EGEDESONSÖZ- İntegral Araştırma Koordinatörü Ümit Yaldız ile Gazeteci Fatih Yapar, SonSöz TV programında ülke ve kent gündemine ilişkin konuları değerlendirdi.
Programda yarın Şakran Cezaevi'nde görülecek olan kooperatif davası ve yaşanan yeni gelişmeler ele alındı.
TUNÇ SOYER NE ALAKA?
Gazeteci Fatih Yapar, yılbaşı öncesinde, var olan soruşturmanın dışında, İzmir İş İnsanları Örnekköy Konut Yapı Kooperatifi'nde "zimmet" iddialarına yönelik başlatılan soruşturmada İzmir Büyükşehir Belediyesi önceki dönem başkanı Tunç Soyer, İZBETON eski genel müdürü Heval Savaş Kaya ile CHP eski il başkanı Şenol Aslanoğlu'nun yeniden tutuklandığını hatırlattı.
Yapar yaptığı değerlendirmede "Büyükşehir ile kooperatif davası ayrıldı. Soyer'in ve Kaya’nın tutuklu olduğu davayı takip ederken yeni duruşmada tahliye beklentisi vardı. Barış Karcı tahliye oldu. Şenol Aslanoğlu için önce ev hapsi çıktı sonrasında kaldırıldı. Yeni yıla giderken ayrılan dava ile ilgili sürpriz bir gözaltı kararı ile birlikte tutuklama gördük. Aslanoğlu ve iki kooperatif yöneticisi yeniden tutuklandı. İçeride olan Soyer ve Kaya için ayrıca bir tutuklama kararı çıktı. Yeni yapılan duruşmada tahliye çıksa bile içeriden çıkamayacaklar. Bu bir kooperatif davası, tarafları ve kooperatiflerle ilgili işlemler yarım yamalaktı. Büyükşehir'in İZBETON içindeki araç kiralama ihalelerinin burada ne işi var demiştik. Kooperatif soruşturması adı altında yürütülen işlemlerde araç takip sistemi ile ilgili yolsuzluklardan bahsediliyor. Bunun ne alakası var demiştik. Şu an makul biçimde ayrılmış oldu. Aslanoğlu kooperatifte var, İZBETON Genel Müdürü kooperatifte var, işi İZBETON’dan veren kişi. Büyükşehir belediye başkanını temsilen Barış Karcı vardı. O dışarıda, tahliye edildi. Tunç Soyer ne alaka?" dedi.
SOYER'İN VE KAYA'NIN DAHİL EDİLMESİ SÜRPRİZ OLDU
Yapılan son operasyonu yorumlayan Yaldız, "Bu Örnekköy operasyonu. Buna benzer pek çok kooperatif var. Uzundere, Gaziemir, Çiğli’de var. Bu kooperatiflerle ilgili ayrı bir soruşturma yürütülmesini bekliyorduk. Tunç Soyer ve Heval Savaş Kaya’nın özellikle Soyer'in bir kooperatif operasyonu özelinde dahil edilmesi sürpriz oldu. Aslanoğlu’nun bu sebepten dolayı yeniden alınabileceğini de konuştuk. Bilirkişi raporunun belki yenisi istenir. Hayatın olağan akışına aykırı şeyler konusunda, bazı etik meseleleri gündeme taşımıştık. Paralar, adresler, aktarımlar birinci, ikinci derece yakınlar üzerinden yapıldığı konular vardı. Bunlar etik sorun. Bu kadar CHP'linin burada ne işi var dedik. Aslanoğlu "elimize yüzümüze bulaştırdık" dedi. Aslanoğlu’nun yakınlarının ne işi var, bu işi neden düzgün yapmadınız diyerek eleştirilerimizi sıraladık. Aslanoğlu basın toplantısında buna benzer ikrarlarda bulundu. "Elimize yüzümüze bulaştırdık" dedi. Yasal açıdan ne sorun var, yargılama gidişatında göreceğiz. 5 Ocak’ta devam edecek olan dava ile son yapılan soruşturma konusunda bir şey var. Soyer'in yeniden tutuklanması... Büyükşehir başkanı iyi bir niyetle yola çıkıyor. Bir kooperatif modeli öne sürüyor. Kooperatif modelini büyükşehir belediye başkanı tercih ediyor. Bunu biraz köpürttüler ve İzmir’in sivil toplumu bu işin içindeydi. Herkes oradaydı. Örnekköy’deki temel atma töreninde herkes oradaydı" dedi.
