Metehan UD / EGEDESONSÖZ - Karşıyaka Atakent’te yıllardır imar planları, yargı kararları ve siyasi tartışmaların odağında bulunan Bilfen Eğitim Kurumları arazisi yeniden yargıya taşındı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hazırlanan yeni imar planlarına TMMOB Şehir Plancıları Odası İzmir Şubesi ile TMMOB Mimarlar Odası İzmir Şubesi dava açtı.
Odalar, Bakanlığın 29 Nisan 2026 tarihinde onayladığı 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı Değişikliği ile 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı Değişikliği'nin; kamusal alanların özel kullanımlara dönüştürülmesi, planlama alanında ayrıcalıklı imar hakkı yaratılması ve mevcut kentsel donatı alanlarının azaltılması sonucunu doğurduğunu savundu.
TMMOB’a bağlı meslek odaları tarafından yapılan açıklamada, planların 6306 sayılı Kanun’a aykırı olduğu öne sürülerek yargı yoluna başvurulduğu belirtildi.
'KAMUSAL ALANLAR KÜÇÜLTÜLDÜ' İDDİASI
Odaların dava gerekçesinde, planlama alanındaki mevcut “Sosyal Tesis” ve “Park” alanlarının eşdeğer alan ayrılmadan küçültüldüğü veya “Ticaret”, “Özel Eğitim” ve “Özel Sosyal Tesis” alanlarına dönüştürüldüğü belirtildi.
TMMOB, planların 1/25.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı hükümlerine aykırı olduğunu savunurken, planlama alanının bütünü ve çevresiyle ilişkisi gözetilmeden parsel ölçeğinde parçacı bir yaklaşım benimsendiğini ileri sürdü.
Dava dilekçesinde ayrıca plan açıklama raporunda “riskli yapı” ve “alan yetersizliği” gibi soyut gerekçelere yer verildiği, Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği kapsamında gerekli araştırma, analiz ve etütlerin tamamlanmadığı ve ilgili kurum görüşlerinin alınmadığı iddiaları da yer aldı.
“AYRICALIKLI İMAR HAKKI SAĞLANIYOR”
Odaların bir diğer itirazı ise plan değişikliğiyle özel kullanımlara ayrılan alanlarda yapılaşma ve kullanım kararlarının kamu yararı açısından değerlendirilmemesi oldu.
TMMOB açıklamasında, parsel maliklerinin muvafakatlerinin bulunmadığı ve artan yapılaşma yoğunluğuna rağmen hazırlanması gereken Kentsel Teknik Altyapı Etki Değerlendirme Raporu’nun da düzenlenmediği öne sürüldü.
Odalar ayrıca kamusal eğitim ve sosyal hizmet alanlarının özel kullanımlara ayrılmasının Anayasa'daki eşitlik ve sosyal devlet ilkeleriyle bağdaşmadığını savundu.
TMMOB Şehir Plancıları Odası İzmir Şubesi tarafından yapılan açıklamada şu ifadeler yer aldı:
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın 29.04.2026 tarihinde onayladığı Karşıyaka Şemikler Mahallesi'ndeki "Riskli Yapı" ilan edilen alana ilişkin 1/5000 Nazım İmar Planı Değişikliği ve 1/1000 Uygulama İmar Planı Değişikliği; "riskli yapı" tespiti ile kentsel donatı alanlarının kaldırılmasının, kamusal alanların ticarileştirilmesinin ve ayrıcalıklı imar hakkı sağlanmasının meşrulaştırılmaya çalışıldığı, bu durumun 6306 sayılı Kanun’a aykırı olduğu; planlama alanının bütünü ve çevresiyle ilişkisi gözetilmeksizin parsel ölçeğinde parçacı bir yaklaşımla hazırlandığı; 1/25.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı hükümlerine aykırı olarak mevcut "Sosyal Tesis" ve "Park" alanlarının eşdeğer alan ayrılmaksızın küçültüldüğü veya "Ticaret", "Özel Eğitim" ve "Özel Sosyal Tesis" alanlarına dönüştürüldüğü; plan açıklama raporunun "riskli yapı" ve "alan yetersizliği" gibi soyut gerekçelere dayandığı, Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği'nin öngördüğü araştırma, analiz, etüt ve kurum görüşü alma süreçlerinin tamamlanmadığı, parsel maliklerinin muvafakatlerinin bulunmadığı ve artan yoğunluğa rağmen zorunlu olan Kentsel Teknik Altyapı Etki Değerlendirme Raporu’nun hazırlanmadığı; kamusal eğitim ve sosyal hizmet alanlarının özel kullanımlara ayrılmasının Anayasa'nın eşitlik ve sosyal devlet ilkelerine açıkça aykırılık teşkil ettiği gerekçeleriyle Odamız ve TMMOB Mimarlar Odası İzmir Şubesi tarafından yargıya taşınmıştır.
NE OLMUŞTU?
Daha önce dönemin İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer döneminde onaylanan 1/5000’lik planlar İzmir 4. İdare Mahkemesi tarafından iptal edilmişti. Büyükşehir Belediyesi’nin itirazı sonrası dosya Bölge İdare Mahkemesi’ne taşınmış, üst mahkeme yerel mahkemenin kararını bozarak planları uygun bulmuştu. Danıştay 6. Dairesi’nin kararıyla da süreç şirket lehine ilerlemişti
Mahkeme kararlarının ardından planlar geçen yıl Karşıyaka Belediye Meclisi’ne taşınmıştı. CHP grubunda tartışmalara neden olan plan değişikliği oy çokluğuyla kabul edilerek İzmir Büyükşehir Belediyesi’ne gönderilmiş ancak Büyükşehir Meclisi’nden onay çıkmamıştı.
Büyükşehir’den ret kararı gelince şirket bu kez Bakanlık üzerinden yeni plan sürecini başlattı. Yeni beş binlik ve binlik planlar Bakanlık tarafından askıya çıkarıldı. Askıya çıkan planlara göre toplam 16 bin 373 metrekarelik planlama alanının büyük bölümü özel eğitim ve sosyal tesis kullanımına ayrıldı.
Yeni plan dağılımı şöyle oldu:
- Özel Sosyal Tesis Alanı: 6 bin 260 metrekare
- Özel Eğitim Alanı: 6 bin 240 metrekare
- Park Alanı: 2 bin 3 metrekare
- Ticaret Alanı: 1.351 metrekare
- Yol Alanı: 519 metrekare
Plan notlarına göre özel sosyal tesis alanında 0.30 emsal ve Z+2 kat yapılaşma hakkı verildi. Bu bölümde toplam inşaat alanı 1.878 metrekare olarak belirlendi.
Özel eğitim alanında ise 1.30 emsal ve Z+3 kat yapılaşma hakkı tanındı. Bu alandaki toplam inşaat alanı ise 8 bin 112 metrekare olacak.
Ticaret alanında yapı yüksekliği 4.70 metre olarak planlandı.
