Prof. Dr. Mustafa KAYMAKÇI
Hayvancılıkta neden ithalatçı olduk?
17 Eylül 2019 Salı

Önce  Ziraat Mühendisler Odası’ın yayınladığı “Hayvancılık Raporu”ndan bir alıntı yapalım.Rapora göre  hayvan ithalatının 1980’li yılların ortasına kadar önemsenmeyecek düzeyde iken 1985-1995 ile 2010 yılından sonraki dönemde ciddi derecede artış gösterdiği belirtilmekte .2019 yılının ilk altı ayı dâhil olmak üzere son dört buçuk yılda yaklaşık 4 milyar dolar karşılığında 3.35 milyon sığır ve  110 milyon dolar  karşılığında 765 bin koyun ithal edilmiş.

Türkiye hayvansal üretimde neden  kendine yetmez ve ithalatçı ülke durumuna düştü?

Bunun cevabını  neden-sonuç ilişkileri bağlamında aramadan  sağlıklı sonuç ve önlemler üretemeyiz.

İthalatı Yaratan Nedenlerden Biri, Tarımsal Kitlerin  Özellleştirilmesi Mi?

Türkiye’de  1980 yıllardan itibaren devletin küçültülmesi uygulamalarının bir aracı olarak özelleştirme, devreye sokuldu. Bununla, devletin piyasa malları üretimi,piyasayı düzenlemede kural koyucu işlevi ve sosyal devletle ilgili kamu hizmetleri gibi başlıca üç müdahale alanından çekilmesi istendi.

Böylelikle, tekelci sermayeye yeni kar alanları açıldı. Devlet, sosyal niteliğinden uzaklaştırılarak, devlet-yurttaş ilişkisi yerine tüketici ilişkisi oluştu ve yurttaşın devletle bağı, en alt düzeye indirildi.

Kamu kitlerinin özelleştirilmesi kapsamında Tarımsal Kitlerin de  çoğu özelleştirmeye alındı.

Tarımsal Kitler Ne İşe Yaramışlardı?

-Tarımda verimliliği yükselterek önemli düzeyde üretim artışına neden olmuşlardı.

-Kırsal kesimin alt yapısını ve hizmetlerini sağlamışlar, göreli zenginleştirilmesine katkıda bulunmuşlardı.

- Kırsal kesimin eğitim düzeyini yükseltmişlerdi.

- Köylüyü ağaların ve yabancı güçlerin denetiminden  belirli düzeylerde kurtarmaya çalışmışlardı.

- Köylü ile devlet arasında bağı güçlendirerek, ulusal bütünlüğün pekiştirilmesinde rol oynamışlardı.

Tarımsal KİT’ler ile kendine yeter duruma gelen Türkiye’nin, besin güvencesi açısından da çökertilmesi gerekiyordu. Tarımsal KİT’lerin özelleştirilmesi de bu bağlamda gündeme geldi.

Özelleştirme için KİT’ler karadelik ilan edildi ve bunların sanayi kitlerinde olduğu gibi, zararlı duruma gelmesi için ne gerekiyorsa yapıldı.

Özelleştirilmesi ile ortaya çıkan olumsuzlukları,hayvancılıkta öne çıkan  dört Tarımsal Kit’den örnek  vererek açıklayalım.

SEK Özelleştirilce Ne Oldu?

Süt Endüstrisi Kurumu(SEK)’ in özelleştirilmesi ile üreticiden çok ucuza alınan süt, tüketicilere de yüksek fiyatta satılmaya başlandı. Üretici süt fiyatları, kimileri artık yabancı sanayicilerin denetimine girdi. Yem ve diğer girdiler arttığı halde üretici süt fiyatları artmadı, aksine  göreli olarak düştü.

YEMSAN Özelleştirildi ve Çiftçi Özel Yem Fabrikalarının İnsafına Bırakıldı.

Yem Sanayi A.Ş. (YEMSAN)’nin de özelleştirilmesiyle Türkiye Hayvancılığı onarılmaz yaralar aldı. Ürün fiyatlarında istikrar olmayışı ve hızlı düşüşler olması nedeniyle hayvan yetiştiricileri hızla fakirleşti. Hayvanlarını elden çıkardı ve kasaba gönderdi. Hayvan sayılarında önemli azalmalar oldu.İçinde yaşamakta olduğumuz süreçte, Türkiye kırmızı ette kendine yeterli olmaktan çıktı, canlı hayvan ve  et ithali sürekli duruma geldi.

EBK ESK’na dönüştürüldü ve İşlevsiz Duruma Getirildi. 

Et Balık Kurumu(EBK),Et ve Süt Kurumu(ESK) dönüştürüldü. Ancak elindeki kurumları büyük ölçüde sattığı gibi günümüzde piyasaya müdahalesi neredeyse yok duruma geldi.

