EGEDESONSÖZ - İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin 2026 yılı Ocak ayı Meclis Toplantısı III. Birleşimi’nde, kamuoyunda “Basmane Çukuru” olarak bilinen alanla ilgili önemli bir gündem maddesi görüşülecek. Konak ilçesi İsmet Kaptan Mahallesi’nde yer alan 1039 ada 8 parseldeki taşınmaz için Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) ile yürütülen görüşmeler sonucunda tarafların niyet protokolü konusunda uzlaşmaya vardığı ifade edildi.
Meclis gündeminin 33’üncü maddesinde yer alan önergeye göre; İzmir Büyükşehir Belediyesi, amme alacaklısı sıfatıyla TMSF ve Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesi tarafları arasında yapılan toplantılar sonucunda ortak bir çerçevede buluştu. Bu kapsamda, taraflar arasında niyet protokolü yapılması konusunda mutabakat sağlandığı ve TMSF tarafından protokolün yapılması ve onaylanmasına ilişkin Kurul Kararı alındığı belirtildi.
Önergede, İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay’a niyet protokolünün kabulü, teknik hazırlıkların tamamlanmasının ardından nihai protokolün onaylanıp imzalanması, protokol gereklerinin yerine getirilmesi ile sürecin yürütülmesi ve yönetilmesi konularında yetki verilmesi hususunun mecliste görüşülmesi talep edildi.
Gündem maddesi şu şekilde:
33. Kamuoyunda Basmane Çukuru olarak bilinen Konak İlçesi, İsmet Kaptan Mahallesi, 1039 ada 8 parselde yer alan taşınmaza ilişkin amme alacaklısı sıfatı ile TMSF ile yapılan çok sayıda toplantı ve görüşmenin sonucunda önergede belirtilen hususlarda ortak görüşe varılmış ve bu doğrultuda, İzmir Büyükşehir Belediyesi, TMSF ve Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesi tarafları arasında niyet protokolü yapılması konusunda mutabık kalınmış ve TMSF tarafından niyet protokolünün yapılması ve onaylanmasına ilişkin Kurul Kararı alınmış olup; sonuç olarak, İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay'a, işbu önerge ve ekte sunulu bilgi ve belgeler kapsamında "Niyet Protokolü"nün kabulü ve anılan protokol içeriğine uygun şekilde teknik hazırlıkların tamamlanmasını takiben nihai protokolün onaylanması ve imzalanması, protokol gereklerinin yerine getirilmesi, işbu sürecin yürütülmesi ve yönetilmesi konularında yetki verilmesi hususlarının görüşülmesi. (Özel Kalem Şb.Md.2841928)
NİYET PROTOKOLÜNDE HANGİ BAŞLIKLAR VAR?
Meclis gündemine gelen niyet protokolü, yalnızca tarafların iyi niyet beyanını değil, aynı zamanda Basmane Çukuru’nun geleceğine ilişkin ayrıntılı bir yol haritasını da içeriyor. Protokolde; İzmir Büyükşehir Belediyesi, Güç Yapı AŞ, EGS Gayrimenkul AŞ ve amme alacaklısı sıfatıyla Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu’nun (TMSF) hak, yükümlülük ve taahhütleri net biçimde tanımlanıyor.
Protokole göre, Konak ilçesi İsmet Kaptan Mahallesi’nde yer alan ve 20 bin 866 metrekare büyüklüğündeki 1039 ada 8 parsel, geçmişte imzalanan kat karşılığı inşaat sözleşmeleri ile bu sözleşmelere ilişkin tüm ek ve tadil metinlerinin ayrılmaz bir parçası olarak ele alınıyor. Böylece 1997 yılından bu yana süregelen hukuki ve idari süreçlerin tek bir çerçevede toparlanması hedefleniyor.
Niyet protokolünde temel amaç; uzun yıllardır atıl durumda kalan, imar sorunları ve taşınmaz üzerindeki haciz, ipotek ve tedbirler nedeniyle tasarrufa konu edilemeyen Basmane Arsası’ndaki tüm ihtilafların, TMSF’nin muvafakatiyle rızaen çözülmesi olarak tanımlanıyor. Taraflar, bu protokolü nihai çözüme giden sürecin ilk ve bağlayıcı adımı olarak kabul ediyor.
