"SALDIRILAR TÜM YÖNLERİYLE ARAŞTIRILIYOR"
Millet olarak hepimiz ailelerimizin hüznünü samimiyetimizle paylaşıyoruz. Kahramanmaraş'taki menfur olayda 9 vefatımız, 21 yaralımız vardı. 15'i taburcu edildi. 3'ü yoğun bakımda, 6 yavrumuzun tedavisi sürüyor. Saldırılar milletçe hepimizi yasa ve kedere boğdu. Kahramanmaraş'a düşen ateş 80 vilayetimizin kalbine düştü. Saldırı haberini alır almaz 4 bakanımızı hemen Kahramanmaraş'a gönderdik. Kabine üyelerimiz, genel başkan yardımcılarımız ve milletvekillerimiz ilk andan itibaren ailelerimizin yanında oldu. Yaralılarımıza acil müdahaleler yapılırken diğer yandan yargı, emniyet, milli eğitim, siber güvenlik ve siber güvenlik çalışmalarını başlattılar. Saldırılar tüm yönleriyle araştırılıyor.

"FAİLLERİN AMACI TOPLUMU TERÖRİZE ETMEK"
Cumhurbaşkanı olarak ilk andan itibaren süreci bizzat ve yakinen takip ettim. Sonraki süreçleri de yakından takip etmeyi sürdüreceğim. Sosyal medya ve dijital iletişim platformlarında yalan, manipülatif bilgileri yayanlar için gerekli önlemleri aldık. Dijitalleşmenin ve küreselleşmenin sebep olduğu sıkıntıların ülkemize de sirayet ettiği görülüyor. Her nimetin yan tesiri oluyor. İnternet, teknoloji, dünyayla bütünleşmenin yan tesiri de kimi zaman kendini böylece gösterebiliyor. ABD'de gerçekleştirilenler başta olmak üzere dünyadaki benzer saldırılara baktığımızda faillerin amaçlarından birinin toplumu terörize etmek olduğunu görüyoruz.

"SİVİL TOPLUM ÖRGÜTLERİ HEDEF TAHTASINA KONDU"
Bu tarz caniler sadece masumların kanını dökmeyi değil; tıpkı terör örgütleri gibi toplumda infial uyandırmayı, endişe, tedirginlik, korku ve huzursuzluk oluşturmayı da hedefliyorlar. Bu süreçte kimi medya organlarımız, kimi siyasetçilerimiz, pedagojik açıdan sorunlu beyanatları ve yayın çizgileriyle bilerek veya bilmeden saldırganların amaçlarına hizmet etmiş, faillerin ekmeğine adeta yağ sürmüşlerdir. Daha olay anlaşılmadan hükümetimize karşı bir kampanya başlatılmasının hangi haklı gerekçesi olabilir? Milli ve manevi değerlerimize bağlı gençler yetiştirmeye çalışan sivil toplum kuruluşları niçin hedef tahtasına konur? Olayı 14 yaşındaki çocuğa yıkacaklar diye niyet okumaya girişmek hangi vicdana hangi ahlaka sığar? Üzülerek gördük ki ana muhalefetteki kimi aktörlerin aklına ilk Ramazan etkinliklerini eleştirmek geliyor.

"VATANDAŞLARIMIZ SERİNKANLILIKTAN ÖDÜN VERMESİN"
Nedir bu telaşınız? Nedir bu aceleniz? Böyle bir acı üzerinden milleti tahrik etmek, korku ve endişe yaymak en hafif tabiriyle sorumsuzluktur. Kimsenin öğretmenlerimizi, öğrencilerimizi, ailelerimizi tedirgi etmeye hakkı yoktur. Saldırıyı tüm boyutlarıyla doğru analiz ettikten sonra sağduyu ve soğukkanlılığımızı yitirmeden ortak aklın, pedagojinin rehberliğinde meselenin üzerine hep beraber gitmemiz gerekiyor. Bunu yapacak iradeye, tecrübeye ziyadesiyle sahibiz. Vatandaşlarımızdan serin kanlılıktan ödün vermemelerini bir kez daha istirham ediyorum.

"KURUMSAL MÜDAHALE KAPASİTESİNİ ELE ALACAĞIZ"
Şiddet olayları asla tek boyutlu değildir. Okul ikliminden aile dinamiklerine, dijital medya mecralarından farkındalık çalışmalarına, caydırıcılığın güçlenmesinden kurumsal işbirliğine uzanan geniş yelpazede hareket etmemiz önem arz ediyor. Bunun için aile yapısı, sosyal çevre, okul ortamı, dijital maruziyet, medya içerikleri ve kurumsal müdahale kapasitesini birlikte ele almak zorundayız. Önümüzde okulların adeta kışlaya ve karakola çevrilmesi, buna benzer pedagojik açıdan problemli, okulların asli karakterine zarar verecek tekil adımla çözülmeyecek kadar çok katmanlı sınama bulunuyor.

"DİJİTALLEŞME HAYATLARIMIZA FAZLA ETKİ EDİYOR"
Dünya artık eski dünya değil. Biz anne babalar evin bir odasında sohbet ederken diğer odadaki çocuklarımızın dijital arkadaşlarıyla tesis ettiği ilişkinin mahiyetinden haberdar değiliz. Çocuklarımızın çoğunun anne babasıyla geçirdiği zaman maalesef dijital dünyadaki ekran sürelerinden daha az. Dijital arkadaşlar, öğretmenler, ebeveynler evlatlarımızın hayatlarına daha fazla etki ediyor. Bazı dijital paylaşım uygulamalarının çocuklarımızın zihnini iğfal ettiği bir dönemi yaşıyoruz. İnternetin denetimsiz ve sınırsız dünyasına, algoritmaların manipülasyon gücünü eklediğimizde karşımıza karışık bir sorun çıkıyor.

"OKUL-KOLLUK İŞBİRLİĞİNİ ARTIRACAĞIZ"
Okullarımızın güvenliği meselesi önceliklerimizin en başındadır. En küçük taviz söz konusu değildir. Güvenliğin yansıra gelişim psikolojisi, sosyal politika, ailenin rolü, eğitim boyutlarıyla meseleye yaklaşmamız mümkündür. Siber devriye faaliyetlerine daha fazla ağırlık vermeyi, siber birimlerimizin kapasitesini güçlendirmeyi hedefliyoruz. Okul kolluk işbirliğinin artırılması, yeni çalışma modellerinin geliştirilmesi bu süreçte atacağımız adımlardan biri olacaktır. İhtiyaç duyulan ne varsa tereddütsüz yapılması için ilgili bakanlarımıza gerekli talimatları verdim.

