EGEDESONSÖZ - İzmir’in Kiraz ilçesinde kaçak kazı sırasında ortaya çıkarılan iki tümülüsün bulunduğu alan, İzmir 1 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu kararıyla 1. derece arkeolojik SİT alanı olarak tescil edildi.
Kiraz ilçesi Yeniköy Mahallesi’nde özel mülkiyete ait 109 ada, 2 parselde yer alan tarla vasıflı taşınmazda yapılan kaçak kazı sonrası tümülüs kalıntıları tespit edildi. Konuya ilişkin Ödemiş Müze Müdürlüğü’nün talebi ve ilgili kurumların görüşleri doğrultusunda dosyayı değerlendiren Koruma Bölge Kurulu, biri tahrip edilmiş, diğeri ise sağlam durumda olan iki tümülüsün bulunduğu alanın korunması gerektiğine karar verdi.
Kurul, söz konusu alanın 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında 1. derece arkeolojik SİT alanı olarak tescil edilmesini kararlaştırdı. Bu kapsamda taşınmazın tapu kaydına “kısmen 1. derece arkeolojik SİT alanıdır” şerhi düşülecek.
Koruma süreci kapsamında alana ilişkin koruma amaçlı imar planlarının hazırlanması istenirken, bu planlar tamamlanana kadar geçiş dönemi koruma esaslarının 3 yıl süreyle geçerli olacağı belirtildi. Ayrıca kaçak kazı sonucu açılan çukurların Müze Müdürlüğü denetiminde kapatılması ve alanda yeni kaçak kazı girişimlerine karşı güvenlik önlemleri alınması kararı verildi.
Öte yandan kaçak kazıya ilişkin suç duyurusunda bulunulduğu, yürütülen soruşturmanın sonucunun da Koruma Bölge Kurulu’na bildirileceği ifade edildi.
TÜMÜLÜS NEDİR?
Tümülüslerin, antik dönemde genellikle soylular ve yerel yöneticiler için yapılan anıtsal mezar yapıları olduğu biliniyor. Bu tür arkeolojik buluntular, geçmiş yerleşimlerin sosyal yapısı ve tarihine ilişkin önemli bilgiler sunarken, uzmanlar söz konusu alanların bilimsel yöntemlerle korunmasının büyük önem taşıdığını belirtiyor.
Kararda şu ifadeler yer aldı:
İzmir İli, Kiraz İlçesi, Yeniköy Mahallesi, özel mülkiyete ait, 109 ada, 2 parselde kayıtlı, tarla vasıflı taşınmazda tespit edilen ve 2863 sayılı Kanun'un 6. maddesinde belirtilen özellikleri taşıyan, biri tahrip edilmiş, diğeri ayakta olan 2 tümülüs yapısının bulunduğu alanın karar eki paftada sınırları işaretli ve koordinatları belirtilen haliyle 2863 sayılı Kanun'un 7. maddesi gereği ve Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulunun 05.11.1999 tarih ve 658 sayılı ilke kararı dikkate alınarak 1. derece arkeolojik sit alanı olarak tescil edilmesine, sit fişinin uygun olduğuna; tapunun özel mülkiyetine ait 109 ada, 2 parselinde kayıtlı taşınmazın tapu sicil kaydına "kısmen 1. derece arkeolojik sit alanındadır" şerhinin konularak Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğüne bilgi verilmesine; 2863 sayılı Kanun'un 17. maddesi gereğince taşınmaza yönelik koruma amaçlı imar planlarının hazırlanarak Kurulumuza iletilmesine, koruma amaçlı imar planlarının Kurulumuza iletilmesine kadar geçecek süre içinde kararımız eki geçiş dönemi koruma esasları ve kulanım şartlarının 3 yıl süre ile geçerli olmak koşuluyla uygun olduğuna, açılan kaçak kazı çukurlarının Müze Müdürlüğü denetiminde kapatılmasına, kaçak kazıya yönelik suç duyurusunda bulunulduğu anlaşıldığından soruşturmanın sonucundan Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğüne bilgi verilmesine, alanda kaçak kazılara yönelik güvenlik önlemlerinin alınmasına karar verildi.