KÜRSÜDE KONUŞAN SOYER İLE ÖZGENER ARASINDA FARK YOK
Fatih Yapar ise şunları söyledi:
Yıllardır belediyeleri takip ediyorum, en başından beri bu kooperatif dosyasını inceliyorum. Aslanoğlu’na canlı yayında sorduk, kooperatiflerin hisse sahiplerinin, alt taşeronların kimler olduğu, sahiplerinin, ortaklarının kimler olduğunu aynı zamanda kooperatiflerin kimden çimento, demiri nerden aldığı konusunda yazan, soran bir gazete Egedesonsöz. Şu an itibariyle iş insanları, iş dünyası kooperatiflerinde konuşma yapan Soyer ile kürsüden konuşan İZTO Başkanı Mahmut Özgener, EBSO Başkanı Ender Yorgancılar arasında hiçbir farkı yok. Hepsi konuştu. Hukuken de fark yok. İnsanlar kooperatifler için çağrı yaptı.
İKİNCİ OPERASYON DAVAYA DÖNÜŞÜRSE TEK DAVADA BİRLEŞMELİ
Araştırmacı Yaldız ise Soyer'in ikinci kooperatif operasyonuna kasten konulduğu yönünde bir algının olduğunu belirterek "Kooperatif konusunu herkes alkışladı. CHP’nin o dönemki genel başkanı, belediye başkanları, milletvekilleri kooperatiflere övgüler düzdüler. Şimdi köşe bucak kaçıyorlar. Bu bir model. Müteahhit karını ortadan kaldıran, İzmir'in depremselliği konusunda güçlendiren bir sistemdi. Bunu düşünen, uygulayan büyükşehir belediye başkanı var. Oybirliği ile meclisten geçmiş ve işin kooperatif modeli ile çözülmesi konusunda İZBETON’a yetki verilmiş. İZBETON da kooperatife yetki verdi. Onlarda ihale yapıp inşaata başlıyor. Kooperatiflerin işleyişi ile Soyer'in ne alakası olabilir? Soyer şu anda Aslanoğlu tarafından kurulan, Hüseyin Cengiz tarafından yürütülen kooperatifin boyayı nereden aldığını, sıvayı kimin yaptığını, alt yapı işlerinde hangi şirketlerin aracı kullandığının detaylarını bilemeyebilir. Kaldı ki son tutuklamada dolandırıcıya yardım etmekten suçlanıyor. Burada başka bir koku alıyorum. İkinci operasyon bana göre davaya dönüşürse bu dava ile birleşmesi gerekiyor. Konu aynı, konuklar aynı. İki tane Soyer yok ki ayrı ayrı yargılıyorsun. Ana davanın kurucusu olan, hazırlık sürecini yürüten dava savcısı şu an pasif görevde, yetkisi alındı. Başka alanlara kaydırıldı, adliye deyimiyle kızağa çekildi. Soyer’in serbest kalması artık mahkemenin de ikna olduğu bir durumda. Oybirliği ile değil oyçokluğuyla tutuklu yargılanıyor. Soyer aman serbest kalmasın denilerek bu Örnekköy operasyonunu içine sokulmuş gibi duruyor dışarıdan bakıldığında" şeklinde konuştu.
SOYER 5 KERE DAHA TUTUKLANABİLİR
Gazeteci Yapar, diğer kooperatifler ile ilgili işlem yürümesi durumunda neler yaşanılabileceği konusunda "Örnekköy meselesinde eğer Soyer’in sorumluluğu var deniyorsa o zaman 5 kere daha tutuklanabilir. Diğer ilçelerdeki kooperatifleri önünüze alacaksınız, Örnekköy’de tutukluluk kararı verdiğiniz Soyer’e oradaki suçlardan tutuklama çıkartabilirsiniz. Bu hak doğmuştur. Bu da normal değil" açıklamasını yaptı.