"AİLE, KÜLTÜR VE MANEVİ DEĞERLERİN TAŞIYICISIDIR"
Özellikle aileye, ailenin özel konumuna dikkat çekmek istiyorum. Aile kişinin ilk okuludur. Eğitim ailede başlar. Sosyalleşme ailede başlar. Adab-ı muaşeret kuralları ailede öğretilir. Birey içinde yaşadığı toplumun parçası olmayı ailede öğrenir. Aile kültür, milli ve manevi değerlerin taşıyıcısı, ahlakın, şefkatin, diğer canlılara merhamet ve empatiyle yaklaşmanın öğretildiği ilk mektebidir.

"REHBERLİK UYARI SİSTEMİ GETİRECEĞİZ"
Okul ve veli arasındaki iletişimi güçlendirmek için 2 yıl önce başlattığımız veli randevu sistemini daha etkin hale getireceğiz. Öğretmenlerimize, okul yöneticilerimize kriz yönetimi, sınıf içi müdahale eğitimleri vereceğiz. Öğrencilerimiz için psiko sosyal destek mekanizmalarını güçlendireceğiz. Riskleri erkenden fark eden etkili bir şekilde müdahale eden yapıyla, rehberlik uyarı sistemi çalışmalarını daha hassas hale getireceğiz. Şiddetin tırmanmasında bir diğer etken çocuklar üzerinde olumsuz etki uyandıran diziler, filmler, haber sunumları ve popüler kültür ürünleridir.

"AİLEYİ KORUMA POLİTİKALARIMIZ YAYLIM ATEŞİNE TUTULDU"
Benzer şekilde haber bültenlerinde failin suç işlerken kullandığı yöntemin ayrıntılı biçimde verilmesi son olaylarda olduğu gibi saldırı görüntülerin tekrar tekrar servis edilmesi çocuklarımız için taklit riskini büyütüyor. Şu tabloyla iktidarlarımız boyunca defalarca karşılaştık; milli ve manevi değerlerimize sahip çıkan her adımlarımız ülkemizde belli kesimler tarafından hayat tarzına müdahale olarak yansıtıldı. Özellikle LGBT akımlarıyla mücadelemiz en acımasız eleştirilere maruz kaldığımız konulardan biri oldu. Köşelerinden o malum yazarlar bize özgürlük dersi vermeye kalktılar. Özgürlük kavramının arkasına siper alınarak hükümetimizin nesilleri, aileyi, toplumu korumaya dönük politikaları adeta yaylım ateşine tutuldu.

"BAŞTA RTÜK OLMAK ÜZERE ÜZERİNE TAVİZSİZ GİDİLECEK"
Terazinin bir kefesinde özgürlük varsa diğerinde sorumluluk vardır. Mesele bu ikisi arasında altın oranı yakalayabilmektir. Her zaman bunu yapmaya çalıştık. İnşallah bundan sonra da bu çizgide yolumuza devam edeceğiz. Gençlerimizin ruh ve beden sağlığı söz konusu olduğunda kuru gürültüye pabuç bırakmayacağız. Şiddeti özendiren, çarpık ilişkileri meşrulaştıran yapımlardan ziyade aileyi merkeze alan, iyiliği, merhameti, şefkati teşvik eden yapımlara ekranlarda daha fazla yer verilmesi gerekiyor. İyiliği hayatının merkezine yerleştirilmiş bir milletiz. Şehit Ayla öğretmenimiz gibi nice güzel insanımız bu milletin mayasında ne olduğunu bizlere hatırlatıyor. RTÜK başta olmak üzere ilgili kurumlarımızda ekranda şiddet ve yozlaşma meselesinin üzerine daha tavizsiz gitmekte kararlıyız.

15 YAŞ ALTI ÇOCUKLARA SOSYAL MEDYA DÜZENLEMESİ
Genelleyici ve tek tip çözümlerden ziyade yerel, bölgesel ve vaka bazlı analizlere dayalı bir politika seti üreteceğiz. Bazı bölgelerde aile destek mekanizmalarının güçlendirileceğiz. Dijital dünyada bir içerik birkaç dakika içinde çok geniş kitlelere ulaşabiliyor. Bu içeriklerin kaldırılmasında bazen geç kalınabiliyor. Bu gecikmelerin önüne geçilmesi için içerik takibinde tek tek kaldırma mantığıyla değil; hızlı filtreleme araçlarının kullanımı gerekiyor. Meclisimizde görüşmeleri devam eden 15 yaş altı çocuklara sosyal ağı kullanmayı sınırlayan düzenlemenin yürürlüğe girmesiyle çok önemli boşluğu dolduracağına inanıyorum.

"ATEŞLİ SİLAHLARDA CEZALAR ARTIRILACAK"
Bir diğer konu ateşli silah meselesi. Ateşli silah sahiplerine özellikle silahın çocuklar tarafından ele geçirilmesi halinde verilen cezayı artıracağız. Tüm bu alanlarda kapsamlı bir politika belgesini ve eylem planını hayata geçireceğiz. Bugünkü kabine toplantısında atılacak adımları acil, kısa, orta ve uzun vadeli olarak planladık. Devlet olarak bu alanların her birinde etkin ve caydırıcı önlemleri inşallah kararlılıkla hayata geçireceğiz. Bizim bu ülkenin çocuklarına sözümüz var. Onları vatandaşı olmaktan gurur duyacakları, müreffeh, huzurlu itibarlı kalkınmış ülkede yaşamalarını temin edeceğiz.

Türkiye Futbol Federasyonunun açıklamasına göre; Medaş Konya Büyükşehir Stadyumu'nda oynanacak ve 20.30'da başlayacak mücadeleyi Ozan Ergün yönetecek.

Ergün'ün yardımcılıklarını ise Murat Altan ve Mustafa Savranlar yapacak.

Karşılaşmada dördüncü hakem olarak Yiğit Arslan görev alacak.

