EGEDESONSÖZ - Ege Çevre ve Kültür Platformu (EGEÇEP), Aliağa'da faaliyet gösteren İzdemir Termik Santrali'ne verilen "üretim tesisi uygunluk belgesi"ne karşı açılan davaya ilişkin yazılı bir açıklama yaptı. Platform, davanın mahkemeler arasında yetki tartışması nedeniyle sonuçlandırılamadığını belirterek, santralin bu süreçte faaliyetlerini sürdürdüğünü ifade etti.
EGEÇEP açıklamasında, Aliağa'da 2014 yılından bu yana faaliyet gösteren ve ithal kömürle çalışan İzdemir Termik Santrali'nin, Anayasa Mahkemesi kararına rağmen 2009/7 sayılı genelge kapsamında verilen ÇED olumlu kararıyla çalışmaya devam ettiği öne sürüldü.
Platform, santralin ayrıca işyeri açma ve çalışma ruhsatı olarak bilinen birinci sınıf gayrisıhhi müessese (GSM) ruhsatı olmadan faaliyet gösterdiğinin ortaya çıktığını, bu nedenle İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin mühürleme işlemi gerçekleştirdiğini hatırlattı.
Açıklamada, daha sonra Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın 7554 sayılı Kanun ile 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'na eklenen geçici 34'üncü maddeye dayanarak 22 Aralık 2025 tarihli ve 0003 belge numaralı "üretim tesisi uygunluk belgesi" düzenlediği belirtildi. EGEÇEP, bu belgenin GSM ruhsatı yerine kullanıldığını savundu.
"16 yurttaşla dava açıldı"
Platform, söz konusu belgeye karşı EGEÇEP ile Aliağa, Foça ve Menemen'de yaşayan 16 yurttaşın, 25 Mart 2026 tarihinde belgenin iptali, yürütmenin durdurulması ve Anayasa'ya aykırılık iddiasının değerlendirilmesi istemiyle dava açtığını bildirdi.
Dava dilekçesinde ayrıca dosyanın İzmir Büyükşehir Belediyesi'ne ihbar edilmesinin talep edildiği aktarıldı.
Dosya İzmir'den Ankara'ya gönderildi
EGEÇEP'in açıklamasına göre dava ilk olarak doğal yargıç ilkesi gereği İzmir'de görülmesi gerektiği düşüncesiyle İzmir 6. İdare Mahkemesi'nin 2026/448 esas numarasına kaydedildi. Ancak mahkeme, 15 Mayıs 2026 tarihli kararıyla yetkisizlik kararı vererek dosyanın Ankara İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine hükmetti.
Dosya daha sonra Ankara 15. İdare Mahkemesi'nin 2026/962 esasına kaydedildi. Ancak bu mahkeme de, Hakimler ve Savcılar Kurulu Birinci Dairesi'nin 20 Nisan 2026 tarihli iş bölümü kararı kapsamında davaya bakmaya yetkili olmadığı gerekçesiyle 25 Haziran 2026 tarihinde esas kaydını kapattı.
Son olarak dava dosyasının 3 Temmuz 2026 tarihinde 2026/1216 esas numarasıyla yeniden kayda alındığı belirtildi.
"Henüz yürütmeyi durdurma kararı verilmedi"
EGEÇEP, henüz İzmir Büyükşehir Belediyesi'ne davanın ihbar edilmediğini, yürütmenin durdurulması talebi hakkında da herhangi bir karar verilmediğini açıkladı.
Platform, adli tatilin başlamasına kısa süre kaldığını belirterek, davanın sonbahara sarkmasının beklendiğini ifade etti.
"Hukuk sistemi çok bilinmezli bulmaca haline geldi"
Açıklamada, "Türkiye'nin doğası ve insanları bu kadar güvencesiz olmamıştı. Hukuk sistemi tam bir çok bilinmezli bulmaca haline geldi. Bundan hukuksuz çalışan, ekolojik yıkıma yol açan tesisler yararlanıyor. Dosyamız mahkemeler arasında dolaştırılıyor, hukuka açıkça aykırı olan termik santral çalışmaya devam ediyor" ifadelerine yer verildi.
