Benim aldığım bilgilere göre; Milli Savunma Bakanlığı’nın halen yürüttüğü çalışmalar arasında, kısa vadede mevcut bedelli askerlik sistemini değiştirecek somut bir düzenleme bulunmuyor. Asker alma sistemi ve personel planlamasına ilişkin teknik değerlendirmeler rutin olarak yapılsa da bunların “Kışlasız bedelliye geçiliyor” şeklinde yorumlanmasını gerektirecek bir aşamaya gelinmediği ifade ediliyor. Bakanlık kaynakları da kamuoyuna yaptıkları açıklamalarda, bedelli askerlikte 28 günlük temel askerlik eğitiminin kaldırılmasına yönelik bir çalışma olmadığını vurguluyor.
PROFESYONEL ORDU MODELİ TARTIŞMAYI CANLI TUTUYOR
Bu değerlendirmelere rağmen konu gençlerin gündeminden bir türlü düşmüyor. Türk Silahlı Kuvvetleri’nin son yıllarda profesyonel personel yapısını güçlendirmesi, zorunlu askerlik sisteminin geleceğine ilişkin tartışmaları da beraberinde getiriyor. Uzman erbaş, sözleşmeli er ve profesyonel personel sayısındaki artış, bedelli askerlik uygulamasının ileride yeniden şekillendirilebileceği yorumlarına neden oluyor.
Savunma kulislerinde, böyle bir değişikliğin yalnızca askeri değil; siyasi, hukuki ve toplumsal boyutlarının bulunduğuna dikkat çekiliyor. Bu nedenle olası bir değişikliğin ancak kapsamlı bir hazırlık ve siyasi iradeyle hayata geçirilebileceği ifade ediliyor.
KANUN TEKLİFİ BEKLİYOR
Kışlasız bedelli askerlik konusundaki tek somut adım TBMM’ye sunulan kanun teklifi oldu. DEVA Partisi Mersin Milletvekili Mehmet Emin Ekmen, gençlerin iş ve eğitim hayatlarının bölünmemesi ile temel askerlik eğitiminin kaldırılması amacıyla, “kışlasız bedelli askerlik” uygulamasına yönelik bir kanun teklifi verdi. Teklif, temel askerlik eğitiminin kaldırılmasını öngörüyor. Ancak bu düzenleme hükümetin hazırladığı bir yasa tasarısı niteliğinde değil ve şu aşamada yasalaşma yönünde ilerleyen bir süreç bulunmuyor. AK Parti kaynakları da bedelli askerlik sisteminde köklü bir değişiklik konusunda parti organlarına gelmiş bir çalışmadan söz etmiyor.
YAKIN VADEDE BEKLENTİ OLUŞMAMALI
Ankara siyasi çevrelerinde ve TBMM kulislerinde bu konudaki hâkim görüş, bedelli askerlik uygulamasının mevcut yapısıyla devam edeceği yönünde. Önümüzdeki dönemde bedelli ücretleri, celp dönemleri ve başvuru usullerine ilişkin teknik güncellemeler yapılması mümkün görülse de temel askerlik eğitiminin tamamen kaldırılmasına yönelik bir düzenlemenin yakın vadede gündeme gelmesi beklenmiyor. Bununla birlikte, Türkiye’nin güvenlik ihtiyaçları, profesyonel orduya geçiş süreci ve askerlik sistemine ilişkin reform tartışmaları sürdükçe, “kışlasız bedelli” başlığının zaman zaman yeniden gündeme gelmesi sürpriz olmayacak.