HABERLER>TARIM
26 Eylül 2021 Pazar - 08:53

Domates markete gelene kadar fiyatı ikiye katlanıyor!

Gıda fiyatlarındaki artış gündeme geldiğinde tüketicinin en çok konuştuğu ürünlerden biri de domates. Tarlada 4.5 lira olan 1 kilogram domatesin fiyatı 700 kilometrelik yolculuk sonrası 9.5 lirayı aşıyor. “Ürün hareket ettikçe fiyatı artıyor” diyen Antalya Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Ali Çandır "Üretici, üretim için gerekli her şeyi hasat sonu vadeli alıyor. Bu da üretim maliyetini artırıyor. Bu sorunu ancak organize bir yapı ile çözebiliriz" değerlendirmesinde bulundu.

Domates markete gelene kadar fiyatı ikiye katlanıyor!

1 kilogram domates ne kadara mal ediliyor, üreticinin elinden ne kadara çıkıyor? İşçilik, ambalaj, işletme, vergi, nakliye, hamaliye giderleri ve kâr eklendiğinde tüketicinin karşısına çıkan fiyat etiketi gerçekçi mi yoksa tezgâhlarda oyun mu var?

Dünyaya ihraç edilen Antalya domatesinin yolculuğu farklı noktalarda yüzlerce dönüm üzerine kurulu modern ve geleneksel seralarda başlıyor. Üretici, farklı şart ve koşullarda farklı türde domates üretimi yapıyor.

Domates deyince tek bir çeşit domates varmış gibi algılanıyor ama onlarca çeşit domates farklı fiyatlarda üretiliyor ve tüketicinin sofrasına sunuluyor.

Hürriyet gazetesinden Salim Uzun'un haberine göre geleneksel diye tabir edilen domatesin kilogramının üreticiden çıkış fiyatı 4.5 TL (24.09.2021 tarihi itibariyle). Üretici elindeki domatesi hale götürüp komisyoncuya teslim ediyor. İşte fiyat yolculuğu bu noktadan sonra başlıyor...

HALDE FİYATLAR NASIL DEĞİŞİYOR? (KİLOGRAM)

İşçilik: 20 kuruş

Ambalajlama: 1 TL

İşletme giderleri: 40 Kuruş

Vergiler(Hal rüsumu): 4 Kuruş

Bu girdiler eklendikten sonra 1 kilogram domatesin bedeli 6 lira 145 kuruşa yükseliyor. Bu domates İstanbul haline gönderilirse kilogram başında 30 kuruş nakliye girdisi ekleniyor.

Bu haliyle Antalya domatesi İstanbul haline 6 lira 45 kuruşa giriyor. Sonraki aşamada 15 kuruş hamaliye ve 30 kuruş kâr ekleniyor. Bu süreçte domatesin bedeli yaklaşık 6 lira 90 kuruşa ulaşıyor.

PAZARDA VE MARKETTE DOMATES KAÇ TL’DEN SATILIYOR?

Eğer ürün pazara gidecekse mevcut fiyata yol, tezgâh kirası ve personel masrafı olarak 50 kuruş ekleniyor. Pazarcı da ürüne ortalama 1 TL kâr bedeli koyuyor. Sonuç olarak dalından 4.5 TL’ye yiyeceğimiz Antalya domatesi pazar tezgâhında 8.395 TL’ye satışa sunuluyor.

Eğer domates marketlere gidecekse hesaplama farklı yöntemle yapılıyor. İstanbul halinden 6.895 TL’ye çıkan domatese kâr, fire ve genel giderler (yüzde 30) ekleniyor.

Bu da mevcut fiyatı ortalama 2 TL arttırıyor. Buna yüzde 8 KDV de eklenince Antalya domatesinin market tezgâhındaki ortalama satış fiyatı 9.68 TL’ye ulaşıyor.

"HAREKET ARTINCA RAKAM DA YÜKSELİYOR"
“Ürün hareket ettikçe fiyatı artıyor” diyen Antalya Ticaret Borsası (ATB) Yönetim Kurulu Başkanı Ali Çandır, Antalya domatesinin fiyat yolculuğunu şöyle değerlendirdi:

“Sadece domates için değil, birçok ürün için bu tablo geçerli. Piyasanın denetlenmesi elbette önemli ancak kesin çözüm için sistemin tamamında temelden değişiklikler yapılmalı. En önemli şey piyasa şeffaf hale gelmeli. Şu anda birçok ürün hal dışında işlem görüyor. Bu büyük bir sorun. Ayrıca üretici, üretim için gerekli her şeyi hasat sonu vadeli alıyor. Bu da üretim maliyetini artırıyor. Bu sorunu ancak organize bir yapı ile çözebiliriz. Kamu, düzenlemeli, izlemeli, denetlemeli ve iyileştirmelidir.