EGEÇEP, açıklamasının sonunda termik santralden etkilendiğini belirttiği Aliağa, Foça, Menemen, Karaburun ve İzmir'de yaşayan vatandaşlar ile ekosistem adına durumu kamuoyuna duyurduklarını belirterek, İzmir Büyükşehir Belediyesi'ni yasal yetkilerini kullanmaya ve Anayasa'ya aykırılık ile yürütmenin durdurulması talepli davaya yanlarında katılmaya davet etti.
İZDEMİR TERMİK SANTRALİ HAKKINDA
Enerji Günlüğü'nde yer alan bilgilere göre; İzmir Demir Çelik Sanayi AŞ'nin %85,44 oranında bağlı ortaklığı İzdemir Enerji Elektrik Üretim AŞ tarafından Aliağa'nın Horozgediği Köyü'nde kurulan İzdemir Enerji Santrali II için endüstriyel ve tehlikeli atık depolama alanı dahil olacak şekilde 17 Haziran 2010 tarihinde 'Çevresel etki değerlendirme (ÇED) olumlu' kararı verilmişti. İthal kömüre dayalı elektrik üretim tesisi olarak çalışan ve yılda yaklaşık 2,664GWh elektrik üretimi yapan tesisin 370MW kurulu gücü bulunuyor.
ANAYASA İPTAL ETMİŞTİ
'ÇED Olumlu' kararına karşı açılan iptal davasının Danıştay tarafından reddedilmesi üzerine süreci Anayasa Mahkemesine taşıyan EGEÇEP, İzmir Barosu, İzmir Tabip Odası, Menemen Sanatkarlar ve Esnaf Odası, Menemen Esnaflar Odası, S.S.Menemen Esnaf ve Sanatkarlar Kredi ve Kefalet Kooperatifi, Menemen Şoförler ve Otomobilciler Odası Başkanlığı ve Menemen Ziraat Odası ve Ekoloji Kollektifi Derneği santrale verilen izinlerin iptalini istemişti.
Anayasa Mahkemesi İzdemir Enerji Santrali II'ye verilen ÇED olumlu kararına itiraz davasının reddedilmesini Anayasa'ya aykırı bulmuş ve özel hayata saygı maddesinin ihlal edildiğine dair karar vermişti. Karar sonrası dosyanın yeniden görüşüldüğü İzmir 5. İdare Mahkemesi projenin ÇED dosyasını iptal etti.
Karar üzerine yeniden harekete geçen şirket yeniden ÇED başvurusunda bulundu. Yeni dosyada projede yer alan endüstriyel atık depolama alanlarının çıkarıldığı görüldü. 24 Ocak günü şirketin başvurusunu değerlendiren Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı İnceleme ve Değerlendirme Komisyonu (İDK), 12 bin 781 sayfalık proje tanıtım dosyasına 6 saatte inceleyerek onay vermişti.
Ege Çevre ve Kültür Platformu(EGEÇEP), Foça Kent Konseyi ve Foça Tarih ve Doğa Talanına Hayır Platformu üyeleri proje için verilen onayın iptal edilmesini istedi. Ancak santral için yeniden ÇED olumlu kararı verildi. Karar yargıya taşınmıştı.
BÜYÜKŞEHİR MÜHÜRLEDİ
Öte yandan 13 yıldır ruhsatsız çalıştığı kaydedilen santrali geçtiğimiz yıl İzmir Büyükşehir Beledieyesi mühürlemişti. İzmir Büyükşehir Belediyesi Encümeni, 03.03.2025 tarihli 279 sayılı kararıyla işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmadığı gerekçesiyle tesisin ruhsat alıncaya kadar kapatılmasına karar vermişti. Bunun üzerine şirket, kararın iptali için dava açmıştı. 14.03.2025 tarihinde İzmir Bölge İdare Mahkemesi, encümen kararının yürütmesini durdurma kararı vermiş ve üretim faaliyetleri kesintisiz şekilde devam etmişti. Devam eden yargılama sürecinde, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından düzenlenen Üretim Tesisi Uygunluk Belgesi ile tesis ruhsatlı hale geldi. İzmir Bölge İdare Mahkemesi 7. İdari Dava Dairesi’nin kararıyla da ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak dava konusu encümen işlemi iptal edildi. Mahkeme, tesisin ruhsatlı hâle gelmesi nedeniyle kapatma kararının hukuki dayanağının ortadan kalktığını belirtti.
Söz konusu ruhsatın iptali için EGEÇEP bir kez daha dava açmıştı.