BÖYLE GİDERSE KOOPERATİF MESELESİ 40-50 YIL UNUTULUR
Ümit Yaldız ise şunları söyledi:
Bundan sonra hiçbir belediye başkanına kooperatifi konuşturamazsın, düşündüremezsin. Dünyanın en geçerli modeli kooperatif. Ki BM, bu yılı kooperatif yılı ilan etti. Müteahhit karını ortadan kaldıran, en sağlıklı modellerden olan bu modeli belki 40-50 yıl çöpe atmış olacağız"
İŞ SİYASİ CEZAYA DÖNÜŞTÜ
Fatih Yapar ise "Şimdi, modeli kullanarak siz soydunuz, modeli kullanarak milleti dolandırdınız, evleri yapmadınız değerlendirmeleri yapılır. Muhalefet de böyle değerlendirir. Ama bu modeldeki kişileri isim isim okumanız gerekiyor: Yargı teknik olarak Soyer’i buradan ayırmak zorunda. Şenol Aslanoğlu, Örnekköy’de var, Büyükşehir'in Ege Şehir ile yaptığı yine Çiğli’deki kooperatifte var. Kooperatif yöneticisi değil Soyer" dedi. Yaldız devamında "Soyer, kentin yöneticisi. Büyükşehir Belediye Başkanını Örnekköy’den tutuklarsanız bu işin sonu gelmez. Kimse bu işe girmez. Kooperatif modeli uzunca süre gündeme gelemez. İş siyasi cezaya dönüşür, ki dönüştü. Adliye içi hesaplaşma mı var, yoksa biraz daha içeride kalsın mı deniyor siyaset yapılmak için bilemem. Ama hayatın olağan akışına aykırı bir durum var. Kooperatif konusunda bir şey var mı bakılmalı dedik. Belediyenin üst bürokratı olduğu için çok sayıda bürokrat hapse girdi. Tutuklandılar. 4-5 gün polis merkezinde kaldılar. Kooperatifin uygulamalarına bakarsanız Örnekköy’de açılan dava ile başlamalıydınız. Başka bir yerden başladı. Yargılama esası açısından yanlış kurulmuş bir denklem var. Yeniden denklemi kurmak mı istiyorlar. Ondan çok emin değilim. Siyasi albenisi olan isimler eski başkan Soyer, Kaya, Şenol Aslanoğlu. Bunlar popülaritesi olan, simge isimler. Siyasi ambalajlı biçimde kaldığı süre boyunca idari olarak yapacağınız her soruşturmaya gölge düşürürsünüz. Mahkemeden sonra konunun tamamen ayıklanarak asıl noktaya gelinmesi gerekiyor. Kaldı ki kooperatiflerle iyi niyet sözleşmesi yapılmış, kooperatifler kamu zararı doğacak denilen kira ödemeleri dahil her şeyi üstlenmiş, Büyükşehir Belediyesi mağduriyetleri gidermek için çalışma başlatıp ihaleler yapmış. Diğer taraftan eskalasyon güncellemesi üzerinden kimsenin ne kadar mağdur olup olmadığı da tartışılır. Sadece depreme dayanıklılık konusunda biraz daha geç oturacak" değerlendirmesini yaptı.
Konuşmasına devam eden Fatih Yapar şunları söyledi:
Rakamlar belli olmuş. Eskalasyon farkındaki rakamlar belli olmuş. Yeni operasyona konu olan Örnekköy’deki kooperatifin rakamı 4 milyon TL. İnsanların ödeyeceği rakam yeni belli olmuş durumda.
Ümit Yaldız, Soyer'in tutuklu yargılanmasını doğru bulmadığını belirterek "bu tip davalarda özellikle CHP’lilerin yargılandığı davalarda yargıya güven ve Türkiye’deki adalet sistemine bakışı anlamlandırmak ve daha iyi anlamak açısından şu soruyu sorarım, İmamoğlu’nda da sordum. Eğer İmamoğlu, Cumhurbaşkanı adayı olmasaydı başına bunlar gelir miydi? 30 yıl önceki diploması iptal olur muydu? Diğer konular somut belgeler, bilgiler yargılama sürecinde belli olacak. Tunç Soyer, İzmir’deki deprem ve kentsel dönüşüm problemini çözmek için kooperatif modelini kuran Büyükşehir Belediye Başkanı olarak CHP değil AK Parti kimlikli olsaydı, bugün yaşadıklarını yaşar mıydı? Diye soru sorduğumda verilen cevap adaletin gerçekleşme oranını bize gösteriyor. Bir büyükşehir belediye başkanını sorgular ve yargılarsınız da ama tek kişilik hücrede 6 ay tutuklamazsınız. Kaldı ki iddianamelerde Soyer, ‘bu parayı almıştır, bunu telefonla aramıştır, bunu yemiştir’ gibi bir ifade yok. Üstelik kişisel menfaat sağlamadı deniyor. Varsa bir şey bile bu gidişat işi siyasallaştırıyor. Adalet duygusunu siyasal düzlemde meydana getirtiyor. Bu mesajlar insanların zihninde siyasal süzgeçten geçirilerek okutuluyor. Örnekköy kooperatifi ile ilgili Tunç Soyer ne yapmış? Kimi aramış? Gidin orada kooperatif kurun mu demiş? Paraları alın ama evi yapmayın mı demiş? Tam tersine Örnekköy kooperatifindeki yapısal anlamda sorunlu alanın yıkım emrini verdi" değerlendirmesini yaptı.
Fatih Yapar ise şunları söyledi:
Kooperatiflerin içerisinde de Örnekköy en hızlı ilerleyen kooperatif. Büyükşehir Belediyesi ihale de yaptı. Geçenlerde gittim, cam ve çerçevesi takılmış. Tapusunu Büyükşehir’e devredenlerin daireleri 1 ay içerisinde verilecek halde. Projeler ciddi anlamda tamamlanmış gözüküyor.