EGEDESONSÖZ - Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Foça’nın Gerenköy ve Bağarası mahallelerini kapsayan İzmir-Manisa 1/100 bin ölçekli Çevre Düzeni Planı değişikliğini hazırladı. Düzenleme ile yapılaşma imkanı bulunmayan Gerenköy’deki 42 hektarlık kentsel gelişme alanı kaldırılırken, Bağarası’nda yaklaşık 29 hektarlık alan kentsel gelişme alanına dönüştürülecek.
Foça Belediyesi’nin talebi üzerine hazırlanan İzmir-Manisa Planlama Bölgesi 1/100.000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı değişikliği ile ilçedeki iki mahalledeki arazi kullanımları yeniden düzenlendi.
Foça Belediye Başkanlığı’nın 14 Ağustos 2024 tarihli başvurusu doğrultusunda hazırlanan gerekçe raporunda, Gerenköy Mahallesi’nde kentsel gelişme alanı olarak belirlenen yaklaşık 42 hektarlık alanın alt ölçekli planlarda tarım arazisi ve çayır-mera olarak kaldığı, kurum görüşleri nedeniyle yapılaşmaya açılmasının mümkün olmadığı belirtildi.
Raporda, söz konusu alanın mevcut haliyle üst ölçekli planda kentsel gelişme alanı olarak görünmesine rağmen 1/25 bin ölçekli İzmir Büyükşehir Bütünü Çevre Düzeni Planı ve 1/5 bin ölçekli nazım imar planında tarım alanı niteliğinde olduğu ifade edildi.
Plan değişikliğinin gerekçesinde, yapılaşma imkanı bulunmayan Gerenköy’deki alanın kaldırılması, buna karşılık Bağarası Mahallesi’nde daha önce yerleşik alan olarak belirlenen yaklaşık 29 hektarlık bölümün kentsel gelişme alanı olarak düzenlenmesi talep edildi.
Raporda, mülga Bağarası Belediyesi’nin 1997 ve 2003 yıllarında aldığı meclis kararlarıyla söz konusu alanların yerleşik alan olarak belirlendiği, ancak bu bölgelerin mevcut üst ölçekli planda tarım arazisi ve sulama alanı olarak göründüğü aktarıldı.
İzmir İl Tarım ve Orman Müdürlüğü’nün görüş yazısında, Bağarası’ndaki alanların geçmişte alınan belediye meclisi kararlarıyla yerleşik alan olarak belirlendiği belirtilerek, mevzuat kapsamında kurum tarafından yapılacak herhangi bir işlem bulunmadığı ifade edildi.
İzmir Orman Bölge Müdürlüğü ise incelemelerinde plan değişikliğine konu alanların orman sınırları dışında kaldığını ve 2/B kapsamında olmadığını bildirdi.
Plan değişikliğinin en önemli başlıklarından biri ise DSİ’nin görüşü oldu. DSİ 2. Bölge Müdürlüğü, ilk değerlendirmesinde alanın Menemen Sulaması sınırları içinde kaldığını, bazı sulama kanallarının bölgeden geçtiğini ve yapılaşmanın sulama bütünlüğüne zarar verebileceğini belirtmişti.
DSİ, belediyenin gerekli taahhütleri vermesi halinde plan değişikliğine teknik açıdan engel bulunmadığını bildirdi.
Foça Belediyesi tarafından sunulan yeni değerlendirme sonrasında DSİ 2. Bölge Müdürlüğü’nün 6 Mart 2026 tarihli yazısında ise alanda tarımsal üretimin fiilen sona erdiği, yalnızca 6 parselde aktif sulama kullanıcısı bulunduğu ve bu kullanıcıların su ihtiyaçlarının belediye ile İZSU tarafından karşılanacağının taahhüt edildiği belirtildi.
DSİ ayrıca bölgede bulunan yaklaşık bin 880 metre uzunluğundaki sulama hatlarının uzun süredir kullanılmadığını ve teknik işlevini kaybettiğini açıkladı.
Hazırlanan plan değişikliği kapsamında;
- Gerenköy Mahallesi’nde yaklaşık 42 hektarlık kentsel gelişme alanı, “tarım arazisi” kullanımına dönüştürülecek.
- Bağarası Mahallesi’nde yaklaşık 29 hektarlık alan, “tarım arazisi” kullanımından çıkarılarak “kentsel gelişme alanı” olarak planlanacak.
Plan değişikliğinin, Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği’nde yer alan “planın uygulanmasında karşılaşılan güçlüklerin giderilmesi ve değişen verilere bağlı olarak güncellenmesi” hükümleri kapsamında hazırlandığı belirtildi.
Düzenlemenin yürürlüğe girmesiyle birlikte Foça’da üst ölçekli plan kararları, mevcut yerleşim dokusu ve alt ölçekli planlarla uyumlu hale getirilecek.
Plan açıklama raporunda şu ifadeler yer aldı:
Tapu Bilgi Sistemi üzerinden yapılan incelemelerde; ÇDP’de kentsel gelişme alanı olarak planlanan 42 hektarlık alan içerisinde 9 adet taşınmazın bulunduğu, söz konusu taşınmazlardan bir tanesinin karayoluna cepheli olduğu ve arsa vasfı taşıdığı, 7 tanesinin tarla vasfında, 1 tanesinin ise mera (kamu orta malı) olarak tescillenmiş olduğu tespit edilmiştir.
Yapılan değerlendirmeler sonucunda; İzmir İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün bila tarih ve 13349369 sayılı yazısı ile alan DSİ 2. Bölge Müdürlüğünün 06.03.2026 tarih ve 6930655 sayılı belirtilen hususlara uyulması koşuluyla; İzmir İli, Foça İlçesi, Gerenköy Mahallesinde yer alan ve alt ölçekli 1/25.000 Ölçekli İzmir Büyükşehir Bütünü Çevre Düzeni Planında tarım alanı ve çayır-mera olarak düzenlenen, Gerenköy Mahallesi 1/5.000 ölçekli nazım imar planı sınırları dışında kalarak yapılaşma imkanı bulunmayan yaklaşık 42 hektarlık kentsel gelişme alanın “tarım arazisi”, Bağarası Belediye Meclisinin 10.10.1997 tarih ve 9/1 sayılı kararı ve 04.02.2003 tarih ve 7/1 sayılı kararı ile yerleşim alanı olarak belirlenen yaklaşık 29 hektarlık alanın “tarım arazisi” kullanımından “kentsel gelişme alanı” kullanımına dönüştürüldüğü İzmir-Manisa Planlama Bölgesi 1/100.000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı Değişikliği hazırlanmıştır.
