Metehan UD / EGEDESONSÖZ – Aydın ve Muğla sınırları içerisinde yer alan, antik çağda Latmos olarak bilinen Beşparmak Dağları’nda taş ocağı faaliyetleri her geçen gün genişliyor. Bölgenin hemen yanı başında art arda açılan ocaklar; tarih, kültür, jeolojik yapı ve doğal yaşam üzerinde geri dönülmesi zor tahribatlara yol açıyor.
Yaklaşık 8 bin 500 yıllık kaya resimlerine ev sahipliği yapan ve dünyada benzeri az bulunan jeolojik özellikleriyle bilinen Latmos’ta planlanan yeni bir taş ocağı projesi için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı onay verdi. Doğanlar Madencilik için başvurusu kapsamında projeler için “ÇED Gerekli Değildir” kararı alındı.
Bu kapsamda Doğanlar Madencilik, Aydın’ın Karpuzlu ilçesine bağlı Arapkırı Köyü sınırlarında yer alan 14,85 hektarlık ÇED sahasında feldspat–kuvarsit ocağı kurmayı planlıyor. Proje kapsamında yılda 1 milyon ton üretim yapılması, ayrıca 350 bin ton kapasiteli kırma-eleme tesisinin faaliyete geçmesi öngörülüyor. Proje ömrü 10 yıl olarak belirtilirken, süre uzatımlarıyla bu sürenin 30 ila 40 yıla kadar çıkabileceği ifade ediliyor.
Taş ocağı çalışmaları nedeniyle yaklaşık 4 bin 850 ağacın kesileceği belirtilirken, hammadde çıkarımının dinamit patlatma yöntemiyle yapılacağı da proje dosyasında yer alıyor.
Öte yandan söz konusu ÇED sahası, Aydın–Muğla–Denizli Planlama Bölgesi’ni kapsayan 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı’na göre “orman alanı” ve “önemli doğa alanı” sınırları içerisinde bulunuyor. Bu durum, Latmos’un doğal ve kültürel mirasının geleceğine ilişkin endişeleri bir kez daha gündeme taşıdı.
LATMOS: FIRTINA TANRISININ EVİ
Latmos’un geçmişine dair kültür izleri, Neolitik Dönem’e kadar uzanıyor. Latmos, Anadolu’nun kutsal kabul edilen dağlardan biri. Bu dağ sisteminin en tepe noktası olan Tekerlek Dağ, 'Fırtına Tanrısının evi' olarak kabul ediliyor. Fırtına Tanrısı, Hititler döneminde Tarhunt, Antik Çağ’da ise Zeus olarak karşımıza çıkıyor. Antik Yunan mitolojisinde bu dağların, Ay Tanrıçası Selene’nin sevgilisi genç çoban ve avcı Endymyon’u gizlediği mağarayı barındırdığına inanılıyor. Hristiyanlık döneminde Latmos bölgesi korunaklı ve huzurlu bir bölge olması nedeniyle manastırlar için bir tercih edilmiş. Latmos’da bilinen en erken buluntular, 7-8 bin yıl öncesine ait kaya resimleri. 1994'te Anneliese Peschlow-Bindokat tarafından keşfedildiğinden bu yana 170’den fazla farklı kaya resmi belgelendi. Bu sayının gelecekte yeni araştırmalar sonucu daha da artması bekleniyor. Latmos kaya resimleri Anadolu’daki en önemli tarih öncesi keşiflerinden biri kabul ediliyor. bölgenin milli park ve jeopark ilan edilmesi için yıllardır mücadele veriliyor.