Ozan EKİZ / EGEDESONSÖZ – Geçtiğimiz senelerde pamuk rekoltesinde ciddi bir düşüş yaşandı. Rekoltenin düşmesiyle beraber kuraklığın da etkili olması sebebiyle üretici pamuk dikiminden yavaş yavaş uzaklaştı. Özellikle ‘pamuk yatağı’ olarak nitelendirilen Söke Ovası’nda üretici, pamuktan buğdaya doğru bir geçiş yaşadı. Bu sene geçen senelerin aksine kuraklık yerini yoğun yağışlara bıraktı. Yoğun yağışlar sebebiyle buğdaya geçen alanlarda, sular altında kalan buğdaylar telef oldu.
UÇAK: ÜRETİCİNİN BİRİNCİ YAŞADIĞI SORUN KURAKLIK OLDU
İzmir Ticaret Borsası (İTB) Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Bülent Uçak, bu dönem ve geçtiğimiz dönemlere göre pamuk sürecini yorumladı. Sürecin en başından alan Uçak, “Üreticinin birinci noktada yaşadığı sorun; kuraklık sebebiyle ürünü sulayamamak. Sulayamadığı zaman ürünün yanması. İkinci sırada fiyatla ilgili sorunlar yaşıyor. Fiyat global kaynaklı tercihlerle değişen bir durum. Sipariş aldığımız büyük alıcı ile yapılan anlaşmalarla hammadde talebi ve fiyatı değişebiliyor. Bu sebeplerle üretici pamuk üretiminden uzaklaştı” dedi.
‘SUYLA İLGİLİ SORUNLARI TABİAT BU SENE ÇÖZDÜ’
Suyla ilgili sorunların bu sene çözüldüğünü belirten Uçak, “Suyla ilgili olan sorunları düşündüğümüz zaman bu sene tabiat bir şekilde çözdü. Şu anda suyla ilgili sorunlar yok. Bazı barajlarda doluluktan dolayı su salımı bile yapılabilir. Üretim anlamında fevkalade iyi bir durum. Önümüzdeki yıl üretimde suyla ilgili bir sorun yaşanmayacak” diye konuştu.
‘PAMUK ÜRETİCİSİNDE ‘SON BİR ŞANS’ ZİHNİ OLUŞMAYA BAŞLADI’
Pamuk fiyatlarının biraz daha yukarı çıkmasıyla beraber Söke Ovası’nda üretimlerin yeniden artacağına değinen Uçak, “Söke Ovası 350 bin hektarlık bir alan. Pamuk üretim yatağı dediğimiz bir bölge. Denize yakınlığı, tuzluluk oranları ile çok fazla ürün ve çeşitliliği yok. Pamuktan memnuniyetsizlik vardı su bilinmezliğinden dolayı. Pamuk 65 TL’den 70 TL seviyelerine taşındığında Söke Ovası’nın yine yüzde 50’ye yakın kısmı pamukla ilgili bir ekimi yapacak. Buğday üzerine bir ekim yapılacak. Yağmurlarla beraber üreticide pamuk üretimine dair ‘son bir şans’ zihni oluşmaya başladı. Yağmurlar pamukla ilgili pozitif anlamda etki yaptı. Önümüzdeki yıl yüzdesel olarak azalacak miktar biraz daha gerilere doğru düştü. Zamanı takip etmek gerekir. ÇKS’lerden, satılan pamuk tohumlardan takip etmek lazım ve bizler de onu takip edeceğiz” dedi.
‘HAVUZ OLUŞTURARAK DESTEK OLUŞTURMAK GEREKİR’
Yurtdışında pamukla ilgili düzenlemelere değinen Uçak, “Dünyada gümrük tarifeleri ile ilgili oynamalar yapılıyor. Gümrük tarifelerinden elde edilen paralara göre kendi çiftçilerine pay ayrılmasıyla ilgili çalışmalarımız var diyorlar. Brezilya bir yıl vadeli pamuk satıyor. Bunu Türkiye alıyor. Bunlar gözümüzün önünde yapılırken bizim de yapmamız gereken şeyler var. Eximbank ve kamu bankalarıyla ortak bir havuz oluşturarak belli bir disiplin içerisinde desteklememiz lazım” diye konuştu.
‘DOSTLUK KARDEŞLİK BİR YERE KADAR’
Uçak, son olarak Türkiye’nin pazar payının azaldığının altını çizerek, şunları söyledi:
Biz yapay zeka ve kodlamaya karşı değiliz ama sektörü bir anda ‘katma değer yaratmayan üretime karşıyım, emek yoğun sektör bir şey kazandırmıyor’ demek kolay ama bu sektörde 5,5 milyon insan ekmek yiyor. Bunlara alternatif bir şey göstermek gerek. Dünya bir şey yaparken biz bunun gerisinde kalırsak üretici, borsacı, üretici herkes bu işten zarar görür. Bu pazarlar 1980’lerden sonra büyük gayret ve emeklerle kazanılmış durumda. Bu pazar paylarını elimizden Pakistan, Bangladeş, Vietnam, Kore alıyor. Özellikle de Türki Cumhuriyetler müşterilerimizi alıyorlar. Uyanık olmak lazım. Dostluk, kardeşlik bir yere kadar. Buraya verdiğimiz bir emek ve mücadele var. Bunları göz ardı edip yokmuş gibi davranamayız.