Metehan UD / EGEDESONSÖZ – İzmir’in Aya Yorgi Koyu’nda uzun süredir tartışma yaratan imar planlarına ilişkin kritik bir yargı kararı çıktı. İzmir 5. İdare Mahkemesi, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından onaylanan planları iptal etti.
Çeşme Yarımada Çevre Derneği ve bazı yurttaşlar tarafından açılan davada; Aya Yorgi ve çevresini kapsayan 1/5000 ölçekli Koruma Amaçlı Nazım İmar Planı ile 1/1000 ölçekli Koruma Amaçlı Uygulama İmar Planı’nın iptali talep edilmişti. Davacılar, bölgenin arkeolojik sit alanı, zeytinlik ve tarım arazisi niteliğinde olduğunu belirterek yapılaşmanın geri dönülmez tahribat yaratacağını savundu.
Mahkeme kararında, dava konusu alanın doğal sit statüsüne sahip olduğu vurgulanarak, bu alanın kentsel yapılaşmaya açılmasının üst ölçekli planlarda belirlenen koruma ilke ve hedefleriyle çeliştiği ifade edildi. Planlarda öngörülen “Tercihli Kullanım Alanı” ve “Kentsel Gelişme Alanı” kararlarının, alanı konut ve turizm amaçlı yapılaşmaya açtığına dikkat çekildi.
Kararda ayrıca, üst ölçekli İzmir-Manisa Planlama Bölgesi 1/100.000 Çevre Düzeni Planı ile alt ölçekli planlar arasında uyumsuzluk bulunduğu ve “planların kademeli birlikteliği” ilkesinin ihlal edildiği belirtildi.
Mahkeme, daha önce Danıştay 6. Dairesi tarafından verilen yürütmeyi durdurma kararına da atıf yaparak, doğal karakterini koruyan alanın yapılaşmaya açılmasının çevrenin korunması ilkesine aykırı olduğuna hükmetti.
Dikkat çeken bir diğer tespit ise plan değişikliğiyle açık ve yeşil alan miktarında yaşanan ciddi düşüş oldu. Karara göre, daha önce 37,21 hektar olan açık ve yeşil alanın yaklaşık 28,81 hektarlık kısmı azaltılarak 8,4 hektara düşürüldü. Bu alanların önemli bir bölümü konut ve sosyal altyapı alanı olarak planlandı.
Mahkeme, bu değişikliğin koruma hedefleriyle bağdaşmadığını ve plan bütünlüğünü bozduğunu vurguladı.
Kararda ayrıca, plan değişikliklerinin bölgeye getireceği nüfus artışına ilişkin yeterli bir değerlendirme yapılmadığına dikkat çekildi. Üst ve alt ölçekli planlarda demografik etkilerin analiz edilmemesinin şehircilik ilkelerine aykırı olduğu ifade edildi.
‘KARAR BİR AN ÖNCE UYGULANMALI’
Kararı değerlendiren Çeşme Kent Konseyi ve Çeşme Yarımada Çevre Derneği Başkanı Dr. Ahmet Güler “Son çıkan karar çok sevindirici. Mahkemeler bizim lehimize karar veriyor ama biz verilen kararların da uygulanmasını istiyoruz. Daha önce de Ayayorgi için mahkeme kararları aldık ama ne yazık ki bu mahkeme kararları uygulanmamakta ve inşaatlar devam etmektedir. Ayayorgi geri dönülmez bir şekilde tahrip edilmiştir. Bu kararların bir an önce yetkili kurumlardan uygulanmaya konulması lazım. Şu anda Ayayorgi’nin yarısında inşaat alanı. “ dedi.
İLK PLAN DA YARGIDAN DÖNMÜŞTÜ
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından İzmir'in Çeşme ilçesindeki, Dalyan ve Sakarya mahallelerinde yer alan Ayayorgi mevkiine ilişkin 1/5000 ölçekli Koruma Amaçlı Nazım İmar Planı Değişikliği ve 1/1000 ölçekli Koruma Amaçlı Uygulama İmar Planı Değişikliği geçtiğimiz yıl ikinci kez askıya çıkarılmıştı.
Askıya çıkan planlarla birlikte tamamı 'Rekreasyon Alanı' ve 'Park' olarak belirlenmiş bölgedeki parsellerin büyük bir kısmı kentsel gelişme alanı olarak ayrılırken ayrıca kamusal alanlar, yeşil alanlar ve ticaret alanı ilan edilmişti. Yine plan değişikliği teklif edilen alanın yüzde 64'ü Hazineye ait taşınmazlardan oluşuyor.
Yeni plana göre 372 bin 161 metrekarelik planlama alanının yaklaşık yüzde 54'ü konut ve ticaret alanlarına ayrıldı. Sadece yüzde 22,5'i yeşil alan olarak kullanılacakken planlama alanında ayrıca belediye hizmet, okul, sosyal ve kültürel tesis, sağlık ve otopark alanları da ayrıldı. İkinci kez askıya çıkan planların iptali için ise İzmir Büyükşehir Belediyesi, TMMOB Şehir Plancıları Odası İzmir Şubesi, Çeşme Çevre Derneği ve Gücücek Koyu Doğal Yaşamı Koruma Derneği dava açmıştı.
Aya Yorgi Koyu The Times Dergisi tarafından 2011 yılında dünyanın en iyi turizm noktaları arasında ilk 20'de yer almıştı.
EMLAK KONUT İHALEYE ÇIKMIŞTI
Emlak Konut planlama alanında kalan 3 parsel için arsa satışı karşılığı gelir paylaşımı ihalesine çıkmıştı. İlana göre; Dalyan Mahallesi 8920 ada 2 parsel, 8921 ada 1 parsel ve 8922 ada 2 parsel ihalesini alan şirket gayrimenkullerin pazarlama ve satış faaliyetlerini gerçekleşti. İhaleyi 5 milyar 262 milyon 500 bin TL ile en yüksek teklif veren Mesa Mesken ve Caba İnşaat almıştı. Şirket alanda çalışmalarına başlamıştı.