Özgür ve Örgütlü Toplumdan 12 Mart Darbesine:’¶
1970 yılında dönemin Genelkurmay Başkanı Memduh Tağmaç, ’“Sosyal uyanış ekonomik gelişmenin önüne geçti, durdurulmalıdır’” demeciyle yaklaşan darbenin haberini vermekteydi.
Başbakan Demirel sık sık, ’“Bu Anayasa ile devlet idare edilmez’” şikayetinde bulunuyordu. Ancak alabildiğince gelişmiş olan örgütlenme bilinci, işçi ve memurlar dışında köylere kadar yayılmıştı. 1970 yılının ilk yarısından itibaren aralarına çok sayıda ajan ve provakatörün yerleştirildiği sonradan anlaşılan, sosyalist kesim bir kaç fraksiyona ayrılarak kimi zaman Bozkurtlar’’la kimi zaman da birbirleri ile çatışmaya başlamışlardı.
CHP Genel Sekreteri Bülent Ecevit, Gençlik Kolları ve Sosyal Demokrasi Dernekleri bünyesindeki üniversiteli gençleri çatışmanın dışında tutmak için sık sık uyarılarda bulunuyor ve çatışmaları Demirel Hükümeti’’nin tertibi olarak ilan ediyordu.
Demirel Hükümeti, toplumsal muhalete de önderlik eden DİSK’’i tasfiye etmek için 274, 275 sayılı sendikalar ve toplu sözleşme yasalarında köklü değişikliklere kalkışıyor ve milyonların yürüdüğü 15-16 Haziran direnişi ile ilk geri adım atmak zorunda kalıyordu.
Haziran 1970’’de 20. Olağan Kurultay öncesi CHP’’de başını Kemal Satır, Nihat Erim gibi muhafazakarlar (göbekçiler denilmektedir) ile sosyal demokratlar arasında kıran kırana bir mücadele yaşanmaktaydı. Süleymen Genç başkanlığındaki Gençlik Kolları ile Sosyal Demokrasi Dernekleri bünyesindeki üniversiteli gençler en küçük bir il ve ilçenin kongresinde ’“Ecevitçilerin’” kazanması için Türkiye’’yi karış karış dolaşmaktaydılar. 20. Kurultay, İsmet İnönü’’nün Genel Başkanlığa devam kararına rağmen, parti meclisinde Ecevitçilerin çoğunluğu kazanması ile sonuçlanıyordu.
1970 yaz aylarında Hakkari Çukurca’’nın tamamının K.Irak’’a iltica ettiği ve bunu sebebinin bölgedeki seyyar jandarma tugayının bölge halkına kötü muamelesi olduğu gazetelere yansıyordu.
Doğan Avcıoğlu’’nun yönetimindeki Devrim Gazetesi, Demirel Hükümeti’’nin yıkılması için Kemalist Genç Subayları göreve çağırıyor, Cemal Madanoğlu ve Celil Gürkan gibi kimi emekli, kimi muvazzaf subaylar vasıtasıyla ’“Milli Demokratik Devrimi’” gerçekleştirecek darbe planları yapılıyordu.
Mahir Çayan ve arkadaşlarının kurduğu THKP-C örgütü adam kaçırma ve silahlı soygun gibi otarihe kadar Türkiye’’nin alışık olmadığı eylemlere kalkışıyordu. Deniz Gezmiş ve arkadaşlarınıın kurduğu THKO örgütü de devrime hazırlık çalışmaları yürütüyordu.
Bu tür eylemlerin emekçi kesimlerin 1961 Anayasası ile kazanılmış hak ve özgürlükleri ortadan kaldırmaya dönük tuzak olduğunu ilan eden Sosyal Demokrasi Dernekleri Federasyonu (SDDF) ’“Silahı Bırak, Gençlik Köye’” Kampanyası ile dikkatleri Doğu ve Güneydoğu’’nun geri kalmışlığına çekmek istiyordu. Sosyal Demokrasi Derneklerince 1970 Temmuz’’unda Yüksekova Manis Köyü’’de yapımı gerçekleştirilen okul ve lojman yapımı bu düşüncenin bir ürünüdür.
Doğan Avcıoğlu önderliğindeki ’“Milli Demokratik Devrimciler’” 9 Mart 1971 günü Kemalist Genç Subaylar grubu ile darbaye teşebbüs ediyor, MİT’’in aralarına yerleştirdiği Mahir Kaynak vasıtasıyla durumdan haberdar olan Genel Kurmay Başkanı Tağmaç ve Komuta Kademesi 12 Mart 1971’’de Demirel’’e muhtıra vererek ilk ’“Postmodern’” darbeyi gerçekleştiriyorlardı.
İstifa eden Demirel’’in yerine CHP’’li Nihat Erim Başbakan yapılıyor, Sıkıyönetim ilan edilerek 1961 Anayasası’’nın grev, toplu sözleşme ve örgütlenme özgürlükleri başta olmak üzere bir çok maddesi değiştiriliyordu. Postmodern darbeye karşı çıkan CHP Genel Sekreteri Ecevit görevinden istifa ediyor, halkın gönlünde demokrasi kahramanı olarak yer alıyordu.
Sıkıyönetim altında ve büyük baskılarla toplanan 5.Olağanüstü Kurultay İsmet İnönü’’nün istifasıyla sonuçlanıyor, Bülent Ecevit’’in 8 Mayıs 1972’’de CHP Genel Başkanlığı’’na seçilmesiyle yeni bir döneme giriliyordu.