"HASTANE KAYITLARI SİLİNMİŞTİ"
DHA'daki habere göre Gülistan Doku’nun, hastane kayıtlarının silindiği iddiasıyla Bursa’da gözaltına alınan dönemin Tunceli Devlet Hastanesi Başhekimi Çağdaş Özdemir’in jandarmadaki işlemleri tamamlandı.

ESKİ BAŞHEKİM TUTUKLANDI
Özdemir, o dönem görev yaptığı hastanede yapılan sağlık kontrolünün ardından geniş güvenlik önlemleri altında Tunceli Adliyesi’ne sevk edildi. Özdemir çıkarıldığı mahkemece tutuklandı

İL SAĞLIK MÜDÜRÜ OLARAK GÖREV YAPTI
Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı olan Çağdaş Özdemir, 2018 ve 2021 yılları arasında Tunceli Devlet Hastanesi Başhekimi, 2022 yılına kadar ise Tunceli İl Sağlık Müdürü olarak görev yapmıştı.

15 KİŞİ GÖZALTINA ALINMIŞTI
Tunceli Cumhuriyet Başsavcılığınca "kasten öldürme", "cinsel saldırı", "suç delillerinin gizlenmesi-yok edilmesi", "bilişim sistemine hukuka aykırı olarak girmek suretiyle verileri yok etme-bozma", "kişiyi hürriyetinden yoksun kılma", "suçu bildirmeme" ve "suçluyu kayırma" suçlarından yürütülen soruşturma kapsamında, aralarında dönemin Tunceli Valisi Tuncay Sonelin de bulunduğu 15 şüpheli gözaltına alınmıştı.

10 ZANLI TUTUKLANMIŞTI
Şüphelilerden Tuncay Sonel'in oğlu Mustafa Türkay Sonel, Dokunun SIM kartındaki verileri sildiği iddia edilen eski polis Gökhan Ertok, eski Tunceli İl Özel İdaresi çalışanı Erdoğan Elaldı, Celal Altaş, Nurşen Arıkan, Ferhat Hanedan Güven, Dokunun erkek arkadaşı Zeinal Abakarov, annesi Cemile Yücer ve eski polis olan üvey babası Engin Yücer ile Tuncay Sonel'in o dönem koruma polisliğini yapan Şükrü Eroğlu tutuklanmış, Uğurcan A. ile Munzur Üniversitesinin güvenlik kameralarından sorumlu Savaş G. ve Süleyman Ö. haklarında yurt dışına çıkış yasağı kararı verilerek adli kontrol şartıyla serbest bırakılmıştı.

Tuncay Sonel'in Erzurum Emniyet Müdürlüğünde ifade işlemleri sürüyor. (Habertürk)

Açıklamasında basında yer alan haberlere ve kamuoyu yoklamalarına da tepki gösteren Trump, yorumcuların söylediklerinin yüzde 90'ının yalan ve uydurma olduğunu savundu. Trump, yayınlanan anketlerin de tıpkı 2020 yılındaki ABD Başkanlık seçimleri gibi hileli olduğunu öne sürdü.

‘İRAN MÜREFFEH BİR GELECEĞE SAHİP OLABİLİR’

Medyanın Venezuela'daki sonuçları konuşmaktan kaçındığını ifade eden Trump, İran'da elde edilecek sonuçların da şaşırtıcı olacağını belirtti. Tahran yönetimine yönelik doğrudan mesaj veren Trump, “Eğer İran'ın yeni liderleri (rejim değişikliği) akıllıysa, İran harika ve müreffeh bir geleceğe sahip olabilir” ifadelerini kullandı. (DHA)

Can kaybı ya da yaralanma yok
Ekiplerin olay yerine ulaşmasının ardından yangına anında müdahale başlatıldı. Sokağın dar, yapıların ise bitişik nizamda olduğu mahallede ekipler müdahaleyi güçlükle sürdürürken, alevlerin çevredeki binalara sıçrama riskine karşı adeta zamanla yarışıldı. Özellikle yanan binanın solunda sünger deposu, sağında ise mobilya mağazasının bulunması nedeniyle itfaiye ekipleri alevlerin bu hassas noktalara sirayet etmemesi için yoğun çaba sarf etti. Yaklaşık 25 dakika süren kritik müdahalenin ardından yangın, çevredeki yapılara sıçramadan kontrol altına alındı. Olayda can kaybı ya da yaralanma yaşanmadı. Bölgede soğutma çalışmaları devam ediyor.

Adalet Bakanlığı, Altaş'ın iade dosyasını hem ABD makamlarına iletilmek, hem de INTERPOL Genel Sekreterliği tarafından Kırmızı Bülten yayımlanmasını sağlamak üzere ilgili Bakanlıklara bildirdi. (Habertürk)

"YOL HARİTASI ÇIKARDIK"
CHP Sözcüsü Emre'nin konuşmasından öne çıkanlar şöyle:

"Olağanüstü bir MYK toplantısı gerçekleştirdik. Toplantıda içinde yaşadığımız süreci ele aldık, bundan sonra yapacaklarımız konusunda yol haritası çıkardık.

Bugün Ataşehir'de miting gerçekleştireceğiz. İkincisi yarın grup toplantısı gerçekleştirilecek. Bir süredir ara seçim başlığı ile siyaset partiler ile yapılan temaslar vardı. Bu kapsamda Genel Başkanımız çarşamba günü Meclis Başkanı ile bir görüşme gerçekleştirecek.

23 Nisan'da törenler ve rutin işlerden sonra belediye başkanlarımızı Ankara'ya davet edeceğiz. Cumartesi gününe bir toplantı tertipleyeceğiz ve hepsi ile bir görüş alışverişinde bulunacağız. Milletvekili arkadaşlarımızı Genel Başkanımız davet edip dinleyecek ve yaşanan darbe süreci ile ilgili görüş alışverişinde bulunacak. Bundan sonraki yol haritamızı sizlerle paylaşacağız. Biz milli iradeye inanan insanlarız. Milletin bize verdiği mührü ancak millet geri alır. Milli irade çiğnendiği anda orada bir darbe mekaniği çalışıyor demektir. O nedenle kimse bizim yılmamızı beklemesin.

