Nedim ATİLLA
Ana sütü gibi helâl
1 Haziran 2020 Pazartesi

Amerika’dan cumartesi gecesi fırlatılan roket sayesinde hafta sonunu gökyüzüne bakarak geçirenlerdenim ben de… Ve önceki gece samanyolunu bir kez daha görünce bugün için yazmayı planladığım süt yazısına onunla başlayayım dedim. Biz samanyolu deriz, ama Helen / Latin kökenli dillerde adı “Milkway” ve benzeridir o yıldızlar, galaksiler kümesinin… Sütlü yol, süt yolu, sütsü yol gibi anlamları var…

Eski Helen dilinde süt anlamına gelen “gala” sözcüğünden türemiş olan önce Latinceye “via lactea” olarak geçmiş, anlaşılan günümüz dillerine oradan gelmiş…

Biraz mitoloji; Antik Yunan ve Roma mitolojilerinde süt tanrılara aittir ve ölümsüzlüğün iksiridir. Ana tanrıçanın, yani Hera’nın memesinden içilecek bir yudum süt tanrısallığı ve sonsuz bir yaşamı bahşedebilir Tanrıların tanrısı Zeus denen zamparanın Hera ile evliliği sıkıntılıdır. Gözü hep dışarıdadır. Amphitryon ile evli olan Mykene kralı Elektryon’un kızı Alkmene’ye göz koymuş, kocası yok iken onun kılığına girerek güzel kızla üç gün, üç gece sevişmiştir. Bu birlikteliğin meyvesi ise Herakles’tir. Ardından bir seferden dönen Amphitryon da karısıyla birlikte olmuş ve Alkmene bu kez de İphikles’e hamile kalmıştır. Durumun farkında olan Hera ise Herakles’e hayatı zindan edecektir. Bir gün Zeus, gayrimeşru ve ölümlü oğlu Herakles’i gizlice uyuyan karısının göğsüne koyar. Böylece oğlu tanrıçanın memesinden ölümsüzlük iksiri olan sütten tadacak ve tanrısallığa kavuşacaktır. Herakles memeyi o kadar güçlü bir şekilde emmiştir ki, tanrıça uyanır ve irkilerek kendini geri çeker. Ancak çok geç kalmıştır. Geri çektiği memesinden etrafa dağılan kutsal süt gökyüzünde yıldızlara dönüşürken, yeryüzüne düşenler zambağa dönüşmüştür. O nedenle süt yolu derler…

Süt iyiliği, sevgiyi, merhameti, bolluk ve doğurganlığı da sembolize eder Anadolu kadim kültürlerinde… Düşünün çok memeli Artemis’i, bol memeli Kybele’yi…  Büyük ve güzel Anadolu’da tanrısallık ve annelikle ilgilidir hemen her şey.

***

Herkes biliyor artık “pastörizasyon” sözcüğünü. TDK bile Türkçe’nin resmi kelimeleri arasında kabul etmiş…

Louis Pasteur’den alır bu sözcük kökenini… Sadece ölümünden sonra değil, yaşarken de Fransa’nın gözbebeği sayılabilecek bir konumdaydı Pasteur. 1881’de ülke tarihinde, bugüne değin sadece 75 kişiye nasip olan Grand Croix Légion d’honneur Nişanı ile ödüllendirilmişti. Kendisi adına hem bir enstitünün, hem de bir üniversitenin kurulduğunu gördü. Biliyor musunuz Osmanlı Padişahı 2. Abdülhamit de, Pasteur’ü Mecidiye Nişanı ile onurlandırdı, 10 bin Osmanlı Lirası ödül de verdi.

Çünkü Pasteur insan yaşamını değiştiren birçok büyük buluşun arasında, adını mucidi Pasteur’den alan “pastörizasyon” sağlıklı yaşamın en değerli yönlerinden birini de icat etmişti…

***

Evet bu tarihsel-mitolojik girişin nedeni 1 Haziran’ın FAO tarafından Dünya Süt Günü olarak kutlanması…

Dünya Süt Günü, süt tüketiminin günlük beslenmenin olmazsa olmazını teşvik etmek amacıyla, BM Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) ile Uluslararası Sütçülük Federasyonu (IDF)tarafından 2001 yılında başlatılmıştır. Bu yıl etkinliğin 19 yılı kutlanıyor.