TİGEM’lerin Devreden Çıkarılması İle Türk Çiftçisi, Damızlık  Hayvan ve Sertifikalı Tohumlukta Dışa ve Tekelci Sermayeye Bağımlı Duruma Geldi.

Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü(TİGEM)’lerin özelleştirilmesi sürecine sokulması  ile birçok Tarım İşletmesi (Tİ) 30 yıllığına kiraya da verilerek elden çıkarıldı. Elden çıkarılması için Tİ’lerin zarar etmesi için her türlü iş yapıldı .Örneğin,alt yapı hizmetleri ihmal edildi, ekonomik  ömürlerini tamamlayan iş makinaları yenilenmedi ve de çalışan mühendis ve yöneticilerin iş görme ve üretme istek ve coşkuları geriletildi. İlk aşamada Acıpayam, Çiçekdağı,Gelemen,İnanlı, Gökçeada, Ardahan, Hafik, Boztepe ve Kazova Tİ’leri özel sektöre kiralandılar ya da kapatıldılar.Günümüzde de bu süreç  devam ediyor.

Kısaca,Tarımsal Kitlerin temel işlevi, tarım ürünlerinin fiyat oluşumunda düzenleyici olmalarıydı. Bu işlevleri nedeniyle üreticiler, yerli ve yabancı büyük sermaye gruplarının ve teşkilatlanmamış kredi piyasasının egemenliğinden belli ölçülerde kendilerini kurtarabiliyorlardı. Bu kurumların özelleştirilmesi, kimilerinin de kapatılmasıyla üreticiler bütünüyle sermaye gruplarının insafına bırakılmışlardır(*)

Sonuçta,2002-2018 yılları arasında aile işgücü temelli küçük ve orta ölçekli tarım işletmesine sahip köylülerin bir kesimi, 3,4 milyon hektar alanı ekip biçmekten vazgeçti. Hayvansal üretimde de   artan nüfusa göre kırmızı et başta olmak üzere hayvansal üretim artmadı. Türkiye, açık ve devamlı bir şekilde canlı hayvan ve kırmızı et ithalatçısı oldu.

----------------------------------------------------------------------------

(*)Kimileri,Hayvancılıkta Neden İthalatçı Olduk?” konusunu özelleştirmenin bir sonucu olarak da değerlendirmemi yadırgayabilir, ya da karşı çıkabilir. İçinde yaşamakta olduğumuz süreci, neden-sonuç ilişkileri bağlamında irdelemek zorunluğu vardır. Gerisi,eskilerin deyimiyle “laf-ı güzaf”tır.

Yazdır   Önceki sayfa   Sayfa başına git  
YORUMLAR
 Onay bekleyen yorum yok.

Küfür, hakaret içeren; dil, din, ırk ayrımı yapan; yasalara aykırı ifade ve beyanda bulunan ve tamamı büyük harflerle yazılan yorumlar yayınlanmayacaktır.
Neleri kabul ediyorum: IP adresimin kaydedileceğini, adli makamlarca istenmesi durumunda ip adresimin yetkililerle paylaşılacağını, yazılan yorumların sorumluluğunun tarafıma ait olduğunu, yazımın, yetkililerce, fikrim sorulmaksızın yayından kaldırılabileceğini bu siteye girdiğim andan itibaren kabul etmiş sayılırım.
 

Bu haber henüz yorumlanmamış...

FACEBOOK YORUM
Yorumlarınızı Facebook hesabınız üzerinden yapın hemen onaylansın...
Fatih YAPAR
Fatih YAPAR
Neden Bogota başkanından örnek verdi?
Nedim ATİLLA
Nedim ATİLLA
Hileciliğin, sahteciliğin önüne geçmenin yolları…
Cumhur BULUT
Cumhur BULUT
Servisçinin çilesi
Mehmet KARABEL
Mehmet KARABEL
Bir sabah ansızın gelebilirim!
Metin ÖNEY
Metin ÖNEY
Endişelerim
Hüseyin ASLAN
Hüseyin ASLAN
Birlik-beraberlik zamanı
Tayfun MARO
Tayfun MARO
Ezberler bozulunca
Muhittin AKBEL
Muhittin AKBEL
Gürsel Aksel'den muhteşem ders
Nuray KAYA
Nuray KAYA
Cephe
Prof. Dr. Mustafa KAYMAKÇI
Prof. Dr. Mustafa KAYMAKÇI
Yunanistan ile kalıcı dostluk, ama nasıl?
ÇOK OKUNANLAR
SPOR CAFE
ÇOK YORUMLANANLAR
GAZETE EGE'DE SONSÖZ
KünyeKünye İletişimİletişim FacebookFacebook TwitterTwitter Google+Google+ RSSRSS Sitene EkleSitene Ekle Günün HaberleriGünün Haberleri
Maxiva