"ÖZGÜR ÖZEL, MANSUR YAVAŞ İLE GÖRÜŞTÜ"
Kamuoyunda belediye başkanlarının istifa etmeleri yönünde bazı konuşmaların geçtiğini görüyoruz, bunlar gerçeği yansıtmamaktadır. Yeri gelmişken söyleyeyim, Sayın Genel Başkanımız, Sayın Mansur Yavaş ile telefonda görüşme gerçekleştirmiştir. Kendisinin görüşlerini dinlemiştir. Kendisinin de alınan belediyelerle ilgili mühürleri teslim edelim ya da istifa edelim şeklindeki bir görüşü yoktur. Bu bütün görüşmelerden sonra, kendisi ile bir yüzyüze de görüşme gerçekleştirecektir Sayın Genel Başkanımız Ankara'da ve en son Parti Meclisi toplantımız ve MYK'de de süreçle ilgili yeni yol haritamızı sizlerle paylaşacağız."

NE OLMUŞTU?
CHP Genel Başkanı Özgür Özel, ara seçime talebine ilişkin TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş ile görüşmek istediğini açıklamıştı.

Kurtulmuş ise Özel'in “ara seçim” çağrısına, "Anayasamızda hangi şartlar altında ara seçime gidilebileceği çok nettir ve milletvekili istifaların hangi şekilde kabul edilebileceği açıktır. Bu konuda karar alma yetkisi TBMM’dedir" demişti.

İKİ ADAY LİSTE ÇIKARDI
Bu dönem yapılan EİB genel kurulunda ilk kez iki aday yönetim kurulu başkanlığı için seçime gitti. Seçimde mevcut Yönetim Kurulu Üyesi ve TARİŞ İncir Birliği Yönetim Kurulu Üyesi Fatma Behit ile mevcut Yönetim Kurulu Üyesi Yusuf Gabay karşı karşıya geldi.

BASINA KAPALI GENEL KURUL
Kurulda Divan Başkanı Gürkan Atılgan seçildi. Atılgan'ın seçilmesinin ardından basın mensupları kurulun yapıldığı konferans salonundan çıkarıldı. Basın mensuplarının çıkarılma kararını liste çıkaran iki adayın birlikte aldığı belirtildi.

BURUN FARKIYLA KAZANAN BELLİ OLDU
Genel kurulda yapılan seçimde sonuçlar açıklandı. Toplamda 145 oy kullanırken, kullanılan oyların 144'ü geçerli olarak sayıldı. Adaylardan Behit 70 oy alırken, Gabay ise 74 aldı ve burun farkıyla yeni dönemin yönetim kurulu başkanı seçildi.

GABAY: İKİ LİSTE OLSA DA AYNI GEMİDEYİZ
Gabay, sonuçların açıklanmasının ardından, "Uzun seneler sonra iki listeli bir seçim oldu. Kalabalık bir katılım yaşadık. Bu bize sektörün ne kadar sahiplenildiğini gösteriyor. Umarım yeni dönemde yeni projelerimizle sektörü rahatlatacağız. İki liste olsa da aynı sektördeyiz, aynı gemideyiz çalışmaya devam edeceğiz" dedi.

Kazanan liste şöyle:

Tim delegeleri listesi:

Söz konusu planlamaya karşı TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası İzmir Şubesi tarafından Tarım ve Orman Bakanlığı aleyhine açılan davada, İzmir 6. İdare Mahkemesi’nin 2023/902 esas sayılı dosyada ret kararı verdiğini hatırlatan Kaya, sürecin istinaf aşamasında da sonuçlandığını belirtti.

Kaya, davanın bu kez İzmir 7. İdari Dava Dairesi’nin 2025/2102 esas ve 2026/668 karar sayılı dosyasında yeniden reddedildiğini vurguladı.

Kaya, yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:

"Kamuoyunun da yakından takip ettiği üzere, İzmir'imizin önemli değerlerinden biri olan İnciraltı, sağlık ve termal turizm odaklı, yüksek katlı yapılaşmaya izin vermeyen bir anlayışla planlanmıştır.

İzmir için tarihi önem taşıyan bu planlamayla ilgili, TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası İzmir Şubesi'nin Tarım ve Orman Bakanlığımıza karşı açtığı davada, İzmir 6. İdare Mahkemesi 2023/902 esas sayılı dosyasında red kararı vermişti.

Bugün de, İstinaf aşamasına taşınan dava, İzmir 7. İdari Dava Dairesi'nin 2025/2102 Esas-2026/668 Karar sayılı dosyasında verilen kararla reddedilmiştir.

Bu kapsamda, toplam planlama alanı içerisinde yaklaşık 2 milyon metrekarelik bölüm, kentimize nefes olacak yeşil alanlar, hayat katacak spor tesisleri, geleceği büyütecek eğitim ve sosyal donatı alanları olarak ayrılmıştır.

Yıllardır süren tartışmaların, itirazların ve yargı süreçlerinin ardından, hukuki zemin de, kamu yararı da, şehircilik aklı da aynı noktada birleşmiştir.

İnciraltı'nın geleceği, belirsizliklerin, ideolojik itirazların ve gecikmişliğin değil, planlı gelişimin ve ortak aklın eseri olacaktır.

İnciraltı planlarıyla kazanan İzmir olacaktır.

Kazanan, nefes alan yeşil alanlarıyla şehrimiz olacak.

Kazanan, sağlık ve termal turizmle büyüyen kent ekonomisi olacak.

Kazanan, istihdam, yatırım ve sürdürülebilir kalkınma olacak.

Ve en önemlisi,

Kazanan, bu şehrin geleceğine umutla bakan İzmirliler olacaktır."

Başkan Tugay, başta Meslek Fabrikası olmak üzere belediyeye ait bazı mülklere yönelik hukuki süreçte sağladığı destek nedeniyle Başkan Sağkan’a teşekkür etti.

O anları sosyal medya hesabından paylaşan Tugay, şu ifadeleri kullandı:

"Türkiye Barolar Birliği Başkanımız Erinç Sağkan'a ziyaretleri için teşekkür ediyorum.

Başta Meslek Fabrikamız olmak üzere belediyemize ait olan; fakat tapusu Vakıflar Genel Müdürlüğü'nce hukuksuzca el konulan tüm mülklerimiz için verdiğimiz mücadeleye destekleri için kendilerine teşekkür ediyorum."

