BAŞLARKEN… Neredeyse bir ay önce referandumla ilgili yazmış, canımın sıkıntısını dillendirmiştim… “Bu Anayasa paketine hayır demek nasıl insanı MHP’li, CHP’li ya da TKP’li
Fikret İLKİZ - İstanbul - 25 Temmuz 2010 Pazar
Dersim
12 Eylül’de idam edilen iki kişinin mektuplarını okurken Başbakan ve bazı milletvekilleri ağladılar. Ağlamalar, duygusallıktı, samimiyetti (!)…Geçmişte çekilen acıları tazelemişti. Öyle yazıldı. Öyle söylendi. Ağlamalar, 12 Eylül ile yüzleşmek için referanduma “evet demek” konuşmasının siyasetiydi. 12 Eylül ve “siyaseti” sürüyor.
Cumhuriyet döneminin en önemli kaynaklarından birisi olan T.C. Genel Kurmay Harp Tarihi Başkanlığı Resmi Yayınları (Ankara 1972) tarafından yayınlanan Emekli Kurmay Albay Reşat Hallı’nın derlediği “Türkiye Cumhuriyetinde Ayaklanmalar” adlı eserdeki ayaklanmalardan birisi de “Dersim-Tunceli” olaylarıdır. Kitap, 1992’de Kaynak yayınları tarafından yeniden yayınlandı.
Cumhuriyet döneminde bölgede (Dersim - Tunceli) 1930'ların ilk yarısında meydana gelen ayaklanmalar bastırılır. 1935'te 2884 sayılı Tunceli Vilayeti'nin idaresi Hakkında Kanun çıkarılır. Tunceli iline bir askeri vali atanır. “Yasanın uygulanmaya başlanmasıyla 1937 başlarında yeni olaylar çıktı. Bölgede güvenlik sağlanamadı ve hükümet otoritesi kurulamadı. (…) Mart - Nisan 1937'de olayların genişlemesi üzerine başlayan askeri harekât, 13 Eylül 1937'de sona erdi. İsmet İnönü harekâtın ardından olayların tamamen bastırıldığını, ayaklanmacılardan 250 kişinin ölü olarak ele geçirildiğini ve 1.000 dolayında kişinin de teslim olduğunu açıkladı. Ayaklanmacıları üç uçak filosu bombaladı.” (Ana Britanica 10. Cilt S:57). Askeri harekâttan sonra “ayaklanmacıların” yargılanması 15 Kasım 1937'de bitti. Seyyid Rıza'nın da aralarında bulunduğu yedi kişi idam edildi. Çok sayıda ayaklanmacı değişik hapis cezalarına çarptırıldı. Ama olaylar durulmadı ve çıkan yeni ayaklanmalar ikinci bir askeri harekâtla Eylül 1938'de bastırıldı.
Bu olaylarla ilgili “38” adlı belgesel film yapıldı…1937-1938 yıllarında Dersim-Tunceli’de yaşanan olayları; tanıklarıyla ve devletin resmi belgeleriyle günümüze aktardı. “38" filmi acıları paylaşılır kılmak ve azaltmak için çekildi. Travmaların bitmesini istedi ve sözü, olayları yaşamış tanıklara, devletin resmi kararlarına ve belgelerine, konuyu araştırmış uzmanlara, akademisyenlere bırakarak, belgesel oldu. Bu belgesel film; tarihe tanıklığın belgeselidir. Çayan Demirel’in “38” belgeseli geçmişin acısını, herkesle paylaşarak dindirmeye, belki de geçmişle “uzlaşmaya” adaydır.
2003-2006 yılları arasında çekilen belgesel filmde, şimdi 80'li 90'lı yaşlarını yaşamakta olan Dersim’lilerin gözünden o yılların olaylarını dinleyin… Çekilen filmde onlar da var, devletin resmi kayıtları da… Onlar dönemi ve olayları kendi hayatları ve tanıklıkları üzerinden hatırlayarak anlatıyorlar. Aslında pek çok yaşıtları gibi “unlarını elemiş, eleklerini duvara asmış " olmaları gerekirken, aksine tümü o dönemi ve olayları acıyla hatırlıyorlar. Hala acılarının yasını tutarak, o yılların geçmiş tarihine tanıklıkları nedeniyle belki de yaşadıkları sarsıntılar ve incinmeleri sürüyor…
O halde herkesin yaşanan travmaların ne olduğunu bilme ve geçmişle yüzleşme hakkı vardır ve bu hak herkese tanınmalıdır.
