EGEDESONSÖZ – Turgutlu Çevre Platformu (TURÇEP), Manisa’nın Turgutlu ilçesindeki Çaldağı Nikel Madeni projesine ilişkin 2006 yılında verilen Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) olumlu kararına karşı yürütülen hukuki mücadelede bilirkişi raporunun proje aleyhine sonuçlandığını açıkladı. Raporda, madencilik faaliyetlerinin su kaynaklarını, tarımsal üretim alanlarını ve çevredeki ekolojik yapıyı olumsuz etkileyebileceği belirtilerek projenin toprak, su ve tarım açısından uygun olmadığı kanaatine varıldı.
TURÇEP, Ege Çevre ve Kültür Platformu’nun (EGEÇEP) katkılarıyla 20 yılı aşkın süredir sürdürdükleri mücadelede yeni bir aşamaya geçildiğini belirtti. Platform, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin davacılar lehine verdiği kararın ardından 2006 yılına dönülerek ÇED kararı hakkında yeniden dava açıldığını bildirdi.
BİLİRKİŞİ RAPORUNDA SU VE TARIM VURGUSU
Mahkeme heyetinin görevlendirdiği bilirkişilerin, davacı ve davalı tarafların görüşlerini aldığı ve proje sahasında yerinde inceleme yaptığı belirtildi. Hazırlanan raporda, projeye konu geniş ocak ve pasa döküm alanlarının içerisinde dere ve su kaynaklarının bulunduğuna dikkat çekildi.
Söz konusu su kaynaklarının çevredeki tarım arazilerinin sulanmasında kullanıldığı, çevre köylerin su ihtiyacını karşıladığı veya bu ihtiyacı karşılayan kaynakları beslediği ifade edildi. Raporda, maden sahasında uygulanması planlanan asitle liç işlemi sırasında su kaynaklarının kirlenebileceği, kirleticilerin aşağıdaki ovada bulunan yeraltı sularına karışarak tarımsal sulamada kullanılan yeraltı suyu kaynaklarını etkileyebileceği değerlendirmesine yer verildi.
ÇED alanının, doğal ekolojik bütünlüğe sahip ve birbiriyle bağlantılı havzaların orta bölümünde bulunduğu belirtilen raporda, sahadaki kazı faaliyetleri ve topografik değişikliklerin su kaynaklarının akış yollarını ortadan kaldırabileceği veya değiştirebileceği kaydedildi.
Raporda, su akış yollarının ocak alanlarının altında kalması durumunda bu derelerden beslenen diğer havzalara yüzey ve yeraltı suyunun ulaşmasının engellenebileceği, bunun da tarımsal üretim havzalarını doğrudan olumsuz etkileyebileceği belirtildi.
TOZLA MÜCADELEDE KULLANILACAK SU BELİRSİZ
Bilirkişi raporunda, özellikle yaz aylarında maden işletmesinden kaynaklanacak toz oluşumuna karşı alınması planlanan önlemlerin yetersiz kalabileceği değerlendirmesi yapıldı. Hava sıcaklıklarının aşırı yükseldiği dönemlerde sulama ve ıslatma yöntemlerinin etkisinin azalabileceği, bu nedenle toz sorununun yaz aylarında daha belirgin hale gelebileceği ifade edildi.
Maden sahasındaki çıkarma faaliyetleri sırasında oluşacak tozun bastırılması için kullanılacak suyun nereden ve ne miktarda temin edileceğinin proje dosyasında gerçekçi verilerle ortaya konulmadığına da dikkat çekildi.
Raporda, maden sahasının çevresinde çok sayıda tarımsal üretim havzasının yanı sıra içme suyu göletlerine su sağlayan kaynakların bulunduğu belirtildi. Madencilik faaliyetleri sonucunda arazinin topografik yapısının ve su kaynaklarının drenaj sisteminin bozulmasının, çevredeki tarım alanlarında susuzluk sorununa yol açabileceği değerlendirmesi yapıldı.
Toz oluşumunu önlemek amacıyla küçük alanlarda uygulanacak suyla püskürtme ve ıslatma çalışmalarının etkisinin anlık olduğu ve süreklilik sağlamadığı da raporda vurgulandı. Bu yöntemlerin özellikle sıcaklığın yükseldiği ve suyla ıslatmanın yetersiz kalabileceği yaz aylarında etkili olmayabileceği belirtildi.
2006 TARİHLİ ÇED KARARI İÇİN OLUMSUZ KANAAT
Bilirkişi raporunda, Manisa’nın Turgutlu ilçesi Çaldağı mevkisinde kurulması planlanan nikel madeni çıkarma ve cevher zenginleştirme tesisi için 19 Ocak 2006 tarihli ve 1071 sayılı ÇED olumlu kararına konu projedeki eksikliklere işaret edildi.
Raporda, maden alanlarının, liçleme işleminin ve kırma-eleme tesisinin tarımsal açıdan etkilerinin ve alınması gereken önlemlerin yeterince değerlendirilmediği ifade edildi.
Projenin belirtilen eksiklikleri ve olumsuzlukları içerdiği kaydedilen raporda, faaliyetlerin toprak ve su kaynakları, tarımsal üretim ve çevre üzerinde oluşturabileceği olumsuz etkiler nedeniyle projenin gerçekleştirilmesinin uygun olmadığı kanaatine varıldığı bildirildi.
TURÇEP: YAŞAM ALANLARIMIZI KORUMAYA DEVAM EDECEĞİZ
TURÇEP, açıklamasında Çaldağı Nikel Madeni'ne karşı EGEÇEP'in katkılarıyla 20 yılı aşkın süredir hukuki mücadele yürüttüklerini belirterek bilirkişi raporunun ardından da süreci takip edeceklerini bildirdi.
Platform, açıklamasını şu ifadelerle tamamladı:
“Turçep ve bölge halkı olarak sürecin takipçisi olacağız ve yaşam alanlarımızı korumaya devam edeceğiz. Yaşamı savunuyoruz.”
