Ender ALDANMAZ/EGEDESONSÖZ- İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı Terör ve Örgütlü Suçlar Soruşturma Bürosu tarafından yürütülen İzmir Büyükşehir Belediyesi İZBETON Şirketi’ne yönelik soruşturmada bilirkişi raporları tamamlandı.
Büyükşehir Belediyesi’nin ‘müşteki’ sıfatıyla yer aldığı dosyanın başlangıcı ise Büyükşehir Teftiş Kurulu’na bağlı müfettiş raporlarına dayandırıldı.
ÜÇ İSİM ÜZERİNDE ÇALIŞMA
İzmir Büyükşehir Belediyesi Teftiş Kurulu Başkanlığı’na geniş çaplı rapor hazırlayan Müfettiş Onur Keser, İZBETON’da kesilen çek ve ödemelere ilişkin değerlendirme raporunu üst makama sundu. Teftiş kurulu ise raporu üst yazıyla birlikte Cumhuriyet Savcılığı’na iletti.
İzmir Cumhuriyet Savcısı Murat Efe imzalı sevk yazısında dönemin İZBETON Genel Müdürü Heval Savaş Kaya, Genel Müdür Yardımcısı Mehmet Alphan Bozan ve Satın Alma Sorumlusu Hüseyin Şimşek’in isimleri yer aldı. Savcılık ayrıca İzmir Emniyet Müdürlüğü Mali Suçlar Şube Müdürlüğü’ne bağlı Yolsuzluk Suçları Büro Amirliği’nden de rapor aldı. Dosyada, çek kesilen şirketlerin isimleri, ödeme miktarları ve ödeme tarihleri yer alırken şirketler ile yetkili üst düzey üç ismin kişisel banka trafiğine ilişkin irtibatın olup olmadığına dair MASAK raporu da yer aldı. Savcılığın görevlendirdiği Serbest Mali Müşavir Celalettin İşcan’ın da geniş raporunun yer aldığı dosyada, üç isim, görevi kötüye kullanma, kamu kurum ve kuruluşlarının zararına dolandırıcılık suçlamalarıyla suçlamasıyla karşılaştı.
RAPORDA NELER VAR?
Bilirkişi, müfettiş ve bilirkişi raporlarında şirketlerin isimleri de yer alırken ödeme rakamları da yazıldı. Yapılan tespitler şu şekilde sıralandı:
1-15/06/2023- 27/03/2024 tarihleri arasında düzenlenip 18/04/2024 tarihi itibariyle henüz ödenmemiş toplam tutarı 2.552.150.547,57TL olan çekler hakkında yapılan inceleme sonucu düzenlenen 18/04/2024 tarih, İR.2024/02 sayılı İnceleme Raporunda; 18/04/2024 tarihi itibariyle henüz ödenmemiş çeklerden 229.079.091,84TL’ lik kısmın herhangi bir alacağa dayanmadığı, 20 ayrı firmaya tahakkuk etmiş bir alacağı yokken veya var olan alacağının üzerinde çek düzenlendiği, tahakkuk etmiş bir alacağı yokken veya var olan alacağının üzerinde çek düzenlenen 20 firmadan bir kısmının çekleri tahsil etmeden önce sundukları hak edişler ve faturalar nedeniyle alacaklarının doğduğu ve böylece 08.08.2024 tarihi itibariyle alacak karşılığı olmadan düzenlenmiş çek toplamının 51.914.011,61 TL’ ye firma sayısının 11’ e gerilediği, ancak 3 firmanın herhangi bir hak ediş veya fatura sunmadığı halde adlarına düzenlenen çekleri tahsil ettikleri, söz konusu çekleri düzenleyen dönemin Genel Müdürü Heval Savaş KAYA ile Genel Müdür Yardımcısı Hüseyin ŞİMŞEK ve halen Genel Müdür Yardımcısı olarak görev yapan Mehmet Alphan BOZAN’ ın kendilerine verilen yetkileri hem süre hem de limit olarak aştıkları,
2-İnceleme konusu bazı çeklerin bankaya ibrazında karşılıksız çıktığı bu sebeple ilgili firmalar tarafından şirket hesaplarına bloke konularak haciz işlemleri başlatıldığı; Ramer İnşaat İthalat İhracat San. Ve Tic. Ltd. Şti.’ne 27/03/2024 tarihinde 10.000.000,00 TL tutarında 30/09/2024 ödeme tarihli çek düzenlendiği ve bu vesileyle 1.175.666,52 TL fazla ödeme yapılmış durumuna geçildiği, buna karşın 05/04/2024 ödeme tarihli çekin icraya verdiği; Siyam Group İnşaat San. ve Tic. A.Ş.’ne 27/03/2024 tarihinde 10.000.000,00 TL tutarında 05/09/2024 ödeme tarihli çek düzenlendiği ve bu vesileyle 4.722.097,58 TL fazla ödeme yapılmış durumuna geçildiği, buna karşın 15/04/2024 ödeme tarihli çeki icraya verdiği,