İletişim Başkanlığı, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada okul saldırılarına ilişkin soruşturmaların çok yönlü sürdüğünü bildirdi. Açıklamada, yayın yasağına rağmen paylaşım yaptığı belirlenen 661 hesap sahibi hakkında işlem başlatıldığı, bunlardan 68’inin tutuklandığı belirtildi. Paylaşımın devamında şu ifadelere yer verildi:

"Yayın yasağına rağmen olaya ait görüntüleri yayınlayan ya da halk arasında korku, kaygı, panik oluşturabilecek nitelikteki paylaşım yapan, resmî kurumların açıklamalarını itibarsızlaştırmak için yanıltıcı bilgiyi alenen yayan, suçu ve suçluyu övüp alenen suç işlemeye teşvik eden çok sayıda hesap ve paylaşım olduğu tespit edilmiştir.

Bu hesaplara yönelik yapılan çalışmalar kapsamında; 72 il Cumhuriyet Başsavcılığında toplam 661 hesap sahibi hakkında soruşturma başlatılmıştır. Bunlardan 68’i tutuklanmış, 127’si hakkında adli kontrol tedbiri ve 5’i hakkında Çocuk Koruma Kanunu tedbiri uygulanmış, 117’si serbest bırakılarak ailelerine teslim edilmiş, 95’i hakkında yakalama/tespit çalışmaları devam etmektedir. Ayrıca 249 şüpheli gözaltında bulunmakta olup, 1.104 sosyal medya hesabına erişim engeli getirilmiştir.

Bu hesaplar arasında, özellikle milletimizin huzur ve güvenliğini hedef alan, okulları adres gösterip saldırı gerçekleştirileceğinden bahisle tedirginlik oluşturan çok sayıda hesap sahibi tespit edilmiştir. 275 okulu hedef gösteren 389 hesap kullanıcısı tespit edilerek gözaltına alınmış, adli makamlarca işlemleri devam etmektedir.

Konu, başta Ankara, Kahramanmaraş ve Şanlıurfa Başsavcılıkları olmak üzere 81 ilde 171 Cumhuriyet Başsavcılığı nezdinde hassasiyetle takip edilmektedir. Süreç Adalet Bakanlığımız, İçişleri Bakanlığımız ve Millî Eğitim Bakanlığımız ile koordinasyon halinde yürütülmektedir." (Habertürk)

YAPI KAYIT BELGESİ VURGUSU
Açıklamada, söz konusu taşınmazla ilgili yapı kayıt belgesinin geçerli olduğu savunularak, belgenin e-Devlet üzerinden doğrulanabileceği kaydedildi. Belediyenin de bu belgeye dayanarak emlak vergisi tahakkuk ettirdiği belirtilerek, “Geçersiz olduğu iddia ediliyorsa bu tahsilatlar hangi hukuki zemine dayanıyor?” sorusu yöneltildi.

İZKA, ihale öncesinde Hazine hissesinin alımı için belediyeden yazılı muvafakat alındığını, işlemlerin Milli Emlak mevzuatına uygun şekilde gerçekleştirildiğini bildirdi.

İhalenin ülke genelinde herkese açık olduğu vurgulanan açıklamada, isteyen herkesin teminat yatırarak ihaleye katılabileceği, belediye çalışanlarının katılamadığı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığı ifade edildi.

TOKİ şartnamesinde yer alan önalım hakkı maddesinin yeni olmadığı belirtilerek, bunun ihaleye katılımı engelleyen bir unsur olmadığı savunuldu. Açıklamada, Karşıyaka Belediyesi’nin de hissedar olarak önalım hakkını kullanabileceği ve bu durumda herhangi bir itirazda bulunulmayacağı kaydedildi.

Şirket, küçük metrekareli doğrudan satışta belirlenen fiyatın yüksek olduğunu ve buna itiraz ettiklerini belirtirken, ihale bedelinin ise bölgedeki emsal satışların altında olmadığını öne sürdü.

Son olarak, asılsız iddialar karşısında hukuki yollara başvurulacağı ifade edilerek, “Haklılığımız yargı önünde ortaya konulacaktır” denildi.

Açıklamanın tamamı şu şekilde:

Somut Kanıtlar ve İddiaların Dayanaksızlığı

Ortaya atılan iddiaların somut hiçbir dayanağı bulunmamaktadır. Ne bir belgeye ne de doğru bilgiye dayanan bu açıklamalar, kulaktan dolma söylentilerden ibarettir. İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı tarafından nezaket kurallarına uygun olmayan ifadelerle dile getirilen bu iddialar, hukuki temeli olmayan kurgusal senaryolardan öteye geçmemektedir.

Belediye Hizmet Alanını Neden Satın Aldığımıza İlişkin

Öncelikle Şirketimiz 35 yıllık faaliyet sürecinde İzmir’de Belediye hizmetleri konusunda sosyal alan ve projelerin hayata geçirilmesinde gerek emek ve mesai harcayarak gerekse de maddi anlamda her zaman destek olmuştur. Olmaya da devam edecektir. Günümüze kadar gelinen süreçte; Karşıyaka Muhtar evleri yapımı, Bülent Ecevit Kültür Merkezi kısmi yapımı, Kadın Sığınma evi, Yaşlı Bakım Evleri yapımı, Suat Taşer Kültür Merkezinin tadilatları güçlendirilmesi gibi bir çok vb. projeleri bila bedel üstlenmiş, Belediye’ye hibe etmiştir. Özel eğitim gerektiren çocukların robotik kodlama ve yapay zeka çalışmaları ile buluşması sağlanmış, Karşıyaka’da çöplerin toplanması yönünde yaşanılan krizin çözülmesi için tüm iş makineleri ile Belediye’mize destek olunmuştur. Bu sayılı ve burada sayılamayacak kadar sosyal hizmetler ve Kamu hizmeti sunulması yönünde Belediye’mize her türlü destek sağlanmıştır. Yine haberlere konu ihaleye girme amacımız da; İzmir’in ileri gelen İş İnsanları ile birlikte ortak bir proje gerçekleştirerek Yaşlı Bakımevi Binası yapılması amacımızı gerçekleştirmektir. Bu hususta ki taleplerimizi içeren yazılı başvurumuzu hemen yapmaya da hazır olduğumuzu belirtmek isteriz. İzka İnşaat Şirketi olarak bu tarihe dek yaptığımız projeler ve hizmetler gözönüne alındığında Sayın Başkan’ın tabiriyle şeytani düşüncelerle ve hilelerle hiçbir zaman işimiz olmadığını buna ihtiyacımızın da olmadığını ayrıca vurgulamak isteriz. Zira Belediye de kendisine ait sosyal donatı ve resmi tesis alanı imarlı taşınmazlarını aynı usul ve esaslarla ihaleye çıkarıp satışını gerçekleştirmektedir.