Ürün toplama, işleme, depolama ve nakliye işlemleri üretim merkezli kümelenmeyle yapılmalı. Biz istiyoruz ki üretici işe toplu tedarikle başlasın, standart ve planlı bir üretim yapsın ve pazarlasın. Bunun içinde üretici bölgelerinde dünya standartlarında uygun bir biçimde satışa hazır bir hale getirilecek merkezler kurulsun. Komisyoncu, tüccar, market zincirleri online ortamda ürünü ederinden alsın ve pazarlasın. Bunun için de kamu projelendirme ve finansmanını yapma görevlerini üstlensin. Yani bu merkezlerin kurulumu ve işlevsel bir biçimde yürütülmesinde inisiyatif alsın. Ürün fiziki olarak bir defa hareket etsin, soğuk zincir bozulmadan yer değiştirsin.”

HERKES ŞİKAYETÇİ
Gerek üretici gerek bu işin ticaretini yapanların da bu durumdan şikayetçi olduğunu belirten Çandır, “Üretici daha fazla gelir elde etmek istiyor. Fakat üretim dışındaki katma değer yaratılan aşamaların hiçbirinde yer almıyor, alamıyor. Yıllardır komisyoncu ve tüccarlarla kurmuş olduğu bağ sayesinde üretim için emeğini koyuyor ancak genellikle işin maliyet kısmında olamıyor” diye konuştu.

ARTIŞLARIN ÖNLENMESİ İÇİN SEKTÖR TEMSİLCİLERİNDEN 8 MADDELİK ÖNERİ
1- Sektörün girdi maliyetlerini, rakip ülkelerin eşdeğer reel girdi fiyatlarıyla uyumlu hale getirmeliyiz.

2- Tarımsal tedarik sistemini devletin düzenleyeceği bir platform üzerinden ortaklaşa karşılayacak hale dönüştürmeliyiz.

3- Sektördeki kayıpları ve verimsizlik kaynaklarını minimize edecek bir değer zinciri kurgulamalı ve uygulamalıyız. Bunun için devlet, belirli üretim merkezlerinde üretici örgütler vasıtasıyla hasat, işleme ve depolama birimleri oluşturmalıdır. Soğuk zincir lojistiği bu değer zinciri ile bütünleşik çalışmalıdır.

4- Tarımsal destekler; en az bir sezon, ortalama üç sezonluk planlamayla önceden açıklanmalı ve her sezon başında işin yapılma oranına göre ödenmeye başlanmalıdır.

5- Örtüaltı ve meyve üretimi gibi özellikli üretim faaliyetlerinin yapısına uygun destekleme politikaları uygulanmalıdır. Tarım arazileri tavizsiz ve tam koruma altına alınmalı, mevcut hazine arazileri sektörde en az 5 yıllık tecrübeye sahip üreticilere uygun koşullarla kullandırılmalıdır.

6- Yaş meyve sebze sektörü başta olmak üzere tarımsal ürün ticaretinde kayıtlı olmaya, şeffaflığa ve izlenebilirliğe özel önem verilmelidir. Böylece spekülatif ve manüpilatif faaliyetlerin önüne geçmek mümkün olur.

7- Hal Kayıt Sistemi, sektörün ticaretinde ağırlıklı öneme sahip olmalıdır. Mevcut durumda bu oran yaklaşık yüzde 30 civarındadır ve piyasayı etkinleştirmek bakımından yetersizdir.

8- Sektörün ticaretindeki kayıtlılık ve şeffaflık; kapsayıcı ve ağırlıklı yeni bir hal yasasıyla sağlanmalıdır. Buna göre haller değer zinciri ve tedarik zinciriyle entegre çalışmalıdır. Yani bu anlayışla hal sayısı üretim ve tüketim bölgeleri ağırlıklı olarak mevcut duruma göre arttırılmalıdır. Diğer taraftan kayıtlılığı ve şeffaflığı artırabilmek için e-fatura uygulaması ile hal bildirimleri uyumlu hale getirilmelidir.

TARLADAN MARKETE YAŞANAN YÜKSELİŞ
1 kg domates                              fiyat (TL)
Tarladan çıkış                             4.5
İşçilik                                            0.2
Ambalaj                                       1
İşletme giderleri                          0.4
Rüsum                                          0.045
Antalya hal                                   6.14
Nakliye                                          0.3
İstanbul hal giriş                         6.44
Hammaliye                                  0.15
Kar                                                0.3
İstanbul hal çıkış                       6.89
Market giderleri                         2.06
KDV                                             0.72
Market satış fiyatı                    9.68

 
Karabağlar'da amatör spor kulüplerine coşkulu açılış
 
Almanya sandık başında... Merkel dönemi bitiyor!
YORUMLAR
Toplam 1 yorum var, 1 adet görüntüleniyor. Onay bekleyen yorum yok.