Seçilmiş travmaların yaşanması; bireyler, topluluklar ve onları çevreleyen toplumsal hayatın esenliği için kaygı verici olabilir. İşte herhalde bu kaygıdan olsa gerek; Kültür ve Turizm Bakanlığı belgesel filme yasak koydu. "38" Belgesel filminin Tescil ve Eser işletme Belgesi verilmesi ve halka gösteriminin sağlanması için T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı’na yapılan başvuruyu kabul etmedi. Filmin gösterimi yasaklandı ve Bakanlık, Değerlendirme ve Sınıflandırma Kurulu filmin gösterimi için “uygunsuzluk” kararı verdi.
Ama Çayan Demirel’in filmi davet edildiği festivallere katılmış, çeşitli kültür - sanat ortamlarında izleyicisi ile buluşmuştur. Böylece bu belgesel filmin “geçmişe tanıklık” işlevi olabileceğine dair çok olumlu gelişmeler yaşanmıştır.
Su, yolunda akıyor…Su, yolunu buluyor…
Kuşkusuz sadece “Dersim Olayları” değil, toplumda sarsıntılar, acılar yaratmış başka olgu ve olaylar için de duyarlılıklar geliştiren sanatçılar, dert edindikleri konunun ve merakın peşinden gidiyorlar. Sarsıntılarla yüzleşmek için, toplamsal birikim ve bilinç böyle oluşur.
Belgesel sinema, gerçeğin tek ve bir olduğu düşünüşüne kuşkuyla bakar. Gerçeğin ve çok yüzlülüğünün izini sürerek, kavrayışını olgunlaştırarak bunu sinema/belgesel sinema izleyicisi ile paylaşır. Sanatın, estetiğini yaratır. Belgesel sinema kendi sinema dilini bu yolla oluşturmuş olur.
Bir belgesel film, acının dillendirilmesi ve paylaşılması yoluyla, yas tutmaya ve yası kaldırmaya yeni bir dil ve yeni bir alan açabilir mi? Açabilir…
Seçilmiş travmaların sürekli yaşanmasının hızını kesmeye talip olabilir mi? Olmalıdır.
İşte “38” belgesel filmi bunu yapmaya çalışmış, ama bu çaba ve filmin gösterimi yasak…
Ülkemiz için sansür, geçmişle yüzleşmeye engel olmamalıdır.
Yaşadıkları travmalarla yüzleşmeyi başaran toplumlar geleceklerini kurdu ve kendi toplumunun önlerini açtılar.
Yüzleşmenin yüzü nedir?
Psikoloji ve sosyal psikoloji biliminin tüm ekollerinin birleştiği bir olgu var: “Bireyler ve topluluklar yaşadıkları acının yasını tutarak yaslarını tamamlayamazlarsa, sürekli seçilmiş travmalar yaşarlar”. Ya da “İyileşecek yaraları olduğu sürece, geçmiş bu gün olarak kalır.” (Gül Bahçesi filminden)
O halde….
Hiçbir devlet başkanı, yaşadıkları acıların yasını tutanlara göstere göstere ağlayarak, kendi seçtiği travmaları sürekli topluma yaşatmaya, geçmişle yüzleşme adına, geçmişin sarsıntılarını ve daha yasını bile bitirememiş acılarını, topluma tekrar tekrar yaşatarak siyaset yapmamalıdır.
Bir yandan geçmişle hesaplaşmanın ürünü belgesel bir filme konulan sansürleriniz, diğer yandan ağlamalarınız yüzünden “iyileşecek yaralarımızın sürmesi” üzerine kurulu politikalarınızı düşünürsek; acaba hangi yüzle ve hangi yüzünüzle geçmişle yüzleşeceksiniz?
| Oy Ver: |
|
| Oy Ortalaması: | Toplam 6 Oy |
 Yorum YapYorum yok |
 Yazdır |
 Tavsiye Et |
 Hata Bildir |
Paylaş: |
Metin Araçları |
 Yazara E-Posta |
 Haklar |
     |
  |
- Sayın Adalet Bakanı
(05 Eylül 2010 Pazar) - Danıştay ve Roma Hukuku
(23 Ağustos 2010 Pazartesi) - YARSAV'ın nafile umudu
(15 Ağustos 2010 Pazar) - Hükmün açıklanmasının geri bırakılması
(08 Ağustos 2010 Pazar) - Tutukluluk halinin devamına...