İhale Süreci ve Yapı Kayıt Belgesi

2018 yılında yürürlüğe giren İmar Barışı düzenlemesi kapsamında, imar barışından faydalanan 7 milyon kişiden biri olarak başvuru yapılmış ve Yapı Kayıt Belgesi alınmıştır. Bu belge aktif ve geçerlidir; e-devlet üzerinden barkod numarasıyla sorgulanabilir veya Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü’nden teyit edilebilir. Belediye, bu belgeler doğrultusunda geriye dönük emlak vergisi tahakkuk ettirmiştir. Eğer belge geçerli değilse bu tahsilatlar hangi hukuki dayanağa göre yapılmıştır?

İhaleden önce Hazine hissesinin alımı öncesinde Belediye’den resmi yazıyla muvafakat alınmış, İl Müdürlüğü’nün “Yapı Kayıt Belgelerine konu yapıların 31.12.2017 tarihinden önce yapıldığının anlaşıldığı, 3194 sayılı İmar Kanununun Geçici 16 ncı maddesi kapsamında Yapı Kayıt Belgesi alınan yapıların bulunduğu Hazineye ait taşınmazların, Yapı Kayıt Belgesi sahiplerine Satışına İlişkin Usul ve Esasları belirleyen 396 sıra no.lu Milli Emlak Genel Tebliğinin 9 uncu maddesinin 1 inci fıkrası uyarınca, “Taşınmazın; 18/5/2018 tarihi itibarıyla belediye ve mücavir alan sınırları içinde olması halinde 600 m2’ye, … kadarlık kısmı satılır…” hükmü uyarınca bahse konu taşınmazdaki kullanımınız bulunan 93,32 m2’lik alanın şirketimizedoğrudan satışı İl Müdürlüğü Makamının yazılı olurları ile uygun görülmüş ve satış işlemi gerçekleştirilmiştir. Tüm süreç şeffaf ve mevzuata uygun ilerlemiştir. Yapılan tüm işlemlerde yasal prosedür izlenmiş olup Belediyenin kendisinden yazılı muvafakat alınmıştır. Bu açıklamadan anlaşılıyor ki Sayın Belediye Başkan’ının Belediye’nin verdiği yazılı muvafakatten dahi haberi yoktur. Esasen; Ortada gizli saklı bir satış işlemi olmuş da bu husus ortaya çıkarılmış gibi söylemlerde bulunulması neredeyse suç isnat edilmesi kurgunun tam kendisidir. Yapı Kayıt Belgelerimizin olduğu yapıların bulunduğu hazineye ait hisseyi yasaların tüm Vatandaş’laratanıdığı haklar çerçevesinde satın alınmasında hukuka aykırı bir durumun olmadığı gayet açıktır. Ülkemizin her tarafından herkese açık bir müzayede ihalesiyle ve isteyen herkesin ihale şartnamesinde belirlenen teminat miktarını yatırması kaydıyla gerek internet ortamında online olarak, gerekse de yüz yüze Ankara ve İstanbul illerinde kurulmuş olan müzayede salonlarında ihaleye özgürce katılıp diledikleri teklifi verebildiği ihaleye Belediye çalışanlarının giremediği iddiası gerçek dışı olup hayatın olağan akışına da aykırıdır.

Hissedar ve Önalım Hakkı

Önalım hakkına ilişkin madde; TOKİ’nin geçmiş tarihliyapılmış olan ihale şartnamelerinde de yer almaktadır. Aynı gün353 adet ihale yapılmıştır.Kişiye özgü sadece bu ihaleye konu eklenmiş bir madde değildir. Sayın BAŞKAN geçmiş tarihli şartnameleri incelemeden TOKİ tarihinde ilk defa yaşanan bir durummuş gibi konuyu izah etmektedir. Ön alım hakkının şartnamede yazması ihaleye katılımı engelleyen bir unsur değildir. Belediye de taşınmazda hissedardır ve önalım hakkından yararlanma imkânı bulunmaktadır. Buna rağmen süreç hakkında yeterli bilgi edinilmeden yapılan açıklamalar, kamuoyunu yanıltıcı niteliktedir. İhaleye şahıs olarak girilmiş ve şahıs adına teklif verilmiştir. İhale öncesi Hazine hissesini satın alan Şirketimiz olduğu halde ihaleye giren ve teklif sunan şahsımdır. Dolaysıyla ihaleyi alan şahıs olarak önalım hakkım dahi bulunmamaktadır. Ancak belediyenin önalım hakkı devam etmektedir. Belediye ihale bedelini ödeyerek önalım hakkını halihazırda kullanabilir.Önalım hakkının Belediye tarafından kullanılması durumunda tarafımızca herhangi biritiraz olmayacaktır. Taşınmazda Hissedar olan Belediye’nin yararına, şartnameye konulmuş olan bu maddeyi aleyhlerineymiş gibi lanse etmeleri de Sayın Başkan’ nın süreç hakkında doğru bilgi edinmeden açıklamalarda bulunduğunun diğer bir göstergesidir. Bu süreç her gazetecinin veya her vatandaşın basit bir araştırmayla çok kolayca edinebileceği bilgilerle şüpheye yer vermeyecek şekilde net görünen son derece şeffaf ilerlemiş bir süreçtir. Hal böyleyken şirketimin ve şahsımın bu kötüniyetli önyargılı somut verilere dayanmayan bilgilere dayanarak yargısız infaz edilmesihukuka aykırıdır.

Fiyatlandırma ve Rayiç Bedel

Doğrudan hisse satışı ile ihale yoluyla satış prosedürleri farklıdır. Hazine, küçük metrekareli doğrudan satışlarda rayiç bedelin üzerinde fiyat belirlemiştir. Tarafımızca belirlenen bu yüksek bedele yazılı itiraz edilmiş, gayrimenkul değerleme şirketinden fiyat belirlenmesi talep edilmiştir. İtirazlarımız kabul görmemiş olsa da, küçük metrekare nedeniyle alım gerçekleştirilmiştir. Bu durum, Hazine tarafından belirlenen fiyatın piyasa rayicinin üzerinde olduğunun somut göstergesidir.

