EGEDESONSÖZ - İzmir Müzisyenler Derneği, Mavişehir’de yaşandığı öne sürülen bir sokak müzisyeni gerginliğinin ardından yaptığı açıklamada, kentte sokak sanatına ayrılan alanların yetersizliğine dikkat çekerek yeni performans noktalarının oluşturulmasını talep etti.
Dernek tarafından yapılan açıklamada, belediyenin belirlediği alanlarda yaşanan yoğunluk, müzisyenler arasındaki gerilim ve bazı noktalarda ortaya çıkan “alan sahiplenme” tartışmalarının temel nedeninin mevcut sahaların yetersizliği olduğu ifade edildi.
Açıklamada, emekli bir sokak müzisyeninin Mavişehir’de müzik yaptığı sırada yaşanan olayın ardından benzer şikâyetlerin farklı sanatçılardan da geldiği belirtilerek, kamusal alanlarda düzenli ve denetlenebilir bir sistemin eksikliğine vurgu yapıldı.
Sokak müziği için ayrılan noktaların son yıllarda giderek azaldığına dikkat çekilen açıklamada, tramvay hatları, sahil şeritleri ve merkezi yaya akslarında getirilen kısıtlamaların sanatçıların çalışma alanını ciddi biçimde daralttığı savunuldu.
Dernek, mevcut alanların yoğunluğu nedeniyle sanatçılar arasında zaman zaman gerginlikler yaşandığını, bunun da kamusal alanda “fiili alan sahiplenme” tartışmalarını doğurduğunu belirtti.
Bu sorunların çözümü için İzmir Büyükşehir Belediyesi’ne çağrıda bulunan dernek, sokak sanatçıları için yeni performans alanları belirlenmesini, mevcut noktaların kapasitesinin artırılmasını ve sanatçı temsilcilerinin yer aldığı bir komisyonun yeniden aktif hale getirilmesini istedi.
Açıklamada ayrıca, sokak müzisyenlerinin yalnızca düzenleme değil, aynı zamanda “üretim alanı” ihtiyacına dikkat çekilerek, kamusal alanların sanatçılar arasında adil biçimde paylaşılması gerektiği vurgulandı.
Açıklama şu şekilde:
Sokak Müzisyenlerimize,
Bu akşam Mavişehir’de yaşanan olayı üzüntüyle öğrendik.
Emekli bir müzisyen kardeşimiz, belediyenin sokak sanatçılarına tahsis ettiği alanda müzik yaparken; kendilerini o alanın “sahibi” ilan eden iki müzisyen tarafından program aralarında sürekli taciz edilmiş, efelenerek ve tehditkar bir üslupla orayı terk etmek zorunda bırakılmıştır. Dernek grubumuzda paylaşılan bilgilere göre yalnızca emekli müzisyenimiz değil, birçok sokak müzisyeni arkadaşımız benzer olaylara maruz kalmıştır.
Bu tutum; sokak müziğinin özündeki paylaşım, dayanışma, karşılıklı saygı ve rıza değerleriyle bağdaşmaz. Baskı, tehdit ya da alan tekeli kurmak hiçbir şekilde müzisyenliğe yakışmaz. Bu tavırlara izin vermeyeceğiz.
Alanlar Daralıyor, Sorunlar Büyüyor
İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin son yıllarda aldığı düzenlemelerle sokak sanatı icra alanları giderek daralmaktadır. Tramvay hatları tamamen müziğe kapatılmış, İskele önleri, Alsancak ve KSK sahili, Kıbrıs Şehitleri Caddesi, KSK Çarşı ana caddesi, Dario Moreno Sokağı, metro giriş-çıkışları ve birçok önemli meydan sokak sanatçılarına fiilen yasaklanmıştır.
Amplifikatörlü performanslar ise yalnızca sınırlı sayıdaki noktayla kısıtlanmakla kalmamış, izin verilen alanlarda bile zabıta ve polis keyfi müdahalelerde bulunabilmekte, desibel ölçümü yapılmadan topyekûn yasaklama uygulanabilmektedir. Özellikle rock, elektrik gitar ve pedal gerektiren yüksek enerjili türlerde amfisiz icra neredeyse imkânsız hale gelmiştir. Bu durum, birçok sanatçımızın sokaklarda müzik yapma imkânını fiilen ortadan kaldırmaktadır.
Ülke genelinde durum daha da vahimdir. Çoğu ilçe belediyesi ve özellikle tatil beldeleri, sokak müzisyenlerine hâlâ gürültü ve seyyar satıcı muamelesi yapmakta, müziği keyfi olarak engellemektedir. Sokak sanatçıları darp edilmekte, tacize uğramakta ve maalesef öldürülebilmektedir. Ekonomik zorluklar ve yasal güvence eksikliğiyle birlikte sokak sanatı ciddi bir tehdit altındadır.
Çözüm İçin Ortak Akıl ve Temsil
2015’ten beri derneğimizin sokak sanatçılarına yönelik baskı, yasak, cezalandırma, şiddet ve engellemelere karşı yürüttüğü etkin mücadeleler ve kitlesel eylemler sonrasında, 2019 yılında hazırlanan Sokak Sanatçıları Yönetmeliği ile nihayet bir statü sağlanmıştır. Bu yönetmelik, aksaklıklara rağmen haklarımızı belirli ölçüde güvence altına almıştır.
Ancak giderek artan keyfi engellemeler ve sokak sanatı icra alanlarının daralması nedeniyle İzmir Müzisyenler Derneği olarak yakın zamanda İzmir Büyükşehir Belediyesi Etkinlik ve Organizasyon Müdürlüğü ile resmi bir görüşme talep edeceğiz. Bu görüşmede sokak sanatçılarının da temsil edildiği şeffaf komisyonların yeniden aktif hale getirilmesi, kullanım alanlarının genişletilmesi, keyfi müdahalelerin önlenmesi ve adil bir paylaşım düzeninin kurulması için somut adımlar atılmasını istiyoruz.
Dayanışma ve Mücadele Çağrısı
Bu tür nezaket dışı, mafyatik ve tehditvari yaklaşımlara tanık olan herkes sessiz kalmamalı; durumu derneğimize bildirmeli ve gerektiğinde müdahil olmalıdır. Kimsenin “burası benim” diyemeyeceği kamusal alanlar ancak birlikte savunulabilir.
Tüm sokak müzisyeni kardeşlerimizi; mekânsal kısıtlamalar, güvenlik sorunları, keyfi uygulamalar ve ortak taleplerimizi konuşmak üzere yakında düzenleyeceğimiz toplantıya davet ediyoruz. Tarih ve yer ayrıca duyurulacaktır.
Gücümüz örgütlülüğümüzdür.
Sokaklar hepimizindir; zorbaların değil, sanatın ve halkındır.
Sokaklar Sanatla Güzel, Sanat Sokakta Özgür.
Hayatı Müzikle Güzelleştireceğiz.
İzmir Müzisyenler Derneği Yönetim Kurulu