EGEDESONSÖZ - Gaziemir Belediye Meclisi’nin Nisan ayı olağan toplantısının birinci birleşiminde AK Partili Meclis Üyesi Uğur İnan Atmaca, “Universe” adlı yazılımın belediyeye kazandırılma sürecinden şirket yapısına, hukuki boyutundan teknik altyapısına kadar birçok başlıkta kapsamlı değerlendirmeler yaptı.
Atmaca, konuşmasının başında 2 Mart 2026 tarihli meclis toplantısını hatırlatarak, Belediye Başkanı tarafından söz konusu yazılımın bir belediye memurunun ortağı olduğu şirket tarafından “şartsız bağış” kapsamında verildiğinin ifade edildiğini aktardı. Bu bağış sayesinde belediyenin yıllık 3 ila 5 milyon liralık bir maliyetten kurtulduğunun belirtildiğini söyledi.
Atmaca, bu noktada söz konusu bağışın içeriği ve taraflar arasındaki ilişkinin detaylarının kamuoyuna açık ve net bir şekilde ortaya konulması gerektiğini vurguladı.
MEMUR-ŞİRKET İLİŞKİSİNE DİKKAT ÇEKTİ
Atmaca, ilgili belediye personelinin yalnızca ortak olduğu yönündeki açıklamaların yeterli olmadığını belirterek, kamuya açık veriler üzerinden yaptığı değerlendirmeleri paylaştı. Buna göre Atmaca, söz konusu kişinin geçmişte Menderes Belediyesi’nde Bilgi İşlem Müdürü olarak görev yaptığını, “AvA” adlı yazılım şirketinin kurucuları arasında yer aldığını ve şirket hisselerinin büyük bölümüne sahip olduğunu ifade etti.
Atmaca ayrıca, şirketin zaman içinde unvan değiştirerek “Universe Yazılım Bilgisayar Pazarlama Ticaret ve Sanayi A.Ş.” adıyla faaliyetini sürdürdüğünü ve aynı adres üzerinden hizmet vermeye devam ettiğini söyledi.
657 SAYILI KANUN KAPSAMINDA DEĞERLENDİRME
Atmaca, konuşmasında 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na da atıfta bulundu. İlgili memurun ticari faaliyetlerle bağlantısının ve yazılımın tanıtım süreçlerinde yer almasının, kanunun 28, 29 ve 30’uncu maddeleri kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini dile getirdi.
Atmaca, farklı belediyelerde yapılan sunumlar, medya röportajları ve çeşitli platformlarda gerçekleştirilen tanıtımların “pazarlama faaliyeti” olarak yorumlanabileceğini belirterek, bunun hukuki açıdan incelenmesi gerektiğini ifade etti.
“BAĞIŞ” SÜRECİNİ SORGULADI
Atmaca, yazılımın “şartsız bağış” olarak sunulmasına rağmen, bu durumun belediye ile şirket arasında dolaylı bir ticari ilişki doğurup doğurmadığının netleştirilmesi gerektiğini söyledi. Şirketin internet sitesinde Gaziemir Belediyesi’nin referans olarak gösterildiğini belirten Atmaca, bunun kamu gücünün ticari faydaya dönüştürülmesi anlamına gelebileceğini dile getirdi.
Atmaca ayrıca şirketin mali verilerine ilişkin değerlendirmelerde bulunarak, bazı yıllarda “matrahsız” beyan verilmesine rağmen çok sayıda belediyeye hizmet sunulduğu yönündeki ifadelerin çelişki oluşturduğunu kaydetti.
VERİ GÜVENLİĞİ KONUSUNDA UYARDI
Atmaca, teknik başlıklara da değinerek yazılımın veri güvenliği açısından taşıdığını iddia ettiği risklere dikkat çekti. Atmaca, bazı kayıtların internet ortamında korunaksız şekilde erişilebilir olduğuna yönelik bulgular bulunduğunu ileri sürdü.
Belediyeye ait verilerin güvenliğinin nasıl sağlandığının net olmadığını iddia eden Atmaca, yazılımın altyapısı ve kaynak kodlarına ilişkin şeffaflık bulunmadığını da ileri sürdü.
Atmaca ayrıca, “satıcıya bağımlılık” riskine dikkat çekerek, yazılımın ilerleyen süreçte ücretli hale gelmesi ya da desteğin kesilmesi durumunda belediyenin mağdur olabileceğini ifade etti.
17 MADDELİK SORU LİSTESİ
Atmaca, konuşmasının sonunda belediye yönetimine yönelttiği 17 soruyu da meclis kürsüsünden paylaştı. Bu sorular arasında yazılımın kabul süreci, ihale yapılıp yapılmadığı, mali yükümlülükler, veri mülkiyeti ve hukuki sorumluluklar gibi başlıklar yer aldı.
Atmaca şu soruların yanıtlanmasını istedi:
1. Söz konusu yazılımın kabulüne ilişkin Belediye Meclisi kararı mevcut mudur? Varsa karar tarih ve sayısı nedir?
2. Yazılımın kabulü şartsız bağış mı, şartlı bağış mı, protokol mü, lisans sözleşmesi mi, yoksa hizmet sözleşmesi mi niteliğindedir?
3. Böyle bir gereksinimin tedariği için hangi hukuki gerekçeyle ihale sürecine tabi tutulmadığına dair idari görüş veya hukuk birimi değerlendirmesi var mıdır?