(01 Ağustos 2010 Pazar) - Glock marka ölüm
(18 Temmuz 2010 Pazar) - Gazetecilik verileri tehlikede...
(11 Temmuz 2010 Pazar) - Ceza artırmak çare midir?
(04 Temmuz 2010 Pazar) - En uzun gün ve onur çiçeği
(27 Haziran 2010 Pazar) - Yargı bu memleketin evladıdır
(20 Haziran 2010 Pazar) - Bilişim Hukuku Kurultayı
(13 Haziran 2010 Pazar) - Memleket Nâzım Hikmet…
(06 Haziran 2010 Pazar) - Gözden geçirilen davaların sayısı
(30 Mayıs 2010 Pazar) - İlhan Selçuk kararı ne yana düşer usta?
(23 Mayıs 2010 Pazar) - Özel yaşamın ihlali ve cezada zengin olmak
(16 Mayıs 2010 Pazar) - Neyin referandumu?
(10 Mayıs 2010 Pazartesi) - 6 Mayıs gecesi karakavak ve leylak ağaçları...
(02 Mayıs 2010 Pazar) - Basın özgürlüğü ve TCK
(25 Nisan 2010 Pazar) - Balbay'ın cezaevinde aldığı haber
(18 Nisan 2010 Pazar) - Yargıçlar konuşmalı
(11 Nisan 2010 Pazar) - Kişisel Veriler… Şaşkın Ördek…
(04 Nisan 2010 Pazar) - Anayasa taslağının gücü
(27 Mart 2010 Cumartesi) - Balatlı Garo, Antakyalı Mihail...
(22 Mart 2010 Pazartesi) - Dikkat mayın, basmayın!
(14 Mart 2010 Pazar) - Korkmadan yaşamak...
(07 Mart 2010 Pazar) - Tuh sana/Yarabbi şükür!
(28 Şubat 2010 Pazar) - Olağanüstü soruşturma ve yargılama
(21 Şubat 2010 Pazar) - Medya özgürlüğüne saygı
(14 Şubat 2010 Pazar) - Yeni dünya düzeni ve TEKEL direnişi
(07 Şubat 2010 Pazar) - Gözyaşlarını su gibi içenler…
(01 Şubat 2010 Pazartesi) - Tutuklanacaklar ve “muhtemel destekçi” gazeteciler
(23 Ocak 2010 Cumartesi) - ''Katiller kazandı. Biz kaybettik. Kutlu olsun…''
(19 Ocak 2010 Salı) - Seçmeli protokol işkencesi
(17 Ocak 2010 Pazar) - Devlet sırrı
(11 Ocak 2010 Pazartesi) - Acayip konu: Öteki ceza hukuku
(03 Ocak 2010 Pazar) - Bir gün gökyüzünde rengarenk uçurtmalar uçacak
(31 Aralık 2009 Perşembe) - Tütün işçilerinin başkaldırıları direnişin yüzüdür
(27 Aralık 2009 Pazar) - Venedik Komisyonu ve DTP
(20 Aralık 2009 Pazar) - 'Sayın' Başbakan
(13 Aralık 2009 Pazar) - İki saniyede bir çocuk ölüyor
(29 Kasım 2009 Pazar) - Dersim, gümüş kapı aralandı
(22 Kasım 2009 Pazar) - Devlet, devleti dinlemiş...Devlet, devletten davacı...
(16 Kasım 2009 Pazartesi) - UCM Sudan Darfur Dosyası ve Devlet Başkanları
(08 Kasım 2009 Pazar) - Mayınlar ve ayakkabının bağları
(31 Ekim 2009 Cumartesi) - Ceza hukuku cezalandırma hukuku mudur?
(28 Ekim 2009 Çarşamba) - Dersimiz Roma Hukuku
(18 Ekim 2009 Pazar) - Mahremiyet ve magazin
(12 Ekim 2009 Pazartesi) - Pabuç pahalı
(04 Ekim 2009 Pazar) - Dört özgürlük üzerine gazeteciler…
(28 Eylül 2009 Pazartesi) - Bir cinayetin basın anatomisi
(22 Eylül 2009 Salı)
Büyükşehir’in ikinci adamı Genel Sekreter Ersu Hızır’ın bir anda gönderilmesi kent gündemini gerçekten sarstı.