Küfür, hakaret içeren; dil, din, ırk ayrımı yapan; yasalara aykırı ifade ve beyanda bulunan ve tamamı büyük harflerle yazılan yorumlar yayınlanmayacaktır.
Neleri kabul ediyorum: IP adresimin kaydedileceğini, adli makamlarca istenmesi durumunda ip adresimin yetkililerle paylaşılacağını, yazılan yorumların sorumluluğunun tarafıma ait olduğunu, yazımın, yetkililerce, fikrim sorulmaksızın yayından kaldırılabileceğini bu siteye girdiğim andan itibaren kabul etmiş sayılırım.
 
Izmirli 26 Eylül 2021 Pazar 14:04

Bir malın tarladan tüketiciye gidene kadar bu kadar artış normal. Bu kar marjı içinde de bir sürü insan ekmek yiyor. Olaya böyle bakmak lazım. Son söz : sadece tuketiciysen maliyeti sen yuklenirsin

Yorumu oyla      1      0  
FACEBOOK YORUM
Yorumlarınızı Facebook hesabınız üzerinden yapın hemen onaylansın...
KATEGORİDEKİ DİĞER HABERLER
Bakan Pakdemirli İzmir'de 'Akdeniz meyve sineği'ne karşı uyardı
Tarım ve Orman Bakanı Bekir Pakdemirli, Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar ...
Bakan Pakdemirli: Kuru fasulye üretiminde Cumhuriyet rekoru kırıldı
Tarım ve Orman Bakanı Bekir Pakdemirli, kuru fasulye üretimine desteklerin ...
'Ekonomiye yıllık 75 milyon liralık katkı sağlayacak'
Tarım ve Orman Bakanı Bekir Pakdemirli, Eskişehir’in Günyüzü ilçesinde ...
 
Beyaz et üreticisi maliyetten şikayetçi
Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, "Tavuk ...
Bakanlık açıkladı: Suya göre tarımsal üretim dönemi
Tarım ve Orman Bakanlığı, kuraklığın önüne geçebilmek amacıyla suya göre ...
Birlik başkanından gümrük vergisi tepkisi: Çiftçiye ithalat sopası gösterildi!
Bazı hububat ve bakliyat ürünlerinde gümrük vergisinin sıfırlanması çiftçinin ...
 
Asırlık domates bir avuç tohumla yeniden yeşerdi
Bingöl'de emekli ziraat mühendisi Cuma Karaaslan, bir avuç ata tohumu ...
Pakdemirli: Tunceli'de 83 bin fidan dikeceğiz
Tarım ve Orman Bakanı Bekir Pakdemirli, "2021'in sonuna kadar Tunceli'de ...
Manisa'da sultaniye bereketi
Üzümün başkenti olarak bilinen Manisa’da 1 milyon dekardan fazla bağda ...
 
Mehmet KARABEL
Mehmet KARABEL
Nereye koştuğu belli değil mi?
Rifat ÖZER
Rifat ÖZER
Adam
Nedim ATİLLA
Nedim ATİLLA
Gıda Günü: Eylemlerimiz geleceğimizdir
Ayda ÖZEREN
Ayda ÖZEREN
Gizli şahit susmayan yargıç
Tayfun MARO
Tayfun MARO
Sanayi devrimi sonlanırken
Cumhur BULUT
Cumhur BULUT
Sayın Valimiz Yavuz Selim Köşger Beyefendi’ye açık mektup
Muhittin AKBEL
Muhittin AKBEL
Bu hatalar CHP'nin kaderi mi?
Melek ERYAZICI
Melek ERYAZICI
Toplumsal cinsiyet eşit(siz)liği
Prof. Dr. Mustafa KAYMAKÇI
Prof. Dr. Mustafa KAYMAKÇI
İklim krizinde payı olan endüstriyel tarıma seçenekler ne?
Harun ÖZDEMİR
Harun ÖZDEMİR
Sahici olmak
ÇOK OKUNANLAR
ÇOK YORUMLANANLAR
GAZETE EGE'DE SONSÖZ
KünyeKünye İletişimİletişim FacebookFacebook TwitterTwitter Google+Google+ RSSRSS Sitene EkleSitene Ekle Günün HaberleriGünün Haberleri
Maxiva