Buse AÇIKALIN/EGEDESONSÖZ- Kahvehanelerde yaygın olarak satılan ve masum görünen oralet, kakao gibi karışımlar ciddi sağlık riskleri oluşturuyor. Vatandaşlara uyarılarda bulunan uzmanlar, bu ürünlerin sanıldığı gibi meyve ya da kakao ağırlıklı değil, büyük oranda şeker, yapay aroma ve katkı maddelerinden oluştuğunu söylüyor.
Egedesonsöz’e konuşan TMMOB Gıda Mühendisleri Odası Yönetim Kurulu Üyesi İbrahim Uğur Toprak, kahvehanelerde satılan oralet ve kakao tarzı ürünlerin içeriğinin yapay aromalarından ve gıda boyalarından oluştuğunu belirterek, insan sağlığı açısından risk oluşturabileceğini ifade etti.
“TAMAMEN YAPAY AROMALAR VE GIDA BOYALARI KULLANILIR”
Oralet ve kakao tarzı ürünlerin içerikleri hakkında değerlendirmelerde bulunan Toprak, “Bu ürünler, "meyve aromalı içecek tozu" olarak sınıflandırılır. Temel bileşenleri genellikle oraletlerde şeker ve ya tatlandırıcılardan oluşur. Ürünün %90'ından fazlası şeker (sakkaroz) veya nişasta bazlı şekerlerden (glikoz şurubu) oluşur. Sitrik asit gibi maddeler o içeceğe ekşimsi tadı verir. Tozun nemlenip taşlaşmasını engellemek için topaklanmayı önleyiciler eklenir. Meyve tadı ve canlı renkler tamamen yapay aromalar ve gıda boyaları (E kodlu maddeler) ile sağlanır. Kakao tozlarında ise şeker, kakao, süt tozu (veya süt proteini), lesitin (E322, emülgatör) ve bazen vanilya aroması gibi bileşenler bulunur; endüstriyel karışımlarda kakao oranı yüzde 20-30 civarında olabilir, geri kalanı şeker ve katkı maddeleridir” şeklinde konuştu.
“İÇTİĞİNİZ MEYVE ÖZÜ DEĞİL, MEYVE AROMALI ŞEKERLİ SU”
Oralet ve kakao gibi içeceklerdeki gerçek meyve ve kakao oranının miktarı ile ilgili konuşan Toprak, “Oralet ürünlerinde gerçek meyve oranı genellikle sıfır veya çok düşüktür. Çoğu yapay aroma ve renklendiricilerle tatlandırılır. Etikette "meyve suyu konsantresi yüzde X" belirtilmiyorsa, gerçek meyve içermediği varsayılır – örneğin portakallı oralette sadece "portakal aroması" yazar. Yani içtiğiniz şey aslında "meyve özü" değil, meyve aromalı şekerli sudur. Kakao tozlarında ise saf kakao oranı yüzde 20-100 arasında değişir; ancak kahvehanelerde kullanılan sıcak çikolata karışımlarında bu oran yüzde 10-30'dur, geri kalanı süt tozu, şeker ve kıvam artırıcılardır” dedi.
TİRYAKİLERE UYARI!
Açıkta satılan ve bekletilen ürünlerin sağlık açısından tehlike olduğunu ifade eden Toprak, “Özellikle açıkta satılan ve nemli ortamlarda bekletilen toz ürünler sağlık açısından tehlikelidir. Açıkta satılan toz gıdalar toz, kir, egzoz dumanı, böcek ve mikroorganizmalara maruz kalır; nem alması küf, bakteri (E. coli, salmonella) üremesine yol açar. Nem alan toz ürünlerde (özellikle kakao ve kahve türevlerinde) gözle görülmeyen küfler üreyebilir. Bu küfler, karaciğer kanseri ile doğrudan ilişkili olan aflatoksin üretir. Kahvehanelerdeki sıcak ve buharlı ortam, bu tozların nemlenmesine neden olur. Nemlenen şekerli ortam, mikroorganizmaların üremesi için ideal bir "besiyeri" haline gelir ve bakteriyel üreme gerçekleşir. Işık ve hava ile temas eden ürünlerin tadı bozulur ve besin değeri kaybolur. Bilimsel araştırmalar, bu tür ultra-işlenmiş içeceklerin düzenli ve aşırı tüketimi doğal olmayan katkı maddeleri ve yüksek oranda şeker bulundurmaları nedeniyle Obezite, tip 2 diyabet, kalp hastalıkları, hipertansiyon, karaciğer hasarı, alerjik reaksiyonlar, mikrobiyota bozulması ve oksidatif stres gibi etkilere yol açabilir” açıklamasında bulundu.