Evet’çi Halit Tunç’a, ‘yetmez ama hayır’ mektubu…
“Köklerimi buldum anne” yazısıyla kaleme aldığım duyguları yaşadığım gün, egedesonsöz’de bir meslektaşımın, sevgili Halit Tunç’un ‘Hayır’cı Muzaffer İzgü’ye mektubumdur’ başlığını taşıyan yazısı vardı.
Anayasa değişikliğini içeren referanduma sayılı günler kala meydan savaşlarının yanı sıra anket savaşları da kızıştı. Ardı ardına açıklanan anketlerde her ne
Yeni Genelkurmay Başkanı’mız orduya ve millete hayırlı olsun. Devir teslim töreninde yaptığı konuşmada iki önemli nokta vardı. Bana göre birincisi “Demokrasi
Yurtdışı gezilerimde, turistik amaçla gezdiğim kiliseler (özellikle Katolik Kiliseleri) bana hep çok şatafatlı gelmiştir. Gezdiğim bu mabetlere sanatsal açıdan hayran olmamak mümkün değildir.
Pastel boya (12’li) Sulu boya (12’li) Ayrıca 1 adet sulu boya fırçası Kuru boya büyük boy (12’li) Kalemtıraş, kurşun kalem, silgi (1’er adet) Yüz boyası (6’lı) Parmak
Sanayi üretimi 2009 yılının Aralık ayından beri sürdürdüğü artışa temmuz ayında son verdi. Temmuz ayı sanayi üretim endeksi mevsimsel etkilerden arındırıldığında
Referandumun gizli 'evet'çileri
Ergenekon Terör Örgütü üyesi olmakla suçlanan görevdeki ordu mensupları, Hükümetten ne kadar nefret ederlerse etsinler, referanduma sunulan Yüksek Askeri Şuraya ilişkin
Pazar günü sandığa gidiyor Türkiye. Kararsızlar da “kararlarını” verdi. Sonucun ne çıkacağı merak konusu. İzmir’deki sonuç ise belli. Yüzde 65-70 hayır.
Rahibe meselesi ırkçılığın boyutunu gösterir
Önce bir soru ile başlayalım. Mesela bir Fıransız Belediye Başkanı rahibelere deseki Türk Kadınları gibi giyiniyorsunuz. Bu rahibelere hakaret olur mu?
CHP’lilere En Ağır Bayram Yazısı!
CHP’nin siyaset üslubunu, fikriyatını ve zihniyetini beğenmeyenlerden biriyim. Birçok CHP’li dostum, arkadaşım ve görüşlerine önem verdiğim yakınlarım olmasına karşın bu durum
Hayır’cı Muzaffer İzgü’ye mektubumdur
Önceki gün İnternet sitelerine şöyle bir haber düştü “İzmir'de 28 yazar, şair ve sanatçı, 12 Eylüldeki halk oylamasında ''hayır'' oyu verilmesi
Recep, Şaban, Ramazan derken geldi yine Bayram!
Benim gibi orta yaş grubundan olup da çocukluğumuzun bayramlarını özlemeyen var mı aramızda? Yoktur herhalde.
Yargıtay’ın yasadışı dinlenmesine isyan eden Yargıç Hamdi Yaver Aktan; “ Sanki Güvenpark’ta bir araç var ve Yargıtay içindeki konuşmaları kaydediyor. Kamuoyu oluşturulmaya çalışılıyor” diyor.
Referanduma son dört gün kala Türkiye çok hareketlendi. Güzel İzmir'imizin kararı anket ve gönüllerde netleşirken, bazı sivil toplum kuruluşu başkanlarına, emekli
Referanduma sayılı günler kaldı. İktidar tüm gücünü, olanaklarını kullanarak “Evet” denilmesi için bastırırken, muhalefet ise “Hayır” için il ve ilçeleri dolaşıyor.
İzmir’in 7 yıllık hasretini sona erdirerek Spor Toto Süper Lig’e yükselen Bucaspor’un Başkanı Mehmet Bektur, Beşiktaş maçı, 22 Eylül’deki kongre, Buca Arena ve daha bir çok konuyla ilgili görüşlerini Ege’de Son Söz’e açıkladı.
9 Eylül coşkuyla kutlandı...
İzmir'den 'Gandi' geçti...
İzmir'de Zafer Bayramı coşkusu