4. Yazılım belediyeye ait fiziksel/sanal sunucularda mı çalışmaktadır?
5. Yazılım tamamen karşılıksız mıdır? Kurulum, eğitim, bakım, destek, güncelleme, sunucu hizmeti veya benzeri herhangi bir bedel ödenecek midir?
6. Dört yılın sonunda lisans bedeli talep edilecek midir? Devam edilmemesi halinde sistem erişimi kapatılacak mıdır? Arşiv kayıtlarına erişim devam edecek midir?
7. Herhangi bir zamanda yazılımdan vazgeçilmesi durumunda "satıcıya bağımlılık" (vendor lock-in) durumunun oluşmaması için Belediyenin hazırlamış olduğu bir uygulanabilirik (fizibilite), bilgi güvenliği ve başka yazılıma taşıma (migration) raporları var mıdır?
8. Herhangi bir zamanda yazılımdan vazgeçilmesi durumunda "kaydı tutulan bilgi ve belgelerin" başka bir sisteme taşınması ya da eski usule dönüştürülmesi sırasında oluşacak "veri taşıma maliyeti", "personel eğitimi" ve "devam eden süreçlerin nasıl takip edileceği" incelemesi yapılmış mıdır?
9. Yazılımda tutulan tüm başvuru verilerinin mülkiyeti kime aittir? Şirket tarafından verilere erişim var mıdır? Bu verilerin erişim kayıtları Belediyemizce tutulmakta mıdır?
10. Veri tabanı açık ve taşınabilir formatta mıdır? Belediyenin başka bir yazılıma geçmesi halinde veriler eksiksiz aktarılabilecek midir?
11. Yazılımın kaynak kodu belediyeye teslim edilmiş midir? Kodlar incelenmiş midir? Yazılımın güvenlik ve sızdırma testleri yapılmış ve Belediyece onaylanmış mıdır?
12. Aynı yazılımın Devlet Malzeme Ofisi (DMO) kataloglarında satışının bulunup bulunmadığı araştırılmış mıdır? Zira DMO tarafından lisans satışı yapıldığı görülmüştür.
12. DMO Tekno Katalog (https://www.dmo.gov.tr/TeknoKatalog/Urun/Detay/4604040 1175398) sayfasında "115529-K4631 UNİVERSE TEKNOLOJİ Uni-50 İmar Süreç Yönetimi Yazılımı Süreç Kontrol Yazılımı" adı altında 698.284,80 TL + vergiler olacak şekilde tedariğe sunulan yazılımdan ve geçmiş ihale kayıtlarında 396.000,00 TL bedelle lisans yenilemesi yapıldığına (https://app.ihalepro.com/ihalepro/firmalar/universe-yazilim-bilgisayar-pazarlama-ticaret-ve-sanayi-anonim-sirketi/Njr1WV/genel/sozlesmeler/sattigi-kalemler?page=1&sort-tenderDate&direction=desc) dair bilgiye rağmen hangi rapora istinaden beyan edilen "her yıl üç milyon beş milyon" tutarında tasarruf sağlanmaktadır? Bu bedeller neye göre hesaplanmıştır?
13. Belediyede daha önce kullanılan bir imar yazılımı var mıdır? Varsa bu sistem neden değiştirilmiştir? Eski sistem için yapılan yatırımların akıbeti nedir?
14. Bu "şartsız bağış" adı altında yapılan işlemin Sayıştay denetiminde herhangi bir risk oluşturup oluşturmadığına dair iç değerlendirme yapılmış mıdır?
15. Hizmete alınan "https://universe.gaziemir.bel.tr/" internet adresinde;
- Web Sitesi Kullanımı Hüküm ve Şartları,
- Gizlilik ve Güvenlik Politikaları,
- Çerez Politikası,
- Kişisel Verilerim Korunması ve İşlenmesi Politikaları
Metinleri yer almamaktadır. Bunun gerekçesi nedir?
16. Üye olan vatandaşa ait kişisel veriler ve başvurulara ait bilgiler nerede, hangi sürede saklanmaktadır? Bu verilerin hangi amaçlarla işlendiğine dair bilgilendirme neden bulunmamaktadır? Vatandaş hangi nedenle bilgisinin nasıl şartlarla işlendiğini bilmediği bir sisteme başvurmak zorunda bırakılmaktadır?
17. Yazılımı sağlayan firmanın kuruluş sermayesi 50.000,00 TL olup 2022 yılında Matrahsız, 2023 yılında 11.575,85 TL Matrah ve 2024 yılında Matrahsız vergi beyanı vardır. Yazılımın belediye ve vatandaş için önemli süreçlerde kullanılması planlanlanmakta, bu nedenle kullanımı sırasında oluşacak aksaklık ve gecikmelerden belediyemizin ya da vatandaşın zarar görmesi sonucunda bu zararların tazmini için hangi şartlarda anlaşılmıştır?
BAŞKAN IŞIK’TAN YANIT: TASARRUFA BAKARIM
Daha sonra detaylı yanıt vereceğini kaydeden Gaziemir Belediye Başkanı Ünal Işık “Biz yaptığımız tasarrufa bakıyoruz. Firmanın gelir beyanlarında bulundunuz. Nereden buldunuz ama bir vergi mahremiyeti diye bir şey vardır. Bunların açıklanması yasaktır. Türkiye’de yazılım yapan firmalar gelirler ve kurum vergisinde muaftır. Matrahı var mıdır, yok mudur bilemiyorum ama siz bu belgeleri kimlerden aldınız, bunun da sorgulanması gerekir.” dedi.