Şeytan Kısığı’nda 3 dönemin izleri: Çivi bile çakılamayacak!

Kaşif Kozinoğlu soruşturmasında 3 tutuklama

İçeriği Görüntüle

EGEDESONSÖZ – İzmir’in Tire ilçesinde arkeolojik buluntuların tespit edildiği özel mülkiyete ait taşınmazlarla ilgili peş peşe koruma kararları alındı. İzmir 1 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu, ilçenin iki farklı bölgesindeki taşınmazları arkeolojik SİT olarak tescillerken, Şeytan Kısığı Mevkii’nde 12 parseli kapsayan tescil kararının ekindeki paftayı da teknik hata nedeniyle yeniledi.

BİZANS İZLERİNE 3. DERECE SİT
Kurulun 2 Temmuz 2026 tarihli ve 21791 sayılı kararıyla Tire Toki Mahallesi, Manav Gölü Mevkii’nde bulunan 49 ada 5 parsel numaralı özel mülkiyete ait taşınmaz 3. derece arkeolojik SİT olarak tescil edildi.

Tire Müze Müdürlüğü tarafından yapılan ilk tespitin ardından Koruma Bölge Kurulu uzmanlarınca gerçekleştirilen çalışmada, alanda Bizans ve Geç Bizans dönemlerine tarihlenen çeşitli arkeolojik buluntular belgelendi.

Karar metninde bu buluntular, “çatı kiremidi, künk, pithos, seramik parçaları ile insitu durumda bulunmayan mimari buluntular” olarak sıralandı.

Kurul, yapılan tespitler sonucunda alanın 2863 sayılı Kanun kapsamında korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı niteliğinde olduğunu belirterek, “alanın 2863 sayılı yasanın 6. maddesinde tanımlanan korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı özelliğini taşıdığı anlaşıldığından” 3. derece arkeolojik SİT olarak tesciline karar verdi.

Kararla birlikte 49 ada 5 parselin tapu kaydına “3. derece arkeolojik SİT” şerhi konulması, taşınmaza yönelik koruma amaçlı imar planlarının hazırlanması ve üç yıl süreyle geçiş dönemi koruma esasları ile kullanım şartlarının uygulanması kararlaştırıldı.

ŞEYTAN KISĞI’NDA FARKLI DÖNEMLERE AİT BULUNTULAR
Tire’nin Adnan Menderes Mahallesi Şeytan Kısığı Mevkii’nde ise daha geniş bir alan arkeolojik koruma kapsamına alındı.

Kurulun 11 Haziran 2026 tarihli ve 21615 sayılı kararına göre; 605 ada 41, 70, 71, 72, 74, 81, 82, 83, 84, 95, 96 ve 124 parsellerde yapılan incelemelerde Hellenistik, Roma, Geç Roma, Bizans ve Osmanlı dönemlerine tarihlenen buluntular tespit edildi.

Kararda alandaki buluntuların “seramik parçaları, pithos, künk parçaları ve çatı kiremidi parçaları ile insitu durumda olmayan mimari buluntular” olduğu belirtildi.

Kurul, söz konusu buluntuların farklı tarihsel dönemlere işaret etmesi üzerine alanı 1. ve 3. derece arkeolojik SİT olarak tescil etti.

Kararın gerekçesinde, “Hellenistik, Roma, Geç Roma, Bizans ve Osmanlı dönemine tarihlenen” buluntuların alanın korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı niteliği taşıdığını ortaya koyduğu ifade edildi.

Böylece 12 parselin tapu kayıtlarına “1. ve 3. derece arkeolojik SİT” veya “kısmen 1. ve 3. derece arkeolojik SİT” şerhlerinin işlenmesine karar verildi.

PAFTADA PARSEL NUMARALARI YOKTU
Şeytan Kısığı’ndaki tescilin ardından ise kurul kararında teknik bir eksiklik tespit edildi.

İzmir 1 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu, 21 Temmuz 2026 tarihli ve 21809 sayılı kararında, 11 Haziran tarihli tescil kararının eki paftasında parsel numaralarının gösterilmediğini belirledi.

Kurul kararında bu durum açıkça, “karar eki paftasında parsel numaraları gösterilmediği anlaşıldığından” ifadeleriyle kayda geçirildi.

Bunun üzerine 11 Haziran tarihli kararın eki olan sit paftası ve sit tescil fişi iptal edilerek yeniden hazırlandı.

Ancak bu işlem, bölgenin SİT statüsünü ortadan kaldırmadı. Kurul, özellikle “aynı kararla belirlenen geçiş dönemi koruma esasları ve kullanım şartlarının geçerli olduğuna” karar verdi.

Yeni hazırlanan sit paftası ve tescil fişi uygun bulunurken, ilgili taşınmazların tapu kayıtlarına gerekli SİT şerhlerinin işlenmesi de Tapu Müdürlüğünden istendi.

13 PARSEL KORUMA KAPSAMINDA
Böylece Tire’de aynı dönem içerisinde iki ayrı bölgede toplam 13 parsel arkeolojik koruma statüsüne alınmış oldu.

Manav Gölü Mevkii’ndeki 49 ada 5 parsel 3. derece arkeolojik SİT olarak tescil edilirken, Şeytan Kısığı Mevkii’ndeki 12 parsel 1. ve 3. derece arkeolojik SİT kapsamına alındı.

Kararların dikkat çeken yönü ise Şeytan Kısığı’ndaki alanda Hellenistik dönemden Osmanlı dönemine kadar uzanan geniş bir tarihsel sürece ilişkin buluntuların tespit edilmiş olması ve bu tescilin ardından hazırlanan paftanın teknik eksiklik nedeniyle yeniden düzenlenmesi oldu.