Metehan UD/ EGEDESONSÖZ – İzmir Büyükşehir Belediyesi İmar ve Şehircilik Dairesi Başkanlığı Mekânsal Planlama Şube Müdürlüğü tarafından hazırlanan, Balçova Çetin Emeç Mahallesi’nde yer alan ve “Balçova Arsaları” olarak anılan alanın imar planları ile ilgili yeni bir gelişme daha yaşandı.
Askıya çıkan İzmir–Manisa Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı’nın ardından Büyükşehir tarafından hazırlanan 1/25.000 ölçekli İzmir Büyükşehir Bütünü Çevre Düzeni Planı değişikliği, 1/5.000 ölçekli Nazım İmar Planı revizyonu ve ilavesi ile 1/1.000 ölçekli Balçova Arsaları Uygulama İmar Planı revizyonu da hazırlandı.
Hazırlanan imar planları dün İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi’nden geçti. Planların önümüzdeki günlerde askıya çıkması bekleniyor.
Arsa mağdurlarının dört gözle beklediği plandan detaylar ise belli oldu. Plana göre “ticaret” ve “ticaret-konut “ alanlarının büyük bir kısmı için 0,80 emsal ve 6 kata kadar yapılaşma hakkı tanındı ancak bazı “ticaret” ve “ticaret-konut” alanlarında ise üretimin kamu ve veya kamu ortakları eli gerçekleşmesi halinde yapılaşma koşulları da değişikliğe gidilecek. Bu durumda emsal 1,40’a çıkacakken kat sınırı ise 10 kata kadar çıkarılabilecek.
İmar planlarında bu yapılaşma koşulları ile ilgili “Düzenleme Sahası 1 içerisinde üretimin kamu ve/veya kamu ortaklıkları eli ile gerçekleştirilmesi halinde ticaret ve ticaret-konut alanlarında yapılaşma koşulu "E=1.40" olacaktır. Bu emsalin kullanılabilmesi için kat yüksekliğini proje bütünlüğü gözetilerek 10 kata kadar arttırmaya belediyesi yetkili olup, bu hakların kullanılabilmesi için tek ada tek parsel olarak ada bazında uygulama yapılması zorunludur” ifadeleri yer aldı.
Düzenlemelerde kentsel çalışma alanlarına ilişkin tanımlar da geniş şekilde yer aldı. “Ticaret alanı” için yapılan tanımda; iş merkezleri, ofisler, bankalar, alışveriş merkezleri, konaklama tesisleri, kültürel ve sosyal tesisler ile yeme-içme ve eğlence alanlarının yer alabileceği belirtildi. Bu alanlarda konut kullanımına izin verilmediği vurgulandı.
“Ticaret-konut alanı” için ise ticaret ve konutun birlikte yer alabileceği, ancak konut oranının en fazla %75 olabileceği düzenlendi. Ayrıca bu alanlarda parsel büyüklüğü ve ifraz koşullarına ilişkin teknik sınırlamalar da plan notlarında yer aldı. Buna göre, minimum 5 bin bin metrekare altı parsellerde ise minimum parsel büyüklüğünün yüzde 10 altına kadar yapılaşma izni verilmesinde ilçe belediyesi yetkili kılındı.
Öte yanda sosyal tesis alanlarında 1 emsal ve 4 kata kadar yapılaşma hakkı tanındı.
SÜREÇ HAKKINDA
İzmir’in Balçova ilçesindeki arsa mağdurları, Türkiye tarihindeki en uzun süren hak ihlallerinden biri için üç nesildir adalet arayışında.
1969 yılında İzmir’in Balçova Belediyesi kaçak yapılaşmayı önlemek amacıyla hazineye ait 3 ada 1187 parsel 69 bin metrekarelik mera arazisini satın aldı. Belediye parselasyonunu yaptığı araziden metrekaresi 10 liradan 300 metrekare arsa tahsisleri yapacağı vaadi ile binlerce vatandaştan 3 biner lira para tahsil etti. İlk etapta 364 bin metrekarelik kısımdan noter kura çekilişi ile bin 93 kişiye arsa tapularını verdi.
Ardından 1187 parselin kalan kısmı için 18 Aralık 1971 tarihinde noter kura çekilişi yaparak 438 kişiye daha arsa tahsis belgelerini verdi fakat bu kişilere arsa tapularını vermedi.
Balçova Belediyesi bu satışların ardından toplamda 2 milyon 300 bin metrekarelik 3 ada 1188 parsel no’lu mera arazisinden de arsa tahsisi yapacağı taahhüdü ile 4 bin civarında vatandaştan 3'er bin lira tahsil etti ve bir kısmına noter kura çekilişleri ile tahsis belgeleri dağıttı. Balçova Belediyesi vatandaşlardan tahsil ettiği milyonlarca lira ile Balçova Barajını tamamladı, Teleferik Tesislerini ve Büyük Balçova Oteli’ni inşa etti. Ancak 4 bin civarında vatandaşa taahhüt ettiği arsa tapularını vermedi.
O dönem yaşanan 1980 darbesi sonrasında Balçova Belediyesi kapatılarak tüm taşınmazları İzmir Büyükşehir Belediyesi'ne geçti. 1992 yılında Balçova Belediyesi'nin tekrar kurulmasının ardından o dönem ki 3030 Sayılı Büyükşehir Belediyesi yasası kapsamında taşınmazların tamamının tekrar Balçova Belediyesi'ne devri gerekirken ancak küçük bir kısmı Balçova Belediyesi’ne devredildi. Binlerce vatandaşa arsa tapularının verileceği parsellerin büyük kısmı Balçova Belediyesi tarafından Büyükşehir Belediyesi'ne bırakıldı. Bu işlemle 4 bin civarında hak sahibi arsa tapularını alamadılar ve iki Belediyenin mal paylaşımına girmeleri nedeniyle Balçova Arsa Mağdurları sorunu yaratılmış oldu.