yönelik gençlerle yaptığı araştırma çarpıcı sonuçlar ortaya koydu. RTÜK Başkan Yardımcısı Deniz Güler, araştırmanın sonuçlarını “ilk kez açıklıyorum” diyerek TBMM Suça Sürüklenen Çocuklar Komisyonu’nda paylaştı.
Zorbalık ve şiddet
RTÜK’ün “Türkiye’de Gençlerin Medya Kullanımı ve Dijital Okuryazarlık” araştırması, 26 ilde 15-21 yaş grubundaki 7 bin 511 gençle yüz yüze görüşülerek yapıldı. Araştırma sonuçlarına göre gençlerin yüzde 88.1’i sanal medyada yaş sınırının olması gerektiğini belirtirken, sınır yaş tercihleri 16 oldu. “Sosyal medyanın en olumsuz yanı” sorusuna gençlerin yüzde 30.1’i “gerçek hayattan uzaklaştırıyor” yanıtını verirken ikinci sırada yüzde 18.5’le siber zorbalık ve şiddet geldi.
BİLGİLERİ KAMUYA AÇIK
Güler’in verdiği bilgilere göre araştırmanın dikkat çeken diğer sonuçları şöyle:
■ Günde 3.5 saat sanal medya kullanıyorlar. Yüzde 90’ının sanal medya hesabı bulunuyor. Bunların yaklaşık yüzde 25’inin bütün bilgileri kamuya açık.
■ Gençlerin yüzde 82’sinin ailesinden gizlediği sanal medya hesabı bulunuyor.
■ Haber alma kaynakları yüzde 82.4’le sanal medya, yüzde 75.6’le internet haber siteleri ve yüzde 53.7 televizyon.
Konukevindeki kadınlara harçlık ödemesi
Kadın konukevlerinden yararlanan ve yeterli geliri bulunmayan kadınlar ile beraberindeki çocukların ekonomik olarak desteklenmesi amacıyla kadınlara harçlık ödemesi yapılacak. Söz konusu ödeme, aylık net asgari ücretin 1/30’u oranında herhangi bir kesinti yapılmadan yapılacak.
Travma odaklı bakım modeli
Suça sürüklenen, suç mağduru olan, sokakta sanal tehlikelerle karşılaşan ve refakatsiz kalan çocukların rehabilitasyon süreçleri mevcut “Çocuk Destek Merkezleri” yerine “İhtisaslaştırılmış Çocuk Evleri Sitesi”nde yürütülecek. Çocukların ihtiyaçlarına göre ayrıştırılmış travma odaklı bir bakım modeli oluşturulacak.
Çocuklara yönelik hizmette çalışamayacaklar
İnsan ticareti, kasten öldürme, cinsel saldırı, çocuğun cinsel istismarı, reşit olmayanla cinsel ilişki, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti, müstehcenlik ve fuhuş suçlarından hüküm giyenler, kamuya, özel sektöre veya sivil toplum kuruluşlarına ait çocuk hizmet birimleri, eğitim kuruluşları, okul, okul servisi, okul kantini, yurt, kreş, gündüz bakımevi, çocuk kulübü, internet kafeler, salonlar, e-oyun yerleri, çocuk spor okulları, beden eğitimi ve spor tesisleri olarak hizmet veren yerlerde çalışamayacak.