SATIŞ İÇİN MUTABAKAT
Metinde dikkat çeken başlıklardan biri de taşınmazın Ticari ve İktisadi Bütünlük (TİB) kapsamında satışa çıkarılması. Buna göre; niyet protokolü ve devamında imzalanacak nihai protokol yürürlüğe girdikten, gerekli belediye meclisi kararları, şirket genel kurul onayları ve inşaat ruhsatları alındıktan sonra TMSF, Basmane Arsası’nı TİB ihalesine çıkaracak. Satış; yalnızca arsanın kendisini değil, geçmiş sözleşmeler ile niyet ve nihai protokolden doğan tüm hak ve yükümlülüklerin devrini de kapsayacak.
TMSF, ihale şartnamesinde daha önce 2016 yılında yapılan ihalede olduğu gibi İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin hak ve menfaatlerini gözeten hükümlere yer vermeyi taahhüt ediyor. Bu kapsamda, yüzde 30 oranındaki belediye payının ihale şartnamesinde açık hüküm olarak yer alacağı belirtiliyor.
BELEDİYE KISMINDA TİCARİ KULLANIM YOK
Niyet protokolünde, parsel üzerinde toplam 104 bin metrekare emsal inşaat alanı bulunduğu ve bunun yüzde 70’inin ortak girişime, yüzde 30’unun ise İzmir Büyükşehir Belediyesi’ne ait olacağı hüküm altına alınıyor. Belediyeye düşecek bölümde ticari kullanım kesin olarak yasaklanırken; bu alanın belediyenin hizmet binası olarak, konser, sergi, müze ve benzeri kültürel ve sosyal faaliyetlerde kullanılacağı vurgulanıyor.
DİKKAT ÇEKEN EMSAL HESABI
İmar planı ve plan notlarına ilişkin teknik detaylar da protokolde yer alıyor. Buna göre, bodrum katlar ve çatı arası kullanımlar emsal hesabı dışında tutulacak, otopark ihtiyacının parsel içinde karşılanması şartıyla bodrum katlarda iskan edilebilecek alanlar emsal dışı bırakılacak. Gerekli görülmesi halinde imar planı revizyonlarının belediye tarafından ivedilikle yapılacağı da protokolde açıkça ifade ediliyor.
DAVALAR ASKIYA ALINACAK, İHTİLAFLAR SONA ERECEK
Niyet protokolünün en kritik maddelerinden biri, taraflar arasındaki hukuki süreçlere ilişkin düzenlemeler. Taraflar; protokolün imzalanmasının ardından yargılamaların durdurulması veya bekletilmesi için mahkemelere birlikte başvurmayı, nihai protokolün imzalanmasını takiben ise birbirleri aleyhine açılmış tüm davaları geri çekmeyi taahhüt ediyor. Ayrıca Basmane Arsası üzerine konulmuş ihtiyati tedbir kararlarının kaldırılması ve belediyenin açtığı icra takiplerinin takipsiz bırakılması da protokolde yer alıyor.
Niyet protokolünün imzalanmasından sonra 30 gün içinde gerekli onayların alınması ve ayrıntılı “Nihai Protokol”ün imzalanarak yürürlüğe girmesi öngörülüyor. Böylece Basmane Çukuru’nda yaklaşık 30 yıla yaklaşan hukuki ve fiili belirsizliğin sona erdirilmesi ve alanın İzmir’e kazandırılması hedefleniyor.
TUGAY NE DEMİŞTİ?
İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay, Basmane Çukuruna kültür merkezi yapılacağını açıklamıştı. Tugay, “Basmane Çukuru denen bölge içerisinde TMSF’nin temsil ettiği 200 civarında iş adamının hakkına karşılık yüzde 70’lik inşaat yaparken yüzde 30’luk kısmına herkesin kullanacağı, İzmir’in merkezi yerinde önemli ihtiyacı karşılayacağını düşündüğümüz kültür merkezi yapacak. Bu merkezin tiyatro ve konser salonu olacak” demişti.
TMSF’nin yüzde 70’lik hissesine ise konut ve iş merkezi yapması planlanıyor.