3-Adlarına çek düzenlenmiş 72 firmanın 320 Satıcılar Hesabı altında izlenen cari hesap kayıtları, önceki yılda tahakkuk edip tamamen veya kısmen ödenen ve varsa içinde bulunulan yıla devreden bakiyeleri de dikkate alınmak suretiyle işlem bazında tek tek incelendiği, inceleme sonucunda 20 ayrı firmaya henüz tahakkuk etmiş bir alacağı yokken veya tahakkuk etmiş alacağının üzerinde çek düzenlendiği
4-27/03/2023 tarihi itibarıyla 20 firmaya henüz tahakkuk etmiş bir alacağı yokken veya tahakkuk etmiş alacağının üzerinde çek düzenlendiği, düzenlenen çek tutarları toplamının 229.079.091,84 TL olduğu ve İzbeton A.Ş’ nin bir anlamda alacaklı konuma geçtiği; 08/08/2024 tarihi itibarıyla ise 11 firmanın elinde bulunan çek tutarları alacaklarının 51.914.011,61 TL üzerinde olduğu,
5- Çeklerin genel müdür, genel müdür vekili ve genel müdür yardımcılarının müşterek imzasıyla keşide edildiği, genel müdür yardımcısının imza yetkisinin 2022 yılında”10 milyon Türk Lirasına kadar” şeklinde belirlenmiş olmasına rağmen imza yetkisinin “10 milyon dahil olacak şekilde” kullanıldığı, dolayısıyla yetki sınırının aşılmış olduğu, bu yetki aşımının da bankalar tarafından dikkate alınmayıp çeklerin ödenmekte olduğu,
6-İzmir Ticaret Sicili Müdürlüğü tarafından tescil edilip Türkiye Sicil Gazetesinde ilan olunan Yönetim Kurulu Kararlarıyla yönetim kurulu üyeleri, genel müdür ve genel müdür vekiline 27/03/2024 tarihine kadar şirketi temsil yetkisi verilmiş olmasına rağmen, bu yetkinin Genel Müdür Heval Savaş KAYA, Genel Müdür Yardımcıları Hüseyin ŞİMŞEK ve Hüseyin Alphan BOZAN tarafından 27/03/2024 tarihi dahil olacak şekilde kullanıldığı ve bu tarihte 10 milyon Türk Lirası üzerindeki ödemeler için ise Genel Müdür Yardımcısı Mehmet Alphan BOZAN’ ın Genel Müdür Heval Savaş KAYA ile müştereken imzaladıkları çeklerle 26 firmaya 420.392.260,41 TL tutarında 51 adet çek düzenlendiği,
7-Bornova 4. Noterliği tarafından düzenlenen 29.09.2022 tarih, 25639 no’lu vekaletname ile Genel Müdür Yardımcısı Mehmet Alphan BOZAN’ ın Genel Müdür veya yokluğunda şirketi temsile yetkili yönetim kurulu üyelerinden herhangi biriyle birlikte 10.000.000.-TL’ ye işlem yapma yetkisinin çek yaprağı bazında kullanıldığı, bunun sonucunda bankaca tahsis edilen çek adedi çerçevesinde herhangi bir sınıra tabi olmadan istenilen adette çek düzenleme olanağının sağlandığı,
8-Çek kullanımının 2020 yılında başladığı ve son çek defterinin teslim alındığı 27/03/2024 tarihine kadar Vakıfbank İzmir Şubesinden 1085 adet çek yaprağı teslim alındığı, bunun 1078 adedinin kullanıldığı, 7 adedinin ise iptal edilerek bankaya iade edildiği,
9-Muhasebe kayıtlarından yapılan incelemede 103-Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri Hesabı’ nın 2020-2024 tarihleri arasında yıl sonu itibariyle alacak ve borç toplamları denetimin başladığı tarih olan 18/04/2024 tarihi itibariyle incelendiğinde yıl sonu alacak bakiyesinin (ödenecek tutar) ödenmemiş çek tutarları toplamı olan 2.552.150.547,59TL ile örtüştüğü,
10- 357 adet çek tutarı toplamı olan 2.552.150.547,57 TL’ nin 103 No’lu Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri hesabının 18/04/2024 tarihindeki borç bakiyesi ile örtüştüğünden kayıtlara uygun olduğu tespit edilmiştir.