Dünya Süt Günü; Sütün insan beslenmesindeki önemini, ekonomiye ve toplumsal hayata katkılarını hatırlamak ve hatırlatmak için güzel bir fırsat sunar... Mucizevi bir gıda olan süt, her yaştaki insanın sağlıklı beslenmesinde büyük önem taşıyor. Süt, insanın bedensel ve zihinsel olarak sağlıklı gelişimi için en temel ve en kolay ulaşılabilen gıda olmasının yanı sıra üretim süreciyle de düzenli ve sürekli bir ekonomik kaynak yaratarak toplumsal refaha katkı sağlayan bir ürün…

***

Gönüllüleri arasında olduğumuz Slow Food hareketi 30 yılı aşkın süredir süt ve süt ürünlerini çok önemsiyor…

Slow Cheese ağı, süt ve süt ürünü üreticilerini desteklemek, deneyim ve bilgi paylaşımında bulunmak amacıyla kuruldu. Ayrıca belirli bir üretken modeli tanıtmak ve yaymak için bir araç olarak kullanılıyor. Sağlıklı koşullarda sağılmış, çiğ süt kullanımını ana tema olarak belirleyen Slow Cheese küçük ölçekli zanaat üretiminin bir ifadesi olarak görülebilir. Zaten Slow Food’un temel amaçlarından biri küçük üreticilerin desteklenmesidir.

Slow Food, gıda güvenliği ve hijyeni güvence altına almayı amaçlayan mevzuatın yerel ve küçük ölçekli üreticiyi de korumasını bekler.

Slow Cheese, peynirin benzersizliğini ve biyolojik çeşitliliğini azaltan endüstriyel mayaların köylüler tarafından kullanılmamasını istemektedir. Çünkü bu mayalar maalesef sadece endüstri tarafından değil, giderek daha çok sayıda küçük ölçekli üretici tarafından da kullanılıyor.

***

Öte yandan Dünya Süt Günü nedeniyle mera ve toprak verimliliğini korumanın önemi ve hayvancılık teknikleri üzerine yapılan çalışmaları da bugün düşünmemiz gerekiyor. Bergama Çamavlu’da İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin mera girişimini sevinçle karşıladım. Çünkü binlerce yıllık deneyimler bize gösteriyor ki, iyi süt, iyi ot ve hayvan refahı ile başlıyor.

1 Haziran Dünya Süt Günü’nü kutlarken bunları aklımızdan çıkarmayalım. Ne demiş büyük şairimiz Bedri Rahmi; Birisi ana dilin/ Elin ayağın kadar senin/ Ana sütü gibi tatlı/ Ana sütü gibi bedava.

Yazdır   Önceki sayfa   Sayfa başına git  
YORUMLAR
Toplam 3 yorum var, 3 adet görüntüleniyor. Onay bekleyen yorum yok.

Küfür, hakaret içeren; dil, din, ırk ayrımı yapan; yasalara aykırı ifade ve beyanda bulunan ve tamamı büyük harflerle yazılan yorumlar yayınlanmayacaktır.
Neleri kabul ediyorum: IP adresimin kaydedileceğini, adli makamlarca istenmesi durumunda ip adresimin yetkililerle paylaşılacağını, yazılan yorumların sorumluluğunun tarafıma ait olduğunu, yazımın, yetkililerce, fikrim sorulmaksızın yayından kaldırılabileceğini bu siteye girdiğim andan itibaren kabul etmiş sayılırım.
 
Sevim Gökyıldız 1 Haziran 2020 Pazartesi 21:04

Tebrikler,teşekkürler sevgili Nedim

Yorumu oyla      0      0  
Oya Emerk 1 Haziran 2020 Pazartesi 17:19

Çok teşekkürler çok keyifli nir okuma oldu.

Yorumu oyla      0      2  
Aysel Erdem 1 Haziran 2020 Pazartesi 17:01

Dünya süt günü kutlu olsun süper bir paylaşım aydınlatıcı bır okadar güzel sözler Teşekkürler iyiki varsınız??????????

Yorumu oyla      0      2  
FACEBOOK YORUM
Yorumlarınızı Facebook hesabınız üzerinden yapın hemen onaylansın...
Mehmet KARABEL
Mehmet KARABEL
Yakında ‘bu ilçe’ memleketin turizm başkenti olacak!
Nedim ATİLLA
Nedim ATİLLA
Müzik bir dehasını kaybetti
Muhittin AKBEL
Muhittin AKBEL
Asklepion’da Zeus Sunağı konuşulacak
Tayfun MARO
Tayfun MARO
Nasıl isterseniz öyle olsun
Rifat ÖZER
Rifat ÖZER
Bilmeden bilmek!
Engin ÖNEN
Engin ÖNEN
Ne olacak bu  Devlet’in hali?
Harun ÖZDEMİR
Harun ÖZDEMİR
Yeni CHP, AK Parti’ye çok şey borçlu!
Ayda ÖZEREN
Ayda ÖZEREN
Hayat hamlesi
Dr. Berna BRIDGE
Dr. Berna BRIDGE
Birleşik Krallık psikiyatristleri mesleğin kurumsal ırkçılıktan temizlenmesini istedi
Metin ÖNEY
Metin ÖNEY
Güçlü kurumlar
ÇOK OKUNANLAR
ÇOK YORUMLANANLAR
GAZETE EGE'DE SONSÖZ
KünyeKünye İletişimİletişim FacebookFacebook TwitterTwitter Google+Google+ RSSRSS Sitene EkleSitene Ekle Günün HaberleriGünün Haberleri
Maxiva