Özellikle futbol, basketbol ve kayak gibi sporlarla uğraşan kişilerde sık görülen ön çapraz bağ yaralanmalarında, ameliyat sonrası rehabilitasyon süreci tedavinin başarısı açısından büyük önem taşıyor.
Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Prof. Dr. İbrahim Azboy, ön çapraz bağ ameliyatı geçiren hastaların yeterince iyileşmeden spora dönmesinin yeniden bağ yırtığına yol açabileceğini belirtti.
"SPORA ERKEN DÖNMEK YENİDEN YIRTIK RİSKİNİ ARTIRIYOR"
Ön çapraz bağ ameliyatı geçiren sporcuların en sık yaptığı hatalardan birinin sahalara erken dönmek olduğunu belirten Azboy, özellikle genç hastalarda bu eğilimin daha fazla görüldüğünü ifade etti.
Azboy, "Özellikle gençlerde bir an önce spora dönmek, yeniden kayak yapmak, futbol veya basketbol oynamak isteği oluyor. Henüz dizleri hazır değilken spora başlayınca dizlerinde daha kolay dönme meydana geliyor ve cerrahi olarak yaptığımız bağlar yırtılabiliyor" dedi.
Ameliyat edilen dizin yeterli kas kuvvetine ulaşmasının önemini vurgulayan Azboy, "Ameliyat ettiğimiz dizin kuvvetinin, ameliyat etmediğimiz dizin kuvvetinin yaklaşık yüzde 90'ına ulaşmış olması gerekiyor" ifadelerini kullandı.
İYİLEŞME SÜRECİ 9 AYA KADAR UZAYABİLİYOR
Ön çapraz bağ ameliyatı sonrasında rehabilitasyonun tedavinin ayrılmaz bir parçası olduğunu belirten Azboy, spora dönüş için yalnızca ameliyatın üzerinden geçen sürenin dikkate alınmaması gerektiğini söyledi.
Azboy, "Bu süre ortalama 6 ay ile 9 ayı bulabiliyor. Kas kuvveti iyi olanlarda daha erken spora başlamak mümkünken, kas kuvveti daha zayıf olan hastalarda spora dönüş daha geç olabiliyor" diye konuştu.
Kas kuvveti, denge ve dizin fonksiyonel yeterliliğinin değerlendirilmesi gerektiğini belirten Azboy, bu unsurların yeniden yırtık riskini azaltmada önemli rol oynadığını kaydetti.
BAZI HASTALARDA YENİDEN YIRTIK RİSKİ DAHA YÜKSEK
Ön çapraz bağın yeniden yırtılma riskinin yalnızca spora erken dönmekle ilişkili olmadığını belirten Azboy, hastaların anatomik özelliklerinin de bu süreçte etkili olabileceğini ifade etti.
Tibia kemiğindeki eğimin fazla olması, diz bağlarında gevşeklik bulunması ve daha önce menisküs yırtığı yaşanmasının risk faktörleri arasında yer aldığını söyleyen Azboy, kadın hastalarda da yeniden yaralanma riskinin daha yüksek olabildiğine dikkat çekti.
"DİZİNİZ İYİCE GÜÇLENDİKTEN SONRA SPORA BAŞLAYIN"
Ameliyat sonrası rehabilitasyon programına uyulmasının ve fiziksel aktivitelerin kademeli olarak artırılmasının önemine değinen Azboy, her hastanın iyileşme sürecinin farklı olduğunu vurguladı.
Azboy, şu uyarılarda bulundu:
"Her hastanın serüveni farklıdır. Kimi hastalarda genel ligaman gevşekliği vardır, kimilerinde eşlik eden menisküs ve kıkırdak sorunları vardır. Bu nedenle kendinizi başkaları ile kıyaslamayın. Zamanından önce spora başlamayın. Vaktinizi bekleyin. Dizinizin kuvvetlendiğinden emin olun ve gerekli testleri mutlaka yapın. Hekiminizden müsaade alın. Ondan sonra kademeli olarak spora başlayın."
Azboy, spora dönüş öncesinde gerekli değerlendirmelerin yapılmasının yeniden yaralanma ve tekrar ameliyat olma riskini azaltabileceğini belirtti.
