Değerli okurlar, geçmişte acil olarak hastaneye kaldırılan, sigortalı olmayıp tedavi giderini ödeyemediği için hastane yönetimi tarafından rehin alınan, icra takibine maruz kalan, çaresizlik içinde yardım isteyen vatandaşların haberlerini hemen her gün medyadan takip ediyorduk. Acil müdahale öncelikle ve önşartsız yapılması gereken temel bir insani görev olduğu halde hastanelere müracaatlarda bu sorun malesef yaşanıyordu. Acil Sağlık Hizmetlerinin sunumuna ilişkin olarak yayımlanan Başbakanlık 2008/13 sayılı genelgesi ile bu konuya son nokta koyuldu ve bundan sonra özel veya kamu sağlık hizmet sunucularında acil sağlık hizmetlerinden hiçbir şekilde para alınmaması açıklığa kavuşturuldu. Ayrıca 5510 sayılı yasada, Özel Hastane, Acil Sağlık Hizmetleri, Ayakta Teşhis ve Tedavi Yönetmeliklerinde ve Sağlık Uygulama Tebliğinde acil sağlık hizmetleri ile ilgili düzenlemeler yapıldı. Ancak; gelen maillerden hala , az sayıda da olsa hastaneye gidildiğinde acil hizmetlerden dolayı ücret talep edildiği duyumunu aldım. Yazımda bu konuya değinmek istiyorum.
Başbakanlık Genelgesi Gereği
Acil Sağlık Hizmetlerinden Para Alınamaz
26.06.2008 tarihinde yayımlanan 2008/13 sayılı Başbakanlık genelgesinde;
- ’“Acil tıbbi müdahale gerektiren durumlarda, hastanın uygun tedavisinin yapılabileceği sağlık kuruluşuna en hızlı şekilde ulaştırılması ve gereken müdahalenin zamanında yapılması hayati önem taşımaktadır. Bu sebeple, acil tıbbi müdahaleyi gerektiren durumlarda hastanın uygun bir sağlık kuruluşuna gecikmeksizin ulaştırılması ve hastanın getirildiği sağlık kuruluşunca da, gereken acil müdahalelerin öncelikle ve ön şartsız yapılması insanî bir görev olduğu gibi hukukun da gereğidir.’”
- ’“ Özel veya kamu ayrımı yapılmaksızın tüm sağlık kuruluşlarının acil durumlarda hastaya gereken tıbbi müdahaleleri yapmaları zorunludur.’”
- ’“Acil sağlık hizmeti vermekle yükümlü bulunan sağlık kuruluşları, acil vakaları hastanın
sağlık güvencesi olup olmadığına veya ödeme gücü bulunup bulunmadığına bakmaksızın kabul edecek ve gerekli tıbbi müdahaleyi kayıtsız-şartsız ve gecikmeksizin yapacaktır. Hiçbir sağlık kuruluşu acil olarak gelen hastalara yeterli personeli veya donanımı olmadığı, ilgili birimi veya boş yatağı bulunmadığı, hastanın sağlık güvencesi olmadığı ve benzeri sebepler ile gerekli acil tıbbi müdahaleyi yapmaktan kaçınmayacaktır.’”
- ’“Acil olarak sağlık kuruluşuna müracaat eden hastaların acil tıbbi müdahale ve tedavileri yapılırken hiçbir surette tedavi masraflarının nasıl karşılanacağı sorgulanmayacaktır. Hizmet bedelinin tahsili ile ilgili işlemler acil müdahale sağlandıktan sonra yapılacaktır’”
- Acil vakalarda acil sağlık hizmetinden yararlananlardan sosyal güvencesi olsun olmasın hiçbir şekilde hastadan ayrıca ücret farkı talep edilmeyecektir denilmektedir.
Acil Hal Nedir?
2010 yılı Sağlık Uygulama Tebliği’’ne göre; Acil hal; ani gelişen hastalık, kaza, yaralanma ve benzeri durumlarda olayın meydana gelmesini takip eden ilk 24 saat içinde tıbbi müdahale gerektiren durumlar ile ivedilikle tıbbi müdahale yapılmadığı veya başka bir sağlık kuruluşuna nakli halinde hayatın ve/veya sağlık bütünlüğünün kaybedilme riskinin doğacağı kabul edilen durumlardır. Bu nedenle sağlanan sağlık hizmetleri acil sağlık hizmeti olarak kabul edilir. Bu durumlar dışındaki rahatsızlıklar acil kabul edilmemekte, hastaneye müracaatların normal polikliniğe başvurmak suretiyle yapılması gerekmektedir. Acil rahatsızlığı olmayan kişinin sırf katılım payı ve ilave ücret ödememek için özel hastaneye acil giriş yapmak istemesi doğru bir davranış değildir. Çünkü ilgili mevzuat hükümleri acil durumundan dolayı vatandaşların hastane koridorlarında sahipsiz kalmaması için düzenlenmiştir. İlave ücret ödememek için acil servise başvuranlar, izdiham yaratacak ve gerçekten acil hasta durumunda olanlara karşı haksız bir durum oluşacaktır.
Sağlık kuruluşları
SGK ile Anlaşması Olsun Olmasın
Acile Bakmak Zorunda
Kamu veya özel, SGK ile sözleşmesi olan veya olmayan ayrımı yapılmaksızın tüm sağlık hizmet sunucuları acil vakalarda, yoğun bakım hizmeti dahil olmak üzere gerekli ilk müdahale yaparak hastanın stabilizasyonunu sağlanmak zorundadır. Yani hastanın acil durumu sona erinceye kadar gerekli olan tıbbi müdahale yapılmalıdır. Stabilizasyonu sağlanamayan veya stabilizasyonu sağlanmakla birlikte ileri tetkik ve tedavi amaçlı başka bir sağlık kurumuna sevke gerek duyulursa acil hastanın nakli için 112 komuta kontrol merkezi ile acil müdahaleyi yapan hastanenin irtibata geçmesi gerekmektedir. Sağlık kuruluşunda yatarak veya ayakta tedavi görmekte iken durumu ağırlaşan ve acilen başka bir sağlık kuruluşuna sevki gereken hastalar için de 112 komuta kontrol merkeziyle temas kurulmalıdır.
Sağlıklı ve mutlu günler dileğiyle,