Aynı bölgede son dönemlerde yapılan emsal satışlar incelendiğinde; Tarafımızca teklif edilen İhale bedelinin %25 altında bedellerle satıldığı görülecektir.

Yargı Süreci

Haklılığımız yargı yoluyla da kanıtlanacaktır. Asılsız iddialar karşısında yasal yollara başvurulacak, şirketimizin ve şahsımın mağduriyetine sebebiyet veren bu açıklamalar hukuk önünde netleşecektir. Kamuoyunu yanıltmaya yönelik açıklamalar karşısında güvenimiz yargıya ve devlet kurumlarına tamdır.Kamuoyuna saygılarımızla sunarız.

Diyanet İşleri Başkanı Safi Arpaguş, Türkiye Diyanet Vakfının (TDV) 2026 vekalet yoluyla kurban kesim bedelinin yurt içinde 18 bin, yurt dışında 7 bin lira olarak belirlendiğini açıkladı.

Büyükşehir Belediyesi tarafından üretilen fideler, Karacasu ve Koçarlı’da vatandaşlara dağıtıldı. Domates, biber, patlıcan, acur, salatalık ve fasulye fidelerinden alan vatandaşlar kendi bahçelerinde sağlıklı, doğal ve güvenilir ürün yetiştirme fırsatı bulduklarını belirterek Başkan Çerçioğlu’na teşekkür etti. Karacasu’da gerçekleştirilen fide dağıtımına AK Parti Aydın İl Başkanı Mehmet Erdem ve Karacasu Belediye Başkanı Mustafa Büyükyapıcı da eşlik etti.

Başkan Çerçioğlu, fide dağıtımının tüm ilçelerde devam edeceğini belirtti ve “Ata Tohumlarından ürettiğimiz fidelerimizi kentimizin dört bir yanında vatandaşlarımız ile buluşturmaya devam ediyoruz. Ata Tohumlarımızın gelecek nesillerimize güvenle taşınması için çalışmalarımızı sürdüreceğiz” ifadelerini kullandı.

Bakanlığın sanal medya hesabından yapılan açıklamada, "Jandarma Genel Komutanlığı Terörle Mücadele Daire Başkanlığı ile Cumhuriyet başsavcılıkları koordinesinde, İl Jandarma komutanlıklarınca yapılan çalışmalar sonucu; DEAŞ terör örgütüne üye olan, terör örgütüyle iltisaklı kişiler ve sözde yardım kuruluşları aracılığıyla örgüte finans sağlayan, sosyal medya hesapları üzerinden terör örgütünün propagandasını yapan 90 şüpheli, 24 ilde düzenlenen operasyonlarda yakalandı. DEAŞ terör örgütünün faaliyetlerine ve finans yapılanmalarına yönelik operasyonlarımızı kararlılıkla sürdürüyoruz. Daire Başkanlığımızı, kahraman jandarmamızı, Cumhuriyet başsavcılıklarımızı ve emeği geçenleri tebrik ediyoruz" denildi.

140 Personel ve 52 Araç Sahada

Yürütülen planlı çalışmalar hakkında bilgi veren Sağlık Teknikeri Murat Eldeş, saha operasyonlarının büyük bir titizlikle devam ettiğini belirterek şunları söyledi: “Vektörlerle Mücadele Şube Müdürlüğü olarak, 17 ilçemizde 140 personel ve 52 aracımızla programlı larvasit uygulamalarımıza devam ediyoruz. Büyükşehir Belediye Başkanımız Besim Dutlulu’nun talimatları doğrultusunda; vatandaşlarımızın sağlığı için kışlak alanlardan sulak alanlara kadar her noktada mücadelemizi sürdüreceğiz.”

1992 yılında kurularak Türkiye’nin havacılık tarihindeki ilk özel teşebbüslerinden biri olan dev şirketin iflası, yerel mahkeme tarafından resmen tescil edildi.

İSTİNAF BOZMUŞTU
Yeniçağ’da yer alan habere göre 2025 yılının Kasım ayında istinaf tarafından bozulan ve hukuki süreci sil baştan başlatan karar, davanın geri gönderildiği Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından yeniden hükme bağlandı.

16 Nisan 2026 tarihinde saat 11:28 itibarıyla verilen bu kararla birlikte, Onur Air Taşımacılık A.Ş. için tasfiye süreci 2026/25 sayılı iflas dosyası üzerinden resmen başlatılmış oldu.

Bir zamanlar 29 uçaklık dev Airbus filosu ve 1.600’ü aşkın personeliyle gökyüzünde devleşen şirket, özellikle 2003 yılında iç hatların özel sektöre açılmasıyla birlikte sektörün öncü ismi haline gelmişti.

120'DEN FAZLA NOKTAYA UÇUYORDU
25 ülkede 120’den fazla noktaya uçuş gerçekleştiren ve faaliyet gösterdiği çeyrek asırlık süreçte 90 milyondan fazla yolcu taşıyan Onur Air, 2013 yılında 250 milyon dolarlık dev bir satış işlemiyle de gündeme oturmuştu.

Ancak 2021 yılında tüm uçuşlarını durdurmak zorunda kalan ve pandemi sonrası mali krizden çıkamayan şirket, alınan bu son kararla birlikte havacılık defterini tamamen kapattı.

Bakırköy 1. İcra ve İflas Müdürlüğü tarafından İlan.gov.tr’de yayınlanan ilandaki karara göre, şirketin Yeşilköy’deki merkezinde yürütülen tüm ticari faaliyetler sona ererken, şirkete ait varlıkların alacaklılar lehine paraya çevrilmesi süreci başladı.

Onur Air Türkiye’nin ilk düşük maliyetli uçuş (low-cost) modellerinden birini başarıyla uygulayan ve yıllık 1,4 milyon yolcu kapasitesine ulaşmıştı.

POLİS ÖZEL EKİP KURDU
Olayın ardından başlatılan soruşturma kapsamında Bodrum Emniyet Müdürlüğü ekipleri, özel ekip kurdu. Ekipler, bölgedeki 40'a yakın güvenlik kamerası kayıtlarını incelemeye aldı. Teknik ve fiziki çalışmaların ardından İstanbul, Kocaeli, İzmir ve Muğla'da Caner A., Erhan Ş., Muhammed A., Muhammed Burak B., Arda Ramazan K., Ali K., Doğan S., Naim Y., Ersan A., Adem T., Hasan T., Vedat Y., Hayrettin D. ve Ezgi Y., gözaltına alındı. 14 şüpheli, çıkarıldıkları mahkemede 'Tasarlayarak öldürme' suçundan tutuklandı. Firarda olan ve olayın azmettiricisi olduğu ileri sürülen Eşref T. ile Suriye uyruklu Muhammed Mamo'nun yakalanması için de çalışma başlatıldı.

55 SAYFALIK İDDİANAME HAZIRLANDI
Soruşturmanın ardından firarda olan Eşref T. ve Suriye uyruklu Muhammed Mamo'nun da aralarında bulunduğu toplam 16 kişi hakkında Bodrum Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından 55 sayfalık iddianame hazırlandı. İddianamede; 14'ü tutuklu, 2'si firari sanık için 'Tasarlayarak öldürme' suçundan 2 kez ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası istendi.

OLAYDA 2 AYRI SİLAH KULLANILMIŞ
Olayın ardından yapılan Adli Tıp incelemesinde; Ayhan Seyat'ın vücuduna isabet eden 14 mermiden 4'ünün, Ferit Yıldız'a isabet eden 20 mermiden ise 6'sının öldürücü nitelikte olduğu belirtildi. Saldırıda 2 ayrı silahtan, uzaktan atışlar yapıldığı da ortaya çıktı. İddianamede; Eşref T.'nin Bodrum'da çevresindekilere kendini 'Peter Suslov' ismiyle tanıttığı ve olayın ardından yurt dışına kaçtığı belirtildi.

'FİRARİ SANIK, OLAYIN AZMETTİRİCİSİ VE PLANLAYICISI'
İddianamede; firari sanık Eşref T.'nin olayın azmettiricisi ve planlayıcısı olduğu anlatıldı. Eşref T.'nin, öldürülen Ayhan Seyat ile Ferit Yıldız'ı, diğer şüpheliler Naim Y. ve Ersan A.'nın aracılığıyla ulaşıp, Bodrum'a getirdiği ve yakın davrandığı, Bodrum'a başka bir amaç için getirdiğini söyleyip güvenlerini kazandığı, bu kişileri ev ortamına yerleştirip, görüşmelerini engelleyip telefonlarını kapattırdığı, uyuşturucu ve alkol temin ettiği, ev içerisinde bulunmalarından faydalanarak öldürülmeleri konusunda planlar yaptığına da iddianamede yer verildi.

SINIR DIŞI EDİLİNCE YAKALANMIŞLAR
İddianamede; şüpheli Arda Ramazan K.'nin olayın ortak faili olduğu ve Eşref T.'nin azmettirmesiyle çifte cinayeti işlediği vurgulandı. Arda Ramazan K.'nin öldürülen Seyat ile Yıldız'a bizzat ateş ettiği de iddianamede yer aldı. Arda Ramazan K.'nin olayın ardından diğer şüpheliler Eşref T., Caner A. ve Muhammed Mamo ile yurt dışına kaçtığı ancak sınır dışı edilince yakalandığı kaydedildi. Arda Ramazan K.'nin, "Eşref T., beni yurt dışına kaçırmadı. Kendi imkanlarımla yurt dışına kaçtım. Eşref T.'den bu amaçla maddi menfaat sağlamadım. Olay nedeniyle bir şey yapmadığım için pişmanlık duymuyorum. Delilleri saklamıyorum, bildiklerimi anlatıyorum. Seyat ve Yıldız'ı, biz evden ayrıldıktan sonra kim öldürdü, bilmiyorum. Üzerime atılı suçlamayı kabul etmiyorum. İki kişiyi ben öldürmedim. Bu amaçla para almadım. Kimse beni azmettirmedi. Bu şahısları öldürdüğüm için de yurt dışına kaçmadım. Olay nedeniyle kimseden korkmuyorum, tehdit edilmedim, bildiklerimi anlattım" şeklindeki ifadesi de iddianameye girdi.

KARAR ÇIKTI
Bodrum 2'nci Ağır Ceza Mahkemesi'nde davanın bugün karar duruşması görüldü. Duruşmaya tutuklu sanıklar Ali K., Arda Ramazan K., Caner A., Doğan S., Erhan Ş., Muhammed A., Muhammed Burak B. ile tutuksuz sanıklar Ezgi Y., Hasan T., avukatları ve aileleri katıldı. Mahkeme başkanı tarafından son sözleri söylenen sanıklardan Arda Ramazan K., pişman olduğunu belirtirken, diğer sanıklar ise beraatlerini talep etti. Mahkeme heyeti, sanıklardan Arda Ramazan K., Caner A., Erhan Ş., Muhammed A. ve Muhammed Burak B.’yi ‘Tasarlayarak öldürme’ suçundan 2’şer kez ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına çarptırdı. Sanıklar Ali K. ile Doğan S.’ye ise 30’ar yıl hapis cezası verildi. Tutuksuz yargılanan Naim Y., Ersan A., Adem T., Hasan T., Vedat Y., Hayrettin D. ve Ezgi Y. hakkında ise beraat kararı verildi. (DHA)

İzmir'in Ödemiş ilçesinde göçler sonucu yalnızca birkaç ailenin kaldığı, terk edilmiş görüntüsü nedeniyle "hayalet köy" olarak anılan Lübbey Mahallesi, turizmle cazibe merkezi haline getirilecek.

UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'nde bulunan ve biyolojik çeşitliliğiyle öne çıkan delta, yüzün üzerinde kuş türü için kritik bir üreme alanı olma özelliği taşıyor.

Haber ve fotoğraflar: AA

İnsanlarla iç içe yaşamayı tercih eden ve koloniler halinde konaklayan küçük kerkenezler, kış mevsimini geçirdikleri bölgelerden göç ederek yeniden İzmir'e ulaştı.

Sabahın erken saatlerinde gökyüzüne yükselen onlarca balon, beyaz travertenler ve Hierapolis Antik Kenti üzerinde süzülürken son zamanlarda ilginin arttığı balon turları, bölgedeki turizm hareketliliğinin en önemli simgelerinden biri olmaya devam ediyor.