EGEDESONSÖZ - İzmir’in Aliağa ilçesinde faaliyet gösteren İzdemir-II Termik Santrali, Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) sürecine ilişkin yeni karar ve açılan dava kapsamında yeniden yargı gündemine taşındı. Daha önce Anayasa Mahkemesi’nin ihlal kararı ile birlikte yerel mahkeme tarafından ÇED süreci iptal edilen santral için, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın yaptığı yeni başvurunun ardından ikinci kez “ÇED Olumlu” kararı verilmişti. Bu kararın ardından Ege Çevre ve Kültür Platformu (EGEÇEP) ve bölge halkı yeni bir dava açarak süreci yargıya taşıdı.
Çevre savunucuları, daha önce verilen yargı kararlarına rağmen yeni bir ÇED süreci başlatılmasının hukuka aykırı olduğunu savunurken, Anayasa Mahkemesi kararının ve iptal edilen ÇED sürecinin dikkate alınmadığını öne sürdü. Bölgedeki ekoloji örgütleri, Aliağa, Foça ve Menemen hattında biriken kirliliğin giderek arttığını, bunun yalnızca tek bir tesisle sınırlı olmayan kümülatif bir çevresel baskı yarattığını ifade etti.
Dava süreci devam ederken çevre örgütleri ve yurttaşlar, yaklaşan duruşma öncesi kamuoyuna katılım çağrısı yaptı. Yapılan çağrıda, termik santral politikalarının iklim krizini derinleştirdiği ve temiz hava ile yaşam hakkının tehdit altında olduğu vurgulandı.
Davanın duruşması, yarın, 30 Haziran 2026 Salı günü saat 10.25’te İzmir 5. İdare Mahkemesi’nde görülecek, EGEÇEP ise saat 10:00'de adliye önüne çağrı yaptı.
Açıklama şu şekilde:
Aliağa-İZDEMİR Termik Santrali hakkında, Anayasa Mahkemesi’nin ihlal kararı ve daha önceki “ÇED Olumlu” kararını iptal eden idare mahkemesi kararları yok sayılarak, 2009/7 sayılı Genelge’ye dayanılarak 06.03.2025 tarihinde yeniden “ÇED Olumlu” kararı verilmişti.
Bu karara karşı açılan davada mahallinde keşif yapılıp bilirkişi raporu alınmış olup duruşma yarın görülecektir.
Aliağa, Foça, Menemen ve İzmir’in havasını kirleten, Aliağa’daki kümülatif kirliliği büyüten ve iklim krizini derinleştiren termik santral politikalarına karşı temiz hava ve yaşam hakkımızı savunuyoruz.
Tüm yaşam savunucularını, ekoloji örgütlerini, demokratik kitle örgütlerini ve yurttaşları duruşmaya katılmaya ve bu davayı kamuoyuna duyurmaya çağırıyoruz.
Buluşma: 30 Haziran 2026 Salı, Saat 10.00
Buluşma Yeri: İzmir Bölge Adliye Mahkemesi önü
Duruşma Saati: 10.25
İzmir 5. İdare Mahkemesi
NELER YAŞANDI
İzmir Büyükşehir Belediyesi, Aliağa İlçesi’nde ruhsatsız faaliyet gösteren İzdemir Enerji Elektrik Üretim A.Ş. için faaliyetten men kararı almış ve santrali mühürlemişti. Ancak mühür kararı ile ilgili şirketin açmış olduğu davada mahkeme yürütmeyi durdurma kararı verdi ancak yürütmeyi durdurma Bölge İdare Mahkemesi tarafından bozuldu. İzmir Valiliği’nin santral için ruhsat düzenlenmediğini bildirmesi üzerine mahkeme, ruhsatsız çalışmanın hukuken sabit olduğunu belirtti. Şirketin itirazı ise İzmir Bölge İdare Mahkemesi tarafından kesin olarak reddedildi. Öte yandan İzmir Büyükşehir Belediyesi de mahkemeye dava dilekçesi vererek müdahillik talebinde bulundu.
ANAYASA İPTAL ETMİŞTİ
'ÇED Olumlu' kararına karşı açılan iptal davasının Danıştay tarafından reddedilmesi üzerine süreci Anayasa Mahkemesine taşıyan EGEÇEP, İzmir Barosu, İzmir Tabip Odası, Menemen Sanatkarlar ve Esnaf Odası, Menemen Esnaflar Odası, S.S.Menemen Esnaf ve Sanatkarlar Kredi ve Kefalet Kooperatifi, Menemen Şoförler ve Otomobilciler Odası Başkanlığı ve Menemen Ziraat Odası ve Ekoloji Kollektifi Derneği santrale verilen izinlerin iptalini istemişti.
Anayasa Mahkemesi İzdemir Enerji Santrali II'ye verilen ÇED olumlu kararına itiraz davasının reddedilmesini Anayasa'ya aykırı bulmuş ve özel hayata saygı maddesinin ihlal edildiğine dair karar vermişti. Karar sonrası dosyanın yeniden görüşüldüğü İzmir 5. İdare Mahkemesi projenin ÇED dosyasını iptal etti.
Karar üzerine yeniden harekete geçen şirket yeniden ÇED başvurusunda bulundu. Yeni dosyada projede yer alan endüstriyel atık depolama alanlarının çıkarıldığı görüldü.
İZDEMİR TERMİK SANTRALİ HAKKINDA
Enerji Günlüğü'nde yer alan bilgilere göre; İzmir Demir Çelik Sanayi AŞ'nin %85,44 oranında bağlı ortaklığı İzdemir Enerji Elektrik Üretim AŞ tarafından Aliağa'nın Horozgediği Köyü'nde kurulan İzdemir Enerji Santrali II için endüstriyel ve tehlikeli atık depolama alanı dahil olacak şekilde 17 Haziran 2010 tarihinde 'Çevresel etki değerlendirme (ÇED) olumlu' kararı verilmişti. İthal kömüre dayalı elektrik üretim tesisi olarak çalışan ve yılda yaklaşık 2,664GWh elektrik üretimi yapan tesisin 370MW kurulu gücü bulunuyor.