İzmir’’de bir ’‘Sosyal Belediyecilik’’ örneği-1

Yerel yönetimler, kentlerin ana sorunlarına yönelik sosyal projeler üreterek kentlinin sorunlarına çağdaş çözümler üreten sosyal kurumlardır.’¶

Hızlı kentleşme ve göçün yarattığı sorunlar ve bu sorunlarla baş edebilme belediyelerin en ciddi problemleridir.Belediyeler, üretken ve kendine yeterli bir döngü içine girmezlerse kentsel sorunlar çığ gibi büyür.

’‘Sosyal Belediyecilik’’ akılcı, bilimsel, çağdaş düşünceyle, yaratıcı ve üretici anlayışlarla gerçekleştirilebilir.Yerel Yönetimler devletin halka uzanan elleridir.Bu bağlamda çağdaş değerler açısından ortak bir bilincin oluşumunda ve geleceğe yönelik kentsel tasarımlarda belediyelerin önemi inkar edilemez. Sosyal belediyecilik, sorunun değil çözümün parçası olma anlayışına sahip olmaktır.

15 Ocak 2010 tarihinde yazmış olduğum yazımda ’“Belediyelerimiz ’‘sosyal belediyecilik’’ yapıyor mu?’” başlığını taşıyordu. Araştırdık, gezdik, yerinde gördük. İşte Karşıyaka Belediyesi ve ’‘sosyal belediyecilik’’.

29 Mart Yerel Yönetim Seçimleri öncesinde belediye başkan aday adayları ve sonrasında adaylıkları netleşen belediye başkan adayları, hep ’‘sosyal belediyecilik’’ anlayışına vurgu yaparak sahaya inmişlerdi. Özellikle CHP adayları sosyal belediyecilik yapacaklarını açıkça söylemişlerdi.

Eski başkanlar ve heyecanlı yeni başkan adayları umut dağıtıyorlardı. Bu konuda yorum yapmak çok erken; çünkü seçimler yapılalı on bir ay oldu. Yeni kazanan başkanların önünde uzun bir süreç var.Onların da yapacaklarını izleyeceğiz. Günü gelince, onları da yazacağız.

Ancak, ikinci defa belediye başkanlığı görevine gelen Karşıyaka Belediye Başkanı Cevat Durak’’ın geçtiğimiz dönemde 1000 günde neler yaptığını yerinde gözlemledik. Gerçekten ’‘Sosyal Belediyecilik’’ anlayışını yaptıklarıyla, yapacaklarıyla yerinde inceledik, çok işler başardığına tanık olduk.

Cevat Durak, ’‘önce insan’’ sloganıyla hareket etmiş ve 1000 günde Karşıyaka’’da neler yaratmış.Karşıyaka ilçesi 2009 yerel yönetim seçimlerinden önce Bayraklı’’nın da içinde yer aldığı bir kentti. Farklı iki dokuyu birlikte barındırıyordu. Anadolu caddesi farklı iki dokunun ayrışımını yapıyordu.Karşıyaka Belediyesi bu ayrışmanın sonucunda, nüfusunun %43’’ünü, topraklarının %60’’ını kaybetmiş ve gelir kaynakları önemli ölçüde azalmıştır.

Bakın, Cevat Durak şöyle diyordu;

’“Bir düşünün; ülkenin hem coğrafi anlamda, hem de kültürel anlamda en batısında olacaksınız, çağdaş kentli kimliğinizle ön plana çıkacaksınız, yurttaşlık bilincinin en geliştiği bölge olduğunuz iddiasında bulunacaksınız ama yerel iktidarınız derme çatma yapılar ve kiraladığınız iş hanı katlarında hizmet verecek. Bu yetmezmiş gibi üretim kalbimiz olan belediye şantiye alanımız, çağdaş çalışma koşullarından uzak, gece kondular arasında sıkışıp kalacak, köhne bir tesis konumunda üretimden düşmüş, köhne bir tesis konumunda gün dolduruyor olacak.’”

’“Ülkenin en batısındaki bu çağdaş kentte; sanata, kültüre, spora, eğitime yönelik yapacağınız faaliyetleri sergileyecek tesisleriniz olmayacak.’”

Cevat Durak, bu söylemini göreve geldiği ilk günlerde yani bundan 1270 gün önce söyleyerek yola çıkmıştı. Aradan geçen bu zaman içerisinde Karşıyaka’’da neler olmuş, hangi noktaya gelinmiş, ’‘sosyal belediyecilikte’’ ne kadar yol alınmış, adım adım izleyelim.

Sağlıklı çalışmanın imkansız hale geldiği, hiçbir sosyal tesisin bulunmadığı, üretim bantlarının kapatıldığı, küçük onarımların yapılabildiği bir harabeyi yeniden planlayarak dev bir idare binasının olduğu, modern yemekhane ve sendika temsilcilerinin oturabileceği ofislerin bulunduğu, kuaför ve kafeteryanın yer aldığı, makine parkurları yenilenmiş, teknik atölye ve depoları yenilenmiş, üretim bantlarının tüm kentin ihtiyaçlarına cevap verebilecek kapasiteye çıkarıldığı, asfalt planı, beton santralleri, hizmet araçları ile iş makineleri parkı ve diğer üniteleriyle dev üretim tesislerinin yer aldığı son derece modern ve işlevsel niteliklere sahip şantiye tesisleri gerçekten mükemmel düşünülmüş.

Yedi ayrı yerde dağınık ve birbirinden kopuk birimlerde hizmet vermeye çalışan Karşıyaka Belediyesi, yeni hizmet binasıyla kurumsal bir yapıya kavuşturulmuş, tüm birimler aynı binanın içinde planlanmış, vatandaşlar bütün işlerini bu bina içinde hallederek eski dağınıklıktan kurtarılmış ve bu modern bina 300 günde tamamlanmıştır.

Büyük kentlerin en büyük hastalığı olan gecekondulaşma Karşıyaka’’da ve özellikle Bayraklı’’da had safhaya ulaşmıştır. Birçok yerel yöneticinin uykusunu kaçıran bu kangren olmuş yaraya, üç yıllık dönemde el atılmış. Belediyenin kaynakları harekete geçirilerek yaratılan katma değerlerle 1000’’e yakın konut tamamlanarak hak sahiplerine verilmiş, Zübeyde Hanım Mahallesi’’nde 808 konut olmak üzere insana yakışır, çağdaş, sağlıklı konutlar ailelere dağıtılmıştır.

Yalı Mahallesi ve Örnekköy’’de Kent Dönüşümü Projesi kapsamında yapılan yıkımlarda ailelere psiko-sosyal ve ekonomik destek verilerek, ailelerin belirli ihtiyaçları karşılanarak, insan merkezli çok disiplinli ’‘Kent Dönüşüm’’ projeleri hayata geçirilmiş olup; böylece kentsel dönüşümde ilk adım atılmış ve tamamlanmıştır.

Karşıyaka gibi eğitim seviyesinin yüksek olduğu, kentli olma bilincinin yerleştiği bir şehrin olmazsa olmazı kültür ve sanat merkezleridir.

Aydın Güven Gürkan Kültür Merkezi, Bülent Ecevit Kültür Merkezi, İhsan Alyanak Kültür Merkezi, Mavişehir Kongre ve Kültür Merkezi gibi farklı mahallerdeki bu modern kültür merkezleri Karşıyaka’’ya yakışır nitelikte olup, hizmete sunulmuştur.

Ülkemizde ücretsiz olması gereken sağlık hizmetleri inanılmaz ölçüde paralı hale gelmiştir. ’‘Sosyal Belediyecilik’’ anlayışıyla Karşıyaka Belediyesi vatandaşlara sağlık sorunlarının çözümünde onların yanında yer alarak; 75. yıl Postacılar Sağlık Evi, Bayraklı Sağlık Evi, Girne Sağlık Evi gibi üç sağlık merkezinde ücretsiz sağlık hizmetleri Karşıyakalıların hizmetine